ระเบียงบ้านหรือคอนโดควรหันทิศไหน ใช้ประโยชน์อะไรได้บ้างตามความเชื่อ

คนที่กำลังเลือกซื้อคอนโดมักได้ยินตัวแทนขายพูดถึงทิศห้องว่า "ทิศนี้ดี ทิศนั้นแดดแรง" แต่พอถามลึกลงไปว่าดียังไงหรือใช้ประโยชน์อะไรได้บ้างตามความเชื่อ หลายคนกลับตอบไม่ได้ชัดเจน ทั้งที่ระเบียงเป็นพื้นที่ที่ใช้บ่อยไม่แพ้ห้องอื่นในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นมุมนั่งเล่น มุมปลูกต้นไม้ หรือมุมตากผ้า

บทความนี้จะไล่ดูทิศระเบียงแต่ละทิศทีละแบบ ทั้งในแง่ความเชื่อฮวงจุ้ยและในแง่สภาพแดดลมจริงตามฤดูกาลของไทย เพื่อให้เลือกใช้งานระเบียงได้เหมาะสมที่สุด และสำหรับคนที่ซื้อคอนโดมาแล้วเลือกทิศเองไม่ได้ ก็ยังมีวิธีปรับให้ใช้งานได้ดีตามทิศที่มีอยู่จริง

ระเบียงบ้านหรือคอนโดหันทิศไหนถือว่าดีตามความเชื่อ

ในหลักฮวงจุ้ย แต่ละทิศมีพลังงานประจำทิศที่ต่างกัน ทิศตะวันออกสื่อถึงพลังงานแห่งการเริ่มต้นและความสดชื่นเพราะเป็นทิศที่พระอาทิตย์ขึ้น ทิศใต้สื่อถึงพลังงานความร้อนแรงและชื่อเสียง ทิศตะวันตกสื่อถึงพลังงานที่ลดระดับลงเพราะเป็นทิศพระอาทิตย์ตก และทิศเหนือสื่อถึงพลังงานที่นิ่งสงบและลึกซึ้ง

ไม่มีทิศไหนที่ "ดีที่สุด" สำหรับทุกคนหรือทุกการใช้งาน เพราะแต่ละทิศเหมาะกับกิจกรรมที่ต่างกัน ระเบียงที่ใช้เป็นมุมพักผ่อนตอนเช้าอาจเหมาะกับทิศตะวันออกมากกว่า ในขณะที่ระเบียงที่ต้องการความสงบสำหรับทำงานอาจเหมาะกับทิศเหนือมากกว่า การเลือกจึงควรพิจารณาจากการใช้งานจริงที่ต้องการ ไม่ใช่ยึดว่าทิศไหนดีกว่าทิศไหนแบบตายตัว

ระเบียงทิศตะวันออก รับแดดอ่อนยามเช้า

ระเบียงที่หันทิศตะวันออกได้รับแดดตั้งแต่เช้าตรู่และแดดจะอ่อนลงเมื่อเข้าสู่ช่วงสายถึงบ่าย ทำให้เป็นทิศที่เหมาะกับการใช้งานได้หลากหลายมากที่สุดทิศหนึ่ง ตามความเชื่อฮวงจุ้ยทิศนี้สื่อถึงพลังงานแห่งการเริ่มต้นใหม่ เหมาะกับการเริ่มต้นวันด้วยกิจกรรมที่สร้างพลังบวก เช่น นั่งดื่มกาแฟตอนเช้าหรือทำสมาธิยามเช้า

ในแง่การปลูกต้นไม้ ระเบียงทิศตะวันออกเหมาะกับต้นไม้ทั่วไปที่ต้องการแดดปานกลาง เพราะได้รับแดดเพียงพอในช่วงเช้าแต่ไม่ร้อนจัดจนทำให้ดินแห้งเร็วเกินไปเหมือนทิศตะวันตก

ระเบียงทิศใต้ แดดสม่ำเสมอตลอดวัน

ระเบียงทิศใต้ได้รับแดดค่อนข้างสม่ำเสมอตลอดวันตามลักษณะภูมิศาสตร์ของประเทศไทยที่อยู่ในเขตร้อน ตามความเชื่อฮวงจุ้ยทิศใต้สื่อถึงพลังงานความร้อนแรงและชื่อเสียง เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการความมีชีวิตชีวาและการเข้าสังคม เช่น มุมนั่งเล่นรับแขกหรือมุมจัดปาร์ตี้เล็ก ๆ

เพราะได้รับแดดมาก ระเบียงทิศใต้จึงเหมาะกับต้นไม้ที่ชอบแดดจัดอย่างต้นไม้ในกลุ่มอวบน้ำหรือไม้ดอกที่ต้องการแสงแดดเต็มวัน แต่ต้องระวังเรื่องการรดน้ำให้เพียงพอเพราะดินจะแห้งเร็วกว่าทิศอื่นเช่นกัน

ระเบียงทิศตะวันตกที่แดดแรงจัดใช้ยังไงให้ไม่ร้อนเกินไป

ระเบียงทิศตะวันตกเป็นทิศที่ท้าทายที่สุดในการใช้งานเพราะรับแดดบ่ายที่ร้อนแรงที่สุดของวัน โดยเฉพาะช่วงบ่ายสามถึงห้าโมงเย็นที่อุณหภูมิพื้นผิวระเบียงอาจร้อนจนเดินเท้าเปล่าไม่ได้ในบางวัน ตามความเชื่อฮวงจุ้ยทิศนี้สื่อถึงพลังงานที่กำลังลดระดับลงเพราะเป็นทิศพระอาทิตย์ตก จึงไม่เหมาะกับกิจกรรมที่ต้องการความกระตือรือร้นในช่วงบ่าย

วิธีใช้ประโยชน์จากระเบียงทิศตะวันตกให้ได้เต็มที่คือติดตั้งอุปกรณ์กันแดดอย่างมู่ลี่ภายนอกหรือผ้าใบกันแดดแบบยืดหดได้ เพื่อลดความร้อนที่สะสมเข้าตัวห้อง สำหรับการปลูกต้นไม้ควรเลือกพันธุ์ที่ทนแดดจัดได้จริงอย่างกลุ่มอวบน้ำทนแล้ง เพราะพันธุ์ที่บอบบางจะโทรมเร็วมากถ้าโดนแดดบ่ายแรงต่อเนื่องทุกวัน ส่วนการใช้เป็นมุมนั่งเล่นแนะนำให้ใช้ช่วงเช้าหรือค่ำแทนช่วงบ่ายที่ร้อนเกินไป

ระเบียงทิศเหนือ ใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง

ระเบียงทิศเหนือเป็นทิศที่ได้รับแดดน้อยที่สุดในบรรดาสี่ทิศหลัก เพราะพระอาทิตย์ในประเทศไทยไม่ผ่านเหนือศีรษะไปทางทิศเหนือมากนัก ตามความเชื่อฮวงจุ้ยทิศนี้สื่อถึงพลังงานที่นิ่งสงบและลึกซึ้ง เหมาะกับกิจกรรมที่ต้องการสมาธิและความเงียบสงบ เช่น มุมอ่านหนังสือ มุมทำงานเบา ๆ หรือมุมนั่งสมาธิ

ด้วยแดดที่น้อย การปลูกต้นไม้บนระเบียงทิศเหนือจึงต้องเลือกพันธุ์ที่ทนร่มได้ดีเป็นพิเศษ เช่น เฟิร์นบางชนิดหรือไม้ใบที่ไม่ต้องการแสงจัด ถ้าอยากปลูกไม้ดอกที่ต้องการแดดมากบนระเบียงทิศนี้อาจต้องใช้ไฟปลูกต้นไม้เสริมเพื่อชดเชยแสงธรรมชาติที่ไม่เพียงพอ

ปลูกต้นไม้บนระเบียงตามทิศที่มีอยู่จริง ไม่ใช่ทิศที่อยากได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือเลือกพันธุ์ต้นไม้ตามความเชื่อว่าเป็นไม้มงคลโดยไม่ดูว่าพันธุ์นั้นเหมาะกับสภาพแดดจริงของระเบียงหรือไม่ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือต้นไม้โทรมหรือตายภายในไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งขัดกับความตั้งใจดั้งเดิมที่อยากให้บ้านดูมีชีวิตชีวาและเป็นมงคล เพราะต้นไม้ที่ตายหรือใบเหลืองให้ความรู้สึกไม่ดีกว่าการไม่มีต้นไม้เลยเสียอีก

หลักที่ใช้ได้จริงคือสำรวจก่อนว่าระเบียงบ้านตัวเองได้รับแดดกี่ชั่วโมงต่อวันและช่วงเวลาไหน แล้วเลือกพันธุ์ไม้ที่เหมาะกับสภาพแสงนั้นจริง ๆ ก่อนจะไปดูว่าพันธุ์ไหนมีความหมายมงคลตามความเชื่อ เพราะต้นไม้มงคลที่ดูแลไม่รอดไม่ได้ให้ประโยชน์อะไรมากกว่าต้นไม้ธรรมดาที่เขียวสดใสตลอดปี

คอนโดที่เลือกทิศระเบียงเองไม่ได้ ปรับอะไรได้บ้าง

คนส่วนใหญ่ที่ซื้อคอนโดไม่ได้มีสิทธิ์เลือกทิศห้องได้อย่างอิสระ เพราะขึ้นอยู่กับยูนิตที่ว่างขายในช่วงเวลานั้น เมื่อได้ห้องที่ระเบียงหันทิศที่ไม่ตรงกับที่อยากได้ สิ่งที่ทำได้คือปรับการใช้งานให้เหมาะกับทิศที่มีอยู่จริงแทนการฝืนใช้งานตามที่ตั้งใจไว้แต่แรก

ตัวอย่างเช่น ถ้าได้ห้องที่ระเบียงหันทิศตะวันตกซึ่งแดดแรงช่วงบ่าย แทนที่จะพยายามทำเป็นมุมนั่งเล่นตอนบ่ายที่ต้องเปิดแอร์หรือพัดลมตลอดเวลา ก็ปรับเป็นมุมตากผ้าที่ต้องการแดดแรงอยู่แล้ว หรือติดตั้งมู่ลี่กันแดดแล้วใช้เป็นมุมนั่งเล่นเฉพาะช่วงเช้าหรือค่ำแทน ส่วนคนที่ได้ห้องทิศเหนือที่แดดน้อย ก็ปรับเป็นมุมทำงานหรือมุมอ่านหนังสือแทนมุมปลูกต้นไม้ที่ต้องการแดดจัด วิธีคิดแบบนี้ทำให้ใช้ประโยชน์จากพื้นที่ที่มีอยู่ได้เต็มที่โดยไม่ต้องเสียดายว่าทิศไม่ตรงกับที่อยากได้

ตัวอย่างการจัดระเบียงตามทิศจริงในคอนโด

ลองดูตัวอย่างคอนโดสองห้องที่มีระเบียงคนละทิศกัน ห้องแรกระเบียงหันทิศตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งได้แดดตั้งแต่เช้าถึงเที่ยงแล้วค่อยลดลง เจ้าของห้องจัดเป็นมุมนั่งจิบกาแฟตอนเช้าพร้อมต้นไม้กระถางสามสี่ต้นที่ต้องการแดดปานกลาง เพราะช่วงบ่ายแดดไม่แรงมากจึงยังนั่งเล่นได้สบายแม้ไม่มีร่มเงาเสริม

ห้องที่สองระเบียงหันทิศตะวันตกเฉียงเหนือซึ่งแดดบ่ายค่อนข้างแรงแต่ไม่ร้อนสุดขั้วเท่าทิศตะวันตกตรง ๆ เจ้าของห้องเลือกติดกันสาดผ้าใบแบบยืดหดได้เพิ่มอีกชั้นหนึ่ง ทำให้ยังใช้ระเบียงเป็นมุมนั่งเล่นช่วงเย็นได้โดยไม่ร้อนเกินไป และเปลี่ยนต้นไม้จากไม้ดอกที่เคยปลูกไว้ตอนแรกเป็นไม้ใบทนแดดแทนหลังจากพบว่าไม้ดอกเดิมโทรมเร็วกว่าที่คาดไว้

ทั้งสองตัวอย่างแสดงให้เห็นว่าการจัดระเบียงที่ดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับทิศที่ "ดีที่สุด" ตามความเชื่อเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการสังเกตสภาพแดดจริงแล้วปรับการใช้งานให้เข้ากันได้ดีที่สุด

ข้อควรระวัง

• อย่าปลูกต้นไม้ตามความเชื่อเรื่องความเป็นมงคลเพียงอย่างเดียวโดยไม่ตรวจสอบว่าพันธุ์นั้นทนต่อสภาพแดดจริงของระเบียงหรือไม่
• ถ้าระเบียงหันทิศตะวันตก อย่าลืมติดตั้งอุปกรณ์กันแดดก่อนใช้งานเป็นมุมนั่งเล่นบ่อย เพราะความร้อนสะสมอาจทำให้พื้นระเบียงหรือเฟอร์นิเจอร์เสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ
• อย่าฝืนใช้ระเบียงตามแผนเดิมที่วางไว้ก่อนรู้ทิศจริง ควรปรับแผนการใช้งานให้เหมาะกับสภาพแดดลมจริงของทิศที่มีอยู่แทน

สรุป

ระเบียงแต่ละทิศมีจุดเด่นต่างกันทั้งตามความเชื่อฮวงจุ้ยและตามสภาพแดดลมจริง ทิศตะวันออกใช้งานได้หลากหลายที่สุด ทิศใต้เหมาะกับมุมเข้าสังคม ทิศตะวันตกต้องมีตัวช่วยกันแดด และทิศเหนือเหมาะกับมุมที่ต้องการความสงบ สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรับการใช้งานและเลือกพันธุ์ไม้ให้ตรงกับสภาพแดดจริงของทิศที่มีอยู่ ไม่ใช่ยึดความเชื่อเพียงอย่างเดียวโดยไม่ดูสภาพแวดล้อมจริง คนที่เลือกทิศระเบียงเองไม่ได้อย่างผู้ซื้อคอนโดก็ไม่ต้องกังวลมากเกินไป เพราะทุกทิศมีวิธีใช้ประโยชน์ได้ดีถ้าปรับแผนการใช้งานให้เหมาะสม