ซื้อดอกไม้ไหว้พระที่ตลาดดอกไม้ เลือกดอกอะไรให้ราคาเหมาะและสด

ถ้าเคยยืนที่ตลาดดอกไม้ตีห้า แล้วมีแม่ค้าถามว่า "เอาแบบไหนคะ" จะรู้ว่าตัวเลือกเยอะกว่าที่คิด ถังมะลิเรียงยาว กองดอกบัวห่อใบตอง พวงมาลัยห้อยเป็นแผง ดาวเรืองเป็นกำใหญ่ ราคาต่างกันตามชนิดและขนาด และดูผ่าน ๆ ก็ไม่รู้ว่าอันไหนสดกว่ากัน

บทความนี้เรียงจากสิ่งที่ควรรู้ก่อนออกจากบ้าน จนถึงวิธีเก็บให้ดอกไม้อยู่ได้นานที่สุด

ก่อนไปตลาด ตอบสามข้อนี้ก่อน

1. ไหว้ที่ไหน หิ้งในบ้าน ศาลพระภูมิ หรือวัด เพราะขนาดดอกไม้และปริมาณต่างกัน
2. ใช้กี่วัน ถ้าไหว้วันเดียวและทิ้ง ซื้อน้อยได้ ถ้าตั้งไว้หลายวันเลือกดอกที่ทน
3. มีเวลาเปลี่ยนน้ำหรือไม่ ถ้าไม่มี ใช้ดาวเรืองหรือกุหลาบเล็กจะง่ายกว่าดอกบัวและพวงมาลัย

การตอบสามข้อนี้ช่วยให้ไม่ซื้อเกินจนทิ้งเสียของ ตลาดที่ขายส่งมักขายเป็นกำใหญ่ ถ้าต้องการน้อย ให้ซื้อจากแผงปลีกที่ขายเป็นชุดเล็ก

ดอกไม้ที่นิยมไหว้พระ และเหมาะกับอะไร

ดอกไม้	ความเชื่อที่เล่าต่อ	ข้อดี	ข้อควรรู้
ดอกบัว	บัวเป็นสัญลักษณ์ในพุทธศาสนา	กลีบสวย ตามแบบดั้งเดิม	ช้ำง่าย เก็บไม่ทน
ดอกมะลิ	กลิ่นหอม ความบริสุทธิ์ในธรรมเนียมไทย	หอม ใช้ร้อยพวงมาลัยได้	เหี่ยวไวถ้าไม่ได้น้ำ
พวงมาลัย	ใช้คล้องพระพุทธรูปหรือศาล	สวย พร้อมใช้	ราคาสูงกว่าซื้อดอกเอง
ดาวเรือง	สีเหลืองทองในความเชื่อไทย	ทนและราคาไม่แพง	กลิ่นฉุนสำหรับบางคน
กุหลาบ	นิยมบูชาเมื่อไม่หาดอกอื่น	หาง่าย อยู่ได้หลายวัน	บางบ้านเด็ดหนามออก

ความเชื่อในตารางมาจากธรรมเนียมไทยพุทธและความนิยมที่เล่าสืบกันมา ไม่ใช่ข้อบังคับ สีและชนิดที่เหมาะกับแต่ละวันหรือแต่ละองค์เทพเป็นความเชื่อเฉพาะบางสาย ควรถามผู้ที่ครอบครัวนับถือ

ดูความสดของดอกไม้อย่างไร

• ดอกมะลิ ควรตูมแน่น สีขาวสะอาด ไม่มีรอยน้ำตาลที่ปลายกลีบ และกลิ่นหอมสด ไม่หวานเหม็นอับ
• ดอกบัว กลีบแน่นไม่ช้ำ ก้านแข็งไม่ยุบ ถ้าบัวห่อใบตอง ให้เปิดดูที่ปลายกลีบ
• ดาวเรือง ก้านเขียวสด กลีบไม่ร่วงเมื่อเขย่าเบา ๆ
• พวงมาลัย ด้ายร้อยเรียบ ดอกสีเท่ากันตลอดพวง ไม่มีดอกคล้ำหรือเหี่ยวสลับ

ข้อนี้คนมักข้าม แต่ถ้ากล้าขอให้แม่ค้าเปิดห่อดูให้เห็นสภาพจริงก่อนจ่ายเงิน จะเลี่ยงดอกช้ำที่ซ่อนไว้ด้านในได้มาก

เรื่องราคา แต่ละช่วงเทศกาลสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะช่วงวันสำคัญทางศาสนาและเทศกาลปีใหม่ ถ้าซื้อไว้ล่วงหน้าหลายวัน ให้เลือกดอกที่ทนมากกว่า ไม่ควรซื้อบัวและมะลิตุนไว้ล่วงหน้านาน

ดอกที่บางบ้านเลี่ยง และเหตุผลที่เล่ากัน

บางบ้านเลี่ยงดอกไม้ที่ชื่อพ้องกับความโศก เช่น ลั่นทม หรือลีลาวดี เพราะชื่อเดิมพ้องกับคำว่าระทม ความเชื่อนี้เป็นเรื่องของเสียงชื่อ บางบ้านไม่ถือเลย ดอกเบญจมาศสีขาวในธรรมเนียมจีนผูกกับงานศพ ถ้าบ้านถือธรรมเนียมจีน อาจหลีกเลี่ยงบนโต๊ะบูชามงคล

ดอกไม้ที่มีหนามอย่างกุหลาบ บางบ้านเด็ดหนามออกก่อนเพื่อความสุภาพของการถวาย อีกเหตุผลที่ใช้งานได้จริงคือกันนิ้วถูกตำ

ให้ถือคำแนะนำเหล่านี้เป็นตัวเลือกตามความเชื่อของแต่ละบ้าน เพราะไม่มีกฎกลางที่ใช้ทั้งประเทศ

ถ้าไม่มีเวลาซื้อสดบ่อย

ครอบครัวที่ไม่สะดวกซื้อดอกไม้ทุกสัปดาห์มีทางเลือกสองทาง ทางแรกคือปลูกมะลิไว้ที่ระเบียงเพื่อเด็ดดอกเอง ต้นมะลิฉัตรบัวที่ปลูกในกระถางขนาดสิบนิ้วเป็นพันธุ์ที่ให้ดอกหอม แต่ต้องการแดดและการรดน้ำสม่ำเสมอ ทางที่สองคือใช้พวงมาลัยประดิษฐ์หรือดอกไม้ประดิษฐ์สลับกับดอกสดเป็นบางวัน

รายการด้านล่างคือต้นมะลิฉัตรบัวแบบกระถางและพวงมาลัยมะลิประดิษฐ์ ข้อดีของต้นไม้คือได้ดอกสดตามฤดู ข้อเสียคือต้องดูแล ส่วนพวงมาลัยประดิษฐ์เก็บง่ายและไม่เหี่ยว แต่ไม่มีกลิ่นดอกไม้จริง ซึ่งบางบ้านเห็นว่าไม่ครบธรรมเนียม

เคล็ดให้ดอกไม้อยู่นานขึ้น

ตัดปลายก้านเฉียงใต้น้ำด้วยกรรไกรสะอาด ใส่แจกันน้ำสะอาด เปลี่ยนน้ำทุกวัน หลีกเลี่ยงแดดตรงและลมแอร์เป่าตรง ใบที่จมน้ำควรเด็ดทิ้งเพราะทำน้ำเสียเร็ว ส่วนพวงมาลัยให้แขวนในที่ร่ม ไม่ห่อพลาสติกแน่นเกินไป เพราะความชื้นสะสมทำให้เหี่ยวเร็ว

เมื่อเปลี่ยนดอกไม้ใหม่ ดอกเก่าที่เหลือทำอย่างไร มีบทความแยกที่ ของบูชาที่เหลือจัดการอย่างไร และสำหรับการจัดโต๊ะทั้งชุด ดู วิธีจัดโต๊ะบูชา กับ คู่มือผลไม้ไหว้ ถ้ามีศาลพระภูมิที่ต้องถวายประจำ อ่าน กิจวัตรถวายศาลพระภูมิประจำวัน เพิ่มเติม

สรุป

ถ้ามาซื้อครั้งแรก ให้เริ่มจากมะลิหรือดาวเรืองจำนวนน้อย เพราะหาง่าย ราคาย่อมเยา และเห็นผลชัดว่าตัวเองมีเวลาเปลี่ยนน้ำหรือไม่ แล้วค่อยขยับไปดอกบัวและพวงมาลัยเมื่อคุ้นมือ ซื้อตอนเช้า ขอดูของก่อนจ่าย และถามผู้ใหญ่ในบ้านเรื่องดอกที่ครอบครัวเลี่ยง ก่อนจะซื้อให้เหมาะกับความเชื่อของบ้านนั้น