นักษัตรจีนของคนเกิดช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์ ก่อนตรุษจีน นับนักษัตรปีไหนกันแน่

คนที่เกิดวันที่ 15 มกราคม ปี 2007 อาจเข้าใจมาตลอดว่าตัวเองเป็นปีกุน ทั้งที่ตรุษจีนของปีนั้นตกวันที่ 18 กุมภาพันธ์ นั่นหมายความว่าใครก็ตามที่เกิดก่อนวันนั้นยังอยู่ในปีจอ ไม่ใช่ปีกุนอย่างที่เข้าใจกัน

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยกับคนที่เกิดเดือนมกราคมหรือกุมภาพันธ์ เพราะช่วงต้นปีตามปฏิทินสากลกับช่วงต้นปีตามปฏิทินจีนไม่ใช่วันเดียวกัน

ทำไมคนเกิดต้นปีถึงงงเรื่องนักษัตรมากเป็นพิเศษ

ปฏิทินที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวันคือปฏิทินสุริยคติสากล ขึ้นปีใหม่ทุกวันที่ 1 มกราคมตายตัว แต่ปีนักษัตรจีนอิงปฏิทินจันทรคติสุริยคติ ขึ้นปีใหม่ในวันตรุษจีนซึ่งขยับไปมาระหว่างปลายเดือนมกราคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ในแต่ละปี คนที่เกิดในช่วงหกสัปดาห์แรกของปีจึงมีโอกาสสูงที่จะเกิด "ก่อน" ปีนักษัตรใหม่เริ่ม ทั้งที่ปฏิทินสากลบอกว่าเข้าปีใหม่ไปแล้ว

วันตรุษจีนขยับทุกปีเพราะอิงปฏิทินจันทรคติ

วันตรุษจีนคำนวณจากตำแหน่งดวงจันทร์ดวงใหม่ (New Moon) ที่ใกล้กับจุดที่ดวงอาทิตย์อยู่ในตำแหน่งเฉพาะทางดาราศาสตร์จีน จึงไม่ตรงวันเดิมทุกปีเหมือนปฏิทินสากล บางปีตรุษจีนตกปลายเดือนมกราคม บางปีตกกลางเดือนกุมภาพันธ์ ช่วงห่างระหว่างวันที่เร็วสุดกับช้าสุดในแต่ละปีอาจต่างกันเกือบหนึ่งเดือน นี่คือเหตุผลที่ต้องเช็คทีละปี ใช้ตัวเลขจากปีอื่นแทนกันไม่ได้

วิธีเช็กว่าตัวเองเกิดก่อนหรือหลังตรุษจีนของปีนั้น

ขั้นตอนไม่ซับซ้อน แต่ต้องทำให้ครบเพื่อไม่ให้พลาด

• หาวันเดือนปีเกิดจริงของตัวเองให้แน่ชัด
• ค้นหาว่าวันตรุษจีนของปีที่เกิดตกวันที่เท่าไร (ควรเช็คจากแหล่งปฏิทินจีนที่ระบุปีชัดเจน)
• เทียบวันเกิดกับวันตรุษจีนของปีนั้น ถ้าเกิดก่อนวันตรุษจีน ให้นับเป็นนักษัตรของปีก่อนหน้า
• ถ้าเกิดในวันตรุษจีนพอดีหรือหลังจากนั้น ให้นับเป็นนักษัตรของปีนั้นตามปฏิทินสากล

ตัวอย่างคนเกิดวันที่ 20 มกราคม ปีต่างกัน นับนักษัตรต่างกันยังไง

ลองดูสามกรณีเพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น คนเกิดวันที่ 20 มกราคม ปี 2023 ตรุษจีนปีนั้นตกวันที่ 22 มกราคม แปลว่าเกิดก่อนตรุษจีนเพียงสองวัน ต้องนับเป็นนักษัตรปีก่อนหน้าคือปีเสือ ไม่ใช่ปีกระต่ายที่คนส่วนใหญ่เข้าใจว่าเป็นปี 2023 ส่วนคนเกิดวันที่ 20 มกราคม ปี 2020 ตรุษจีนปีนั้นตกวันที่ 25 มกราคม เกิดก่อนตรุษจีนเช่นกัน ต้องนับเป็นปีหมู ไม่ใช่ปีชวด แต่ถ้าเป็นคนเกิดวันที่ 20 มกราคม ปี 2025 ตรุษจีนปีนั้นตกวันที่ 29 มกราคม ก็ยังต้องนับเป็นปีก่อนหน้าเหมือนกัน จะเห็นว่าแม้วันเกิดเป็นวันเดียวกันทุกปี ผลลัพธ์ก็ยังต้องเช็คเป็นรายปีอยู่ดี ใช้ค่าคงที่จากปีไหนปีหนึ่งแทนกันไม่ได้

ผลกับความเชื่อเรื่องความเข้ากันได้ถ้านับนักษัตรผิดปี

เรื่องที่ตามมาถ้านับนักษัตรผิดคือความเข้าใจผิดในเรื่องอื่นที่อิงนักษัตรต่อ เช่น การดูว่านักษัตรตัวเองเข้ากันได้หรือขัดกับคนอื่นไหม หรือการดูปีชงตามความเชื่อจีน ถ้าฐานนักษัตรผิดไปหนึ่งปีตั้งแต่ต้น การตีความเรื่องต่อยอดเหล่านี้ก็คลาดเคลื่อนตามไปด้วย จึงควรเช็คให้แน่ใจตั้งแต่จุดเริ่มต้นก่อนเชื่อมโยงไปเรื่องอื่น

สรุป

คนเกิดเดือนมกราคมหรือกุมภาพันธ์ไม่สามารถสรุปนักษัตรตัวเองจากปีตามปฏิทินสากลได้ทันที ต้องเช็คว่าวันเกิดอยู่ก่อนหรือหลังวันตรุษจีนของปีนั้นเสมอ เพราะเส้นแบ่งปีนักษัตรจีนขยับทุกปีตามปฏิทินจันทรคติ ไม่ใช่วันที่ 1 มกราคม ถ้าไม่แน่ใจ ทางที่ดีที่สุดคือเปิดหาวันตรุษจีนของปีเกิดจริงแล้วเทียบทีละปีไป จะช่วยให้มั่นใจได้ว่านักษัตรที่บอกใครต่อใครไปนั้นถูกต้องจริง ไม่ใช่แค่จำผิดตามความเข้าใจของปฏิทินสากล