นักษัตรจีนของคนที่มีเชื้อสายจีนแต่ครอบครัวไม่ได้นับปีนักษัตรมานาน จะย้อนหาปีนักษัตรตัวเองอย่างไร

ครอบครัวไทยเชื้อสายจีนหลายบ้านที่อยู่มาถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน ค่อย ๆ เลิกพูดถึงเรื่องปีนักษัตรไปโดยไม่รู้ตัว บางบ้านยังจำได้แค่ว่าอากงอาม่าเคยพูดถึง แต่ไม่มีใครจำได้แน่ชัดว่าใครเกิดปีอะไร บางคนถึงขั้นไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองมีปีนักษัตรประจำตัวเหมือนกัน

ข่าวดีคือการหาปีนักษัตรของตัวเองไม่จำเป็นต้องพึ่งความจำของใครเลย เพราะระบบนี้คำนวณจากปีเกิดตรง ๆ ตราบใดที่รู้ปีเกิดของตัวเอง ก็หาคำตอบได้เองทั้งหมด

ปีนักษัตรจีนคำนวณจากอะไร ทำไมถึงหาย้อนหลังได้เสมอ

ปีนักษัตรจีนใช้ระบบสัตว์สัญลักษณ์ 12 ชนิดวนซ้ำเป็นวงจรทุก 12 ปี ได้แก่ ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ กุน เพราะเป็นวงจรตายตัวที่ไม่เปลี่ยนแปลง การหาปีนักษัตรของใครก็ตามจึงทำได้ง่ายมากแค่รู้ปีเกิด ไม่ต้องมีใครมาบอกต่อปากต่อปากเหมือนสมัยก่อน

ต่างจากความเชื่ออื่นบางอย่างที่ต้องอาศัยการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นถึงจะรู้รายละเอียด ปีนักษัตรจีนเป็นระบบที่มีตารางอ้างอิงชัดเจน ใครก็ตรวจสอบเองได้แม้ครอบครัวจะเลิกพูดถึงไปนานแค่ไหนก็ตาม

เริ่มจากหาปีเกิดที่แน่นอนของตัวเองก่อน

ขั้นตอนแรกที่สำคัญที่สุดคือต้องรู้ปีเกิดของตัวเองให้แน่ชัด ถ้าจำได้อยู่แล้วก็ข้ามไปขั้นต่อไปได้เลย แต่สำหรับคนที่ไม่แน่ใจ แหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้มีดังนี้

• บัตรประชาชนหรือสูติบัตร ซึ่งระบุวันเดือนปีเกิดไว้ชัดเจนที่สุด
• ทะเบียนบ้านที่มักระบุวันเกิดของสมาชิกทุกคนในครอบครัว
• กรณีไม่มีเอกสารใด ๆ เลย สามารถขอคัดสำเนาทะเบียนราษฎร์จากสำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอที่แจ้งเกิดไว้ได้โดยตรง

เทียบปีเกิดกับตารางปีนักษัตร 12 ปี

เมื่อรู้ปีเกิดแน่นอนแล้ว ให้นำไปเทียบกับตารางปีนักษัตรที่วนซ้ำทุก 12 ปี ตัวอย่างเช่น

ปี พ.ศ.	ปีนักษัตร	ปี พ.ศ.	ปีนักษัตร
2532	มะเส็ง	2538	กุน
2533	มะเมีย	2539	ชวด
2534	มะแม	2540	ฉลู
2535	วอก	2541	ขาล
2536	ระกา	2542	เถาะ
2537	จอ	2543	มะโรง

เพราะวงจรวนซ้ำทุก 12 ปี คนที่เกิดปีเดียวกันห่างกัน 12 ปีจะมีปีนักษัตรเดียวกันเสมอ ถ้าต้องการดูตารางเต็มทั้ง 12 นักษัตรพร้อมความหมายของแต่ละปี อ่านเพิ่มเติมได้ในตารางปีนักษัตรจีนครบ 12 นักษัตร

จุดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คนเกิดเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์

ข้อควรระวังสำคัญที่สุดคือปีนักษัตรจีนไม่ได้เริ่มนับที่วันที่ 1 มกราคมเหมือนปฏิทินสากล แต่เริ่มนับจากวันตรุษจีนของแต่ละปี ซึ่งเปลี่ยนวันที่ไปทุกปีตามปฏิทินจันทรคติ ตกอยู่ช่วงปลายมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์

คนที่เกิดในช่วงต้นปีก่อนวันตรุษจีนของปีนั้น จะยังถือว่าอยู่ในปีนักษัตรของปีก่อนหน้า ไม่ใช่ปีนักษัตรตามตัวเลขปีเกิดโดยตรง เช่น คนเกิดวันที่ 20 มกราคมของปีหนึ่ง ถ้าวันตรุษจีนของปีนั้นตกวันที่ 5 กุมภาพันธ์ คนคนนี้จะยังนับเป็นปีนักษัตรของปีก่อนหน้า เพราะเกิดก่อนวันตรุษจีน อ่านรายละเอียดกรณีนี้เพิ่มเติมได้ในเกิดใกล้วันตรุษจีน นับปีนักษัตรปีไหนแน่

เมื่อรู้ปีนักษัตรแล้ว จะเชื่อมกลับไปหาความเชื่อของครอบครัวได้อย่างไร

หลังจากหาปีนักษัตรของตัวเองได้แล้ว หลายคนอยากรู้ต่อว่าความหมายและลักษณะนิสัยตามปีนักษัตรนั้นคืออะไร ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการกลับมาทำความเข้าใจความเชื่อของครอบครัวที่เคยห่างหายไป แต่ละปีนักษัตรมีบทความอธิบายลักษณะนิสัยและดวงแยกไว้ เช่นลักษณะนิสัยคนปีขาล หรือลักษณะนิสัยคนปีชวด สำหรับคนที่มีคู่สมรสหรือคนใกล้ตัวที่ไม่มีระบบนักษัตรในวัฒนธรรมของตัวเอง การอธิบายเรื่องนี้ให้เข้าใจก็เป็นอีกเรื่องที่น่าเรียนรู้ควบคู่กัน

สรุป

การที่ครอบครัวเลิกพูดถึงปีนักษัตรมานานไม่ได้แปลว่าข้อมูลนี้หายไปตลอดกาล เพราะระบบนักษัตรจีนคำนวณจากปีเกิดตรง ๆ ไม่ต้องพึ่งการสืบทอดปากต่อปาก ขอแค่รู้ปีเกิดที่แน่นอนและเช็ควันตรุษจีนให้ถูกต้องสำหรับคนที่เกิดต้นปี ก็หาปีนักษัตรของตัวเองได้เองอย่างมั่นใจ ไม่ต้องรอให้ญาติผู้ใหญ่มาช่วยยืนยันอีกต่อไป