สีจานชามเครื่องครัวมงคลตามฮวงจุ้ย เลือกยังไงให้ทั้งสวยและถูกหลัก

ห้องครัวเป็นห้องเดียวในบ้านที่ฮวงจุ้ยให้ความสำคัญกับธาตุไฟเป็นพิเศษ เพราะเป็นที่ตั้งของเตาไฟและเป็นจุดที่ปรุงอาหารเลี้ยงคนทั้งบ้าน แต่หลายคนพอพูดถึงสีฮวงจุ้ยในครัวมักนึกถึงแค่สีทาผนังหรือสีตู้ครัว แล้วมองข้ามของใช้ที่สัมผัสอาหารโดยตรงทุกวันอย่างจานชามไปเฉย ๆ

จริง ๆ แล้วจานชามก็อยู่ในขอบเขตความเชื่อเรื่องธาตุและสีเหมือนกัน เพราะเป็นภาชนะที่รองรับอาหารก่อนเข้าปากคนในบ้าน บทความนี้จะพาไปดูว่าสีจานชามเชื่อมโยงกับธาตุไฟในครัวอย่างไร และเลือกยังไงให้ทั้งสวยงามและเข้ากับหลักความเชื่อโดยไม่ต้องทุบครัวทาสีใหม่ทั้งห้อง

จานชามเครื่องครัวเกี่ยวข้องกับธาตุไฟในฮวงจุ้ยยังไง

ในหลักฮวงจุ้ยห้าธาตุ ครัวถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มธาตุไฟเป็นหลักเพราะมีเตาไฟเป็นศูนย์กลาง ของใช้ในครัวทุกชิ้นไม่ว่าจะเป็นผนัง ตู้ หรือจานชาม จึงถูกตีความผ่านกรอบธาตุไฟนี้ไปด้วย สีที่เชื่อว่าเสริมธาตุไฟให้แรงขึ้นคือสีแดง สีส้ม และสีม่วงแดง ส่วนสีที่เชื่อว่าช่วยคุมธาตุไฟไม่ให้แรงเกินคือสีน้ำเงินและสีดำซึ่งอยู่ในกลุ่มธาตุน้ำ

ประเด็นสำคัญที่คนมักเข้าใจผิดคือธาตุไฟที่แรงมากไม่ได้แปลว่าดีเสมอไปตามความเชื่อนี้ เพราะไฟที่แรงเกินไปเชื่อมโยงกับความขัดแย้งหรืออารมณ์ร้อนในบ้าน การเลือกจานชามจึงไม่ใช่แค่เรื่องเลือกสีแดงให้มากที่สุดเพื่อเสริมธาตุไฟ แต่เป็นเรื่องของการหาสมดุลระหว่างธาตุไฟกับธาตุอื่นให้พอดี

สีจานชามที่เข้ากับธาตุประจำเจ้าของบ้าน เลือกจากอะไร

นอกจากธาตุของห้องครัวแล้ว บางสายความเชื่อยังแนะนำให้ดูธาตุประจำตัวของคนที่ทำอาหารหรือหัวหน้าครอบครัวประกอบด้วย ถ้าคนในบ้านเกิดปีที่มีธาตุไฟแรงอยู่แล้วตามหลักโหราศาสตร์จีน การเลือกจานชามสีเย็นอย่างสีขาว สีฟ้าอ่อน หรือสีเขียวจะช่วยปรับสมดุลไม่ให้ธาตุไฟในบ้านสะสมมากเกินไป

ส่วนคนที่ธาตุประจำตัวเป็นธาตุน้ำหรือธาตุทองซึ่งเย็นอยู่แล้ว การเลือกจานชามโทนอุ่นอย่างสีส้มอ่อนหรือสีครีมทองจะช่วยเติมความอบอุ่นให้พอดีโดยไม่ทำให้บ้านรู้สึกเย็นชาเกินไป วิธีนี้เป็นการปรับละเอียดขึ้นไปอีกขั้นจากการดูแค่ธาตุของห้องครัวอย่างเดียว เหมาะกับคนที่สนใจฮวงจุ้ยเชิงลึกและอยากปรับให้ตรงกับตัวบุคคลจริง ๆ

จานสีขาวกับจานลวดลายสี ใช้ต่างโอกาสกันยังไงตามความเชื่อ

จานสีขาวล้วนถือเป็นสีกลางที่ใช้ได้ทุกธาตุและทุกโอกาส เพราะในหลักฮวงจุ้ยสีขาวจัดอยู่ในกลุ่มธาตุทองซึ่งเป็นกลางและช่วยให้อาหารดูโดดเด่นน่ากินด้วย จึงเป็นสีที่ร้านอาหารและบ้านเรือนส่วนใหญ่เลือกใช้เป็นฐานหลักของชุดจานชาม

จานลวดลายสีสันมักเก็บไว้ใช้เฉพาะโอกาสพิเศษอย่างงานเลี้ยงรับรองแขกหรือมื้ออาหารสำคัญ เพราะสีที่เข้มหรือลวดลายที่หนาแน่นเชื่อว่าให้พลังงานที่แรงกว่าจานสีขาว เหมาะกับโอกาสที่อยากให้บรรยากาศดูมีชีวิตชีวาเป็นพิเศษ แต่ถ้าใช้เป็นประจำทุกวันบางความเชื่อมองว่าพลังงานที่แรงต่อเนื่องอาจทำให้คนในบ้านรู้สึกเหนื่อยล้าโดยไม่รู้ตัว จึงนิยมสลับใช้จานสีขาวเป็นหลักแล้วเก็บจานลายไว้ใช้เฉพาะกิจมากกว่า

สีชามข้าวที่ควรเลี่ยงเก็บไว้ในครัว

ชามข้าวเป็นภาชนะที่ใกล้ชิดกับผู้ใช้มากที่สุดเพราะถือขึ้นมาใกล้ปากตลอดมื้ออาหาร บางความเชื่อจึงให้ความสำคัญกับชามข้าวมากกว่าจานอาหารทั่วไป สีที่มักแนะนำให้เลี่ยงคือสีดำสนิททั้งใบเพราะให้ความรู้สึกหม่นหมองเวลามองเข้าไปในชาม โดยเฉพาะชามข้าวสำหรับเด็กเล็กที่หลายบ้านเลี่ยงสีเข้มจัดเพื่อให้บรรยากาศการกินข้าวดูสดใสกว่า

อีกสีหนึ่งที่บางตำราแนะนำให้ระวังคือสีเทาหม่นไม่มีลวดลาย เพราะให้ความรู้สึกจืดชืดไม่กระตุ้นความอยากอาหาร ถ้าชอบโทนเรียบ ๆ แนะนำให้เลือกสีครีมหรือสีเบจแทน ซึ่งให้ความรู้สึกอบอุ่นกว่าสีเทาแต่ยังคงความเรียบง่ายเอาไว้ได้

จัดชุดจานชามให้เข้ากับสีผนังครัวโดยไม่ต้องทาสีใหม่

ถ้าผนังครัวเป็นสีที่ทาไว้แล้วและไม่อยากทาใหม่ทั้งห้อง วิธีที่ทำได้ง่ายกว่าคือเลือกจานชามให้อยู่ในโทนสีที่ตัดกับผนังแบบพอดี ไม่ใช่สีเดียวกันจนกลืนหายไป ผนังครัวโทนอุ่นอย่างสีครีมหรือสีเหลืองอ่อนเข้ากับจานสีขาวหรือสีฟ้าได้ดี เพราะให้ความรู้สึกสมดุลระหว่างความอุ่นของผนังกับความเย็นของจาน

ถ้าผนังครัวเป็นสีเย็นอย่างสีฟ้าอ่อนหรือสีเขียวมิ้นท์ การเลือกจานชามโทนอุ่นอย่างสีครีมทองหรือสีส้มอ่อนจะช่วยให้ครัวไม่รู้สึกเย็นชาเกินไป วิธีเทียบสีแบบนี้อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในสีทาห้องครัวมงคลตามฮวงจุ้ย ซึ่งอธิบายเรื่องธาตุของผนังครัวโดยเฉพาะ ต่างจากบทความนี้ที่โฟกัสเฉพาะภาชนะที่ใช้กินจริง

วัสดุจานชาม เซรามิก แก้ว เมลามีน มีผลกับความเชื่อเรื่องสีไหม

วัสดุของจานชามไม่ได้เปลี่ยนหลักการเลือกสีตามธาตุ แต่ส่งผลต่อ "ความเข้ม" ของสีที่มองเห็นได้จริง จานเซรามิกเคลือบเงามักให้สีที่เข้มและสว่างกว่าจานเมลามีนผิวด้าน แม้จะเป็นเฉดสีเดียวกันในชื่อสีก็ตาม เวลาเลือกจึงควรดูจานจริงมากกว่าดูแค่รูปสินค้าในแคตตาล็อกหรือหน้าจอมือถือ เพราะแสงสะท้อนจากผิวเคลือบทำให้สีที่เห็นจริงต่างจากในรูปได้พอสมควร

จานแก้วใสหรือจานแก้วฝ้าเป็นกรณีพิเศษเพราะแทบไม่มีสีของตัวเองเลย ความเชื่อเรื่องธาตุจึงมักไปตกอยู่ที่อาหารที่วางอยู่บนจานแทนตัวจานเอง หลายคนที่ถือเรื่องนี้จริงจังจึงเลี่ยงใช้จานแก้วใสเป็นหลักของบ้าน เพราะมองว่าจานไม่มี "พลัง" ของตัวเองมาช่วยปรับสมดุลธาตุในมื้ออาหารตามที่ต้องการ ส่วนจานเมลามีนที่ทนทานและราคาย่อมเยากว่าจานเซรามิก มักเป็นตัวเลือกที่ครอบครัวมีเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุนิยมใช้ เพราะไม่แตกง่ายเวลาทำหล่น ในแง่ความเชื่อเรื่องสีก็ใช้หลักเดียวกับเซรามิกได้ตามปกติไม่มีข้อแตกต่าง

จานชามสำหรับร้านอาหารกับใช้ในบ้าน ให้น้ำหนักเรื่องสีต่างกันยังไง

เจ้าของร้านอาหารที่เชื่อเรื่องฮวงจุ้ยมักให้น้ำหนักกับสีจานชามมากกว่าคนทั่วไปที่ใช้ในบ้าน เพราะจานชามในร้านเป็นทั้งภาชนะใส่อาหารและเป็นส่วนหนึ่งของภาพลักษณ์ร้านที่ลูกค้าเห็นทุกโต๊ะ ร้านอาหารที่เน้นความเชื่อเรื่องเรียกทรัพย์มักเลือกจานสีขาวขอบทองเป็นหลัก เพราะสีทองเชื่อมโยงกับความมั่งคั่งและยังช่วยให้อาหารดูหรูขึ้นในสายตาลูกค้าด้วย

ส่วนการใช้ในบ้านทั่วไปไม่จำเป็นต้องเคร่งครัดขนาดนั้น เพราะจุดประสงค์หลักคือความสบายใจของคนในครอบครัว ไม่ใช่การสร้างภาพลักษณ์ให้คนนอกเห็น จึงเลือกสีที่คนในบ้านชอบร่วมกันเป็นหลักได้เลย แล้วค่อยปรับตามธาตุหรือวันเกิดของสมาชิกในบ้านเป็นรายละเอียดเสริมทีหลัง ไม่ต้องกดดันตัวเองว่าต้องซื้อจานสีขอบทองราคาแพงเหมือนร้านอาหารเพื่อความเป็นมงคล

เช็กลิสต์ก่อนซื้อชุดจานชามใหม่เข้าบ้าน

• ดูสีพื้นหลักของจานเป็นตัวตัดสิน ไม่ใช่ดูแค่ลวดลายที่แทรกอยู่
• เลือกสีขาวหรือสีครีมเป็นฐานหลักของชุด แล้วค่อยเสริมสีอื่นเป็นบางชิ้น
• ถ้าคนในบ้านธาตุไฟแรงอยู่แล้ว เลี่ยงจานสีแดงหรือสีส้มทั้งชุด
• เลี่ยงชามข้าวสีดำสนิทหรือสีเทาหม่นทั้งใบ โดยเฉพาะชามสำหรับเด็ก
• เทียบสีจานกับสีผนังครัวเดิมให้ตัดกันพอดี ไม่กลืนจนแยกไม่ออก
• เก็บจานลายสีสันจัดไว้ใช้เฉพาะโอกาสพิเศษแทนการใช้ทุกวัน

จานชามเก่าที่แตกร้าวหรือสีลอก ควรทิ้งหรือเก็บไว้

จานชามที่แตกร้าวหรือบิ่นแม้จะยังพอใช้งานได้ หลายความเชื่อฮวงจุ้ยแนะนำให้เปลี่ยนใหม่แทนการเก็บไว้ใช้ต่อ เพราะรอยแตกร้าวเชื่อว่าเป็นจุดที่พลังงานรั่วไหลออกจากภาชนะ ไม่ต่างจากแก้วน้ำหรือกระจกที่ร้าวแล้วมักแนะนำให้เปลี่ยนเหมือนกัน นอกจากเรื่องความเชื่อแล้ว จานร้าวยังเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคตามรอยแตกที่ล้างทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึง จึงเป็นเหตุผลเชิงสุขอนามัยที่สนับสนุนแนวทางเดียวกันโดยไม่ต้องอิงความเชื่ออย่างเดียว

ส่วนจานที่สีลอกจนเห็นเนื้อวัสดุด้านในโดยเฉพาะจานเคลือบเก่าที่ใช้มานาน ควรเปลี่ยนใหม่เช่นกัน เพราะสีที่ลอกไม่ได้มีผลแค่เรื่องความเชื่อ แต่ยังอาจมีสารเคลือบที่ไม่ปลอดภัยเมื่อสัมผัสอาหารโดยตรงเป็นเวลานาน กรณีนี้จึงควรให้น้ำหนักกับความปลอดภัยด้านสุขภาพเป็นอันดับแรกก่อนพิจารณาเรื่องความเชื่อ

สรุป

จานชามเป็นของใช้ในครัวที่มักถูกมองข้ามเวลาพูดถึงฮวงจุ้ย ทั้งที่จริงแล้วเป็นภาชนะที่ใกล้ชิดกับอาหารและคนในบ้านมากที่สุด หลักสำคัญคือใช้สีขาวหรือสีครีมเป็นฐาน แล้วเสริมสีตามธาตุของห้องครัวและธาตุประจำตัวคนในบ้านเป็นบางชิ้น ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทั้งชุดหรือทุบครัวทาสีใหม่เพื่อให้ตรงหลักความเชื่อ แค่เลือกอย่างมีสติว่าอะไรใช้ทุกวัน อะไรเก็บไว้ใช้เฉพาะโอกาส ก็เพียงพอที่จะทำให้ครัวทั้งสวยงามและอยู่ในสมดุลตามความเชื่อที่ครอบครัวถืออยู่