เลขที่ใบขับขี่หรือเลขใบอนุญาตทำงาน มีนัยทางเลขศาสตร์ไหม

คนที่เพิ่งไปต่อใบขับขี่แล้วเห็นเลขชุดใหม่บนบัตร บางคนอดสังเกตไม่ได้ว่าเลขนี้ผลรวมออกมาไม่สวยเหมือนบัตรใบเก่า แล้วก็เริ่มสงสัยว่าจะต้องทำอย่างไรต่อ เช่นเดียวกับแรงงานต่างชาติที่เพิ่งได้รับใบอนุญาตทำงานใบแรก บางคนก็อยากรู้ว่าเลขในเอกสารนี้มีความหมายทางเลขศาสตร์หรือเปล่า

คำถามนี้พบได้บ่อยเพราะคนไทยคุ้นเคยกับการเลือกเลขมงคลในหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเบอร์โทรศัพท์หรือทะเบียนรถที่มีระบบให้เลือกซื้อเลขสวยได้ แต่เอกสารราชการอย่างใบขับขี่และใบอนุญาตทำงานทำงานคนละแบบ บทความนี้จะอธิบายที่มาของเลขทั้งสองประเภท และสิ่งที่ทำได้จริงเมื่อเลขที่ได้มาไม่ตรงกับความเชื่อส่วนตัว

เลขใบขับขี่กับเลขบัตรประชาชนคนละเลขกันจริงไหม

ใช่ เป็นคนละเลขกันอย่างชัดเจน เลขบัตรประชาชน 13 หลักเป็นเลขประจำตัวถาวรที่กรมการปกครองออกให้ตั้งแต่แรกเกิดหรือแรกจดทะเบียน และผูกกับบุคคลนั้นตลอดชีวิตไม่เปลี่ยนแปลง ส่วนเลขที่ปรากฏบนใบขับขี่เป็นเลขอ้างอิงเฉพาะของใบอนุญาตแต่ละใบที่กรมการขนส่งทางบกออกให้ ซึ่งเปลี่ยนไปทุกครั้งที่มีการต่ออายุ ออกใบใหม่ทดแทนใบที่สูญหาย หรือเปลี่ยนประเภทใบขับขี่

หลายคนเข้าใจผิดว่าเลขใบขับขี่คือเลขเดียวกับเลขบัตรประชาชน เพราะบัตรทั้งสองใบมีเลขประจำตัวประชาชนพิมพ์อยู่ด้วยกัน แต่เลขที่ใช้อ้างอิงตัวใบอนุญาตขับขี่เองเป็นคนละชุดเลข และเป็นเลขที่เปลี่ยนบ่อยกว่าเลขบัตรประชาชนมาก บางคนต่อใบขับขี่ทุกห้าปีก็ได้เลขใหม่ทุกครั้งไปโดยไม่รู้ตัว

ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) มีเลขกำกับแบบไหนบ้าง

ใบอนุญาตทำงานสำหรับแรงงานต่างชาติในประเทศไทยมีเลขกำกับสองชุดที่ต้องใช้อ้างอิงร่วมกัน ชุดแรกคือเลขที่ใบอนุญาตทำงานเองซึ่งออกโดยกรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน ชุดที่สองคือเลขประจำตัวคนต่างด้าวหรือเลขหนังสือเดินทางของผู้ถือใบอนุญาต ซึ่งใช้ยืนยันว่าใบอนุญาตทำงานใบนี้เป็นของบุคคลคนใด

เลขทั้งสองชุดต้องตรงกันเสมอในระบบตรวจสอบของหน่วยงานราชการ หากมีการเปลี่ยนนายจ้างหรือเปลี่ยนประเภทงาน เลขที่ใบอนุญาตทำงานก็จะเปลี่ยนไปตามรอบการยื่นขอใหม่ ซึ่งเป็นเรื่องปกติของระบบและไม่เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องเลขมงคลแต่อย่างใด

คนที่เชื่อเรื่องเลขศาสตร์มองเลขในเอกสารพวกนี้อย่างไร

ในมุมของคนที่ยึดถือเรื่องเลขศาสตร์ เลขในเอกสารราชการทุกประเภทสามารถนำมาคำนวณผลรวมดูความหมายได้เช่นเดียวกับเลขทั่วไป เพียงแต่ต้องเข้าใจว่าเลขเหล่านี้เป็นเลขที่ระบบราชการกำหนดให้ตามรอบการออกเอกสาร ไม่ได้เจตนาเลือกให้ถูกโฉลกกับผู้ถือเป็นการเฉพาะเหมือนเลขทะเบียนรถที่ประมูลเองได้

หลักที่คนเชื่อเรื่องเลขศาสตร์นิยมใช้คือดูผลรวมของเลขทั้งชุดแล้วเทียบกับตารางความหมายเลขศาสตร์ทั่วไป แต่ควรมองเป็นข้อมูลประกอบเพื่อความสบายใจมากกว่าจะยึดเป็นเรื่องจริงจังถึงขั้นกังวล เพราะเอกสารเหล่านี้มีหน้าที่หลักคือยืนยันตัวตนและสิทธิ์ทางกฎหมาย ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อให้ตรงกับความเชื่อส่วนบุคคล

ทำไมเลขในเอกสารราชการเปลี่ยนแปลงเองไม่ได้เหมือนเบอร์โทรหรือทะเบียนรถ

เบอร์โทรศัพท์และทะเบียนรถมีระบบตลาดรองที่เปิดให้ประชาชนเลือกซื้อเลขที่ต้องการได้ตามกลไกราคา แต่เลขในใบขับขี่และใบอนุญาตทำงานผูกอยู่กับระบบฐานข้อมูลกลางของหน่วยงานราชการโดยตรง มีหน้าที่หลักคือใช้อ้างอิงและตรวจสอบความถูกต้องของสิทธิ์ทางกฎหมาย ไม่ใช่สินค้าที่เปิดให้เลือกซื้อได้

ด้วยเหตุนี้ ต่อให้เจ้าของเอกสารต้องการเลขที่ผลรวมออกมาสวยแค่ไหน ก็ไม่มีช่องทางตามกฎหมายให้ขอเปลี่ยนได้ สิ่งที่ทำได้มีเพียงรอรอบการต่ออายุครั้งถัดไปซึ่งเลขจะเปลี่ยนไปตามระบบอยู่แล้วโดยธรรมชาติ ไม่ใช่การขอเปลี่ยนเฉพาะเจาะจง

ถ้าเลขผลรวมไม่ถูกใจ มีวิธีทำใจหรือแก้เคล็ดอย่างไรบ้าง

เมื่อรู้ว่าเปลี่ยนเลขในเอกสารไม่ได้ สิ่งที่คนยึดถือเรื่องเลขศาสตร์ทำได้จริงมีทางเลือกอยู่บ้าง

• มองเลขในเอกสารเป็นข้อมูลอ้างอิงทางราชการ แยกออกจากเลขที่ใช้ในชีวิตประจำวันอย่างเบอร์โทรหรือบ้านเลขที่
• เสริมความมั่นใจด้วยของมงคลส่วนตัวหรือพิธีกรรมตามความเชื่อของแต่ละคน แทนการพยายามเปลี่ยนเลขในเอกสาร
• เก็บสำเนาเอกสารทุกใบให้ครบถ้วนและตรวจสอบเลขให้ตรงกันทุกจุดเสมอ เพราะความถูกต้องของเอกสารสำคัญกว่าความหมายเชิงเลขศาสตร์
• ปรึกษาผู้รู้เรื่องเลขศาสตร์เพื่อความสบายใจได้ แต่ไม่ควรนำไปสู่การกังวลจนกระทบการใช้ชีวิตหรือการทำงานจริง

การแก้เคล็ดในกรณีนี้ควรอยู่ในขอบเขตของความเชื่อส่วนบุคคลเท่านั้น ไม่ควรไปยุ่งเกี่ยวกับตัวเอกสารราชการ เพราะการแก้ไขเอกสารราชการโดยไม่ผ่านช่องทางที่ถูกต้องมีความผิดตามกฎหมาย

ตัวอย่างการคำนวณผลรวมเลขใบขับขี่แบบละเอียด

สมมติเลขที่ใบขับขี่คือ 58 1234567 89 วิธีคำนวณผลรวมแบบพื้นฐานที่คนเชื่อเรื่องเลขศาสตร์นิยมใช้คือนำตัวเลขทุกหลักมาบวกกันจนเหลือหลักเดียว

ขั้นตอน	การคำนวณ	ผลลัพธ์
นำเลขทุกหลักมาบวกกัน	5+8+1+2+3+4+5+6+7+8+9	58
บวกเลขสองหลักที่ได้ต่อจนเหลือหลักเดียว	5+8	13
บวกซ้ำอีกครั้งจนเหลือหลักเดียว	1+3	4

ผลรวมสุดท้ายที่ได้คือเลข 4 ซึ่งในตำราเลขศาสตร์บางสำนักมองว่าเป็นเลขที่ต้องใช้ความอดทนและความมั่นคง ไม่ใช่เลขร้ายอย่างที่หลายคนเข้าใจผิด ทั้งนี้การตีความผลรวมแตกต่างกันไปตามแต่ละตำราที่ยึดถือ ควรเลือกใช้ระบบใดระบบหนึ่งอย่างสม่ำเสมอแทนการสลับไปมาจนสับสน

ตารางเปรียบเทียบเลขใบขับขี่และเลขใบอนุญาตทำงาน

หัวข้อ	เลขใบขับขี่	เลขใบอนุญาตทำงาน
หน่วยงานที่ออก	กรมการขนส่งทางบก	กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน
เปลี่ยนเมื่อไหร่	เปลี่ยนทุกครั้งที่ต่ออายุหรือออกใบใหม่	เปลี่ยนเมื่อเปลี่ยนนายจ้างหรือประเภทงาน
เลขที่ต้องอ้างอิงร่วม	เลขบัตรประชาชน 13 หลัก	เลขประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทาง
เลือกเลขเองได้ไหม	ไม่ได้	ไม่ได้
ผลต่อความเชื่อเลขศาสตร์	นำมาคำนวณผลรวมดูเป็นข้อมูลประกอบได้	นำมาคำนวณผลรวมดูเป็นข้อมูลประกอบได้เช่นกัน

จากตารางจะเห็นว่าเอกสารทั้งสองประเภทมีจุดร่วมกันคือประชาชนไม่มีสิทธิ์เลือกเลขเอง และต้องอาศัยเลขอ้างอิงอีกชุดหนึ่งควบคู่กันเสมอเพื่อยืนยันตัวตนของผู้ถือ ต่างจากเลขทะเบียนรถหรือเบอร์โทรศัพท์ที่เป็นเลขเดี่ยวใช้อ้างอิงตัวเองได้โดยไม่ต้องมีเลขคู่กัน

สำหรับแรงงานต่างชาติ อีกจุดที่มักสับสนคือเลขประจำตัวคนต่างด้าว 13 หลักที่ทางการไทยออกให้ ซึ่งขึ้นต้นด้วยเลข 6 หรือ 7 ต่างจากเลขบัตรประชาชนคนไทยที่มักขึ้นต้นด้วยเลข 1 หรือ 3 เลขชุดนี้ไม่ใช่เลขบัตรประชาชนไทย แต่เป็นเลขที่ใช้อ้างอิงในระบบราชการไทยเท่านั้น เมื่อนำไปคำนวณผลรวมเชิงเลขศาสตร์ ควรระบุให้ชัดว่ากำลังดูเลขชุดไหน เพราะแรงงานบางคนถือเอกสารหลายใบพร้อมกันและมีเลขต่างชุดปะปนอยู่ อาจคำนวณผิดเลขได้ถ้าไม่ระวัง

ข้อควรระวังสำหรับแรงงานต่างชาติเรื่องเลขใบอนุญาตทำงาน

แรงงานต่างชาติที่ถือใบอนุญาตทำงานควรให้ความสำคัญกับความถูกต้องของเลขในเอกสารมากกว่าความหมายเชิงเลขศาสตร์ เพราะความคลาดเคลื่อนของเลขแม้เพียงตัวเดียวระหว่างใบอนุญาตทำงานกับหนังสือเดินทางอาจทำให้เกิดปัญหาเวลาตรวจสอบสิทธิ์กับเจ้าหน้าที่ ทั้งตอนเดินทางเข้าออกประเทศและตอนต่ออายุใบอนุญาตในรอบถัดไป

หากพบว่าเลขในเอกสารไม่ตรงกัน ควรแจ้งนายจ้างหรือติดต่อสำนักงานจัดหางานในพื้นที่ให้แก้ไขทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย เนื่องจากระบบตรวจสอบของหน่วยงานราชการอ้างอิงความตรงกันของเลขเป็นหลักสำคัญในการยืนยันตัวตนของผู้ถือใบอนุญาต

สรุป

เลขในใบขับขี่และใบอนุญาตทำงานเป็นเลขที่ระบบราชการออกให้ตามกลไกของหน่วยงาน ไม่ใช่เลขที่เลือกเองได้เหมือนเบอร์โทรหรือทะเบียนรถ คนที่ยึดถือเรื่องเลขศาสตร์สามารถนำเลขเหล่านี้ไปคำนวณผลรวมดูเป็นข้อมูลประกอบได้ตามความเชื่อของตัวเอง แต่ไม่ควรพยายามหาทางเปลี่ยนเอกสารเพียงเพราะผลรวมไม่ถูกใจ เพราะไม่ใช่ช่องทางที่กฎหมายเปิดให้ทำ สิ่งที่สำคัญกว่าคือความถูกต้องของเลขในเอกสารทุกใบให้ตรงกันเสมอ โดยเฉพาะแรงงานต่างชาติที่ต้องใช้เอกสารเหล่านี้ยืนยันสิทธิ์การทำงานอย่างต่อเนื่อง ส่วนเรื่องเลขศาสตร์ควรเก็บไว้เป็นความสบายใจส่วนตัวที่ไม่กระทบต่อการดำเนินการทางกฎหมายจริง