ถุงแดงคืออะไร ใส่อะไรได้บ้างและพกอย่างไรให้เหมาะ
ถุงแดงคือถุงผ้าใบเล็กสีแดงที่คนจีนและคนไทยเชื้อสายจีนนิยมใช้ใส่ของมงคลพกติดตัว สีแดงในความเชื่อจีนสื่อถึงโชคและความสิริมงคล ของที่นิยมใส่คือเหรียญจีน เครื่องรางที่ได้รับจากวัด หรือกระดาษอักษรมงคล ไม่ควรใส่ของมีคม ของเน่าเสียง่าย หรือของจากสัตว์ป่าคุ้มครองที่อาจผิดกฎหมาย
ร้านขายของมงคลย่านเยาวราชมีถุงผ้าแดงใบเล็ก ๆ แขวนเรียงเป็นแถว ปักลายอักษรจีนบ้าง ลายมังกรบ้าง บางใบมีเหรียญจีนสามเหรียญมัดเชือกแดงติดมาด้วย คนที่เห็นครั้งแรกมักถามว่าซื้อกลับไปแล้วต้องทำอะไรต่อ
ถุงแดงคืออะไรในความเชื่อจีน
ถุงแดงคือถุงผ้าใบเล็ก มักปากผูกด้วยเชือกหรือรูดปาก ใช้ใส่ของที่เจ้าของถือว่าเป็นมงคลเพื่อพกติดตัว ความเชื่อจีนให้สีแดงหมายถึงความโชคดี ความอบอุ่น และการขับสิ่งไม่ดี จึงใช้สีแดงกับซองอั่งเปา เชือกมงคล และของถือเป็นเครื่องราง
ในไทย ถุงแบบเดียวกันมักเรียกว่าถุงมงคล ถุงเครื่องราง หรือบางทีเรียกตามกิจที่ใช้ เช่นถุงใส่พระ ธรรมเนียมนี้ผสมกันระหว่างความเชื่อจีนกับความเคารพต่อพระเครื่องของไทยพุทธ
ของที่นิยมใส่
| ของที่ใส่ | ที่มาของความเชื่อ |
|---|---|
| เหรียญจีนโบราณหรือเลียนแบบ | ความเชื่อจีนเรื่องโชคลาภและเงินทอง |
| พระเครื่องหรือเหรียญที่ได้จากวัด | ธรรมเนียมไทยพุทธ |
| กระดาษอักษรมงคลหรือยันต์ | ความเชื่อจีนหรือไทยตามต้นฉบับ |
| ข้าวสารเล็กน้อย | สื่อถึงความไม่อดอยาก ตามธรรมเนียมชาวบ้าน |
| ของที่ได้จากญาติผู้ใหญ่ | ความผูกพันกับผู้ให้ |
ทั้งหมดนี้เป็นธรรมเนียมที่ทำตามความศรัทธา ไม่มีตำราเดียวที่กำหนดว่าต้องใส่อะไรเท่าไร
ของที่ไม่ควรใส่
- ของมีคม เช่นเข็มหรือใบมีด เพราะเสี่ยงต่อมือและกระเป๋าของคุณเอง
- ของที่เน่าเสียหรือขึ้นราง่าย เช่นอาหารสด ดอกไม้สด
- ของที่ทำจากงาช้าง เขี้ยวหรือกระดูกสัตว์ป่าคุ้มครอง การครอบครองอาจผิดกฎหมาย ควรตรวจกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชก่อน
- พระเครื่องที่ยังไม่แน่ใจที่มา อาจเป็นของเลียนแบบ ควรขอคำแนะนำจากผู้รู้ที่เชื่อถือได้
ข้อ 3 คนมักไม่นึกถึง เพราะเห็นเป็นของเก่าที่สืบทอดมาจากญาติ แต่ถ้ามีข้อสงสัยควรตรวจสอบก่อนพกออกนอกบ้านหรือเดินทางต่างประเทศ
พกอย่างไรให้เหมาะ
ผู้ที่ถือธรรมเนียมนี้มักพกในกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกง หรือในกระเป๋าถือ ไม่แขวนไว้ที่เป้ากางเกง ตามธรรมเนียมไทยพุทธที่ให้ความเคารพของสูงโดยวางไว้ส่วนบนของร่างกาย ถ้าในถุงมีพระเครื่อง ธรรมเนียมนี้เป็นเรื่องที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ
ไม่ต้องแสดงให้ใครเห็นหรือบอกใครว่าพกอะไร เพราะเป็นเรื่องศรัทธาส่วนตัว และไม่ควรนำไปอวดหรือใช้ข่มผู้อื่น
ดูแลและเปลี่ยนเมื่อไหร่
ซักไม่ได้ถ้ามีของข้างใน ให้เปิดเอาของออกแล้วเช็ดถุงด้วยผ้าหมาดหรือเปลี่ยนใบใหม่ ผ้าสีแดงที่ซีดจากเหงื่อหรือแดดเปลี่ยนได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะเสียของ ส่วนของมงคลที่อยู่ข้างในให้ย้ายไปใบใหม่ด้วยความเคารพ ถ้าตั้งใจเลิกใช้ ของที่เป็นพระหรือเครื่องรางจากวัดควรนำกลับไปไว้ที่วัดหรือที่ที่ให้ความเคารพ แทนการทิ้งรวมกับขยะ
ถุงแดงที่เลือกให้ดู
ถุงผ้าลายมงคลแบบจีนและถุงกำมะหยี่ใส่ของเล็กเป็นสองแบบที่ขายทั่วไป แบบแรกมีลวดลายและหน้าตาแบบจีนชัดเจน แบบหลังนุ่ม กันขีดข่วนของข้างใน เหมาะกับพระเครื่องเหรียญ ข้อควรรู้คือถุงที่ขายสำเร็จพร้อมของข้างในมักไม่รู้ที่มาของของข้างใน ถ้าอยากรู้แน่ชัด ซื้อถุงเปล่าแล้วเลือกของใส่เอง
สรุป
ถ้าอยากเริ่มพกถุงแดง ซื้อถุงเปล่า ใส่ของที่รู้ที่มาแน่ชัด เช่นเหรียญหรือของที่ญาติผู้ใหญ่ให้ และเลี่ยงของที่ทำจากสัตว์ป่า ส่วนพระเครื่องให้ปฏิบัติตามธรรมเนียมที่ครอบครัวถือ ถ้าไม่แน่ใจเรื่องใดให้ถามผู้รู้หรือวัดก่อน
