สีหลังคาบ้านมงคลตามความเชื่อ ต่างจากสีผนังบ้านยังไง
สีหลังคาไม่มีตารางสีมงคลตามวันเกิดแยกต่างหากเหมือนสีผนัง เพราะกระเบื้องและแผ่นหลังคาที่ขายจริงมีเฉดสีให้เลือกจำกัดกว่าสีทาผนังมาก แนวทางที่ใช้ได้จริงคือมองสีหลังคาเป็น 'กลุ่มธาตุกว้าง ๆ' เช่น สีอิฐ-น้ำตาลแทนธาตุดิน สีเทาเข้มแทนธาตุน้ำ แล้วจับคู่ให้กลมกลืนกับสีผนังที่เลือกตามวันเกิดจริงจัง ส่วนเรื่องกันความร้อนและน้ำหนักที่โครงหลังคารับได้ต้องผ่านก่อนเสมอ ไม่ว่าความเชื่อจะแนะนำสีไหน
ลองนึกภาพเวลาไปเลือกสีทาบ้านที่ร้าน คนขายมักมีแผ่นเทียบสีเป็นร้อยเฉดให้พลิกดู แต่พอถามหาสีกระเบื้องหลังคา ตัวเลือกจะเหลือแค่ไม่กี่สีในแคตตาล็อกของแต่ละยี่ห้อ ส่วนใหญ่วนอยู่แค่น้ำตาล อิฐ เทา และดำ เจ้าของบ้านหลายคนที่ตั้งใจเลือกสีผนังตามวันเกิดอย่างละเอียด พอถึงขั้นตอนเลือกหลังคากลับงงว่าต้องทำแบบเดียวกันไหม หรือปล่อยตามที่ช่างมีของในสต๊อก
คำตอบสั้น ๆ คือสองเรื่องนี้ไม่ได้อิงตารางเดียวกัน เพราะสีผนังเป็นสีทาที่ผสมได้แทบไม่จำกัดเฉด แต่สีหลังคาผูกติดกับวัสดุจริงที่โรงงานผลิตออกมาเป็นล็อต จะมาบังคับให้ตรงกับตารางสีมงคลวันเกิดแบบเป๊ะ ๆ เหมือนสีทาผนังจึงทำได้ยากในทางปฏิบัติ
ทำไมสีหลังคากับสีผนังถึงอิงความเชื่อคนละชุด
ตารางสีมงคลตามวันเกิดที่คนไทยคุ้นเคยถูกออกแบบมาสำหรับของที่เปลี่ยนสีได้ง่าย เช่น เสื้อผ้า สีทาผนัง หรือของตกแต่งชิ้นเล็ก เพราะสิ่งเหล่านี้มีเฉดสีให้เลือกแทบไม่จำกัดและเปลี่ยนใหม่ได้ไม่ยากถ้าเลือกผิด แต่กระเบื้องหลังคาเป็นวัสดุก่อสร้างที่ผลิตเป็นรุ่น มีสีมาตรฐานของแต่ละยี่ห้อไม่กี่สี และเปลี่ยนทีต้องรื้อทั้งผืน ด้วยข้อจำกัดทางกายภาพนี้ ตำราความเชื่อดั้งเดิมของไทยจึงแทบไม่มีการระบุ "สีหลังคามงคลตามวันเกิด" ไว้ชัดเจนแบบเดียวกับสีผนังหรือสีเสื้อ
สิ่งที่พบได้บ่อยกว่าคือการใช้หลักฮวงจุ้ยจีนซึ่งมองหลังคาเป็นส่วนที่ปกป้องบ้านจากด้านบน จึงเน้นเรื่องความมั่นคงและสีที่ดูสง่างามมากกว่าการยึดตามวันเกิดเจ้าของบ้านตรง ๆ นี่คือจุดต่างสำคัญที่ทำให้บทความนี้แยกออกมาพูดถึงสีหลังคาโดยเฉพาะ ไม่ปนกับสีผนังที่มีบทความอื่นอธิบายไว้ละเอียดแล้ว
ตารางสีมงคลวันเกิดใช้กับสีผนังได้ตรง ๆ แต่ใช้กับสีหลังคาไม่ได้ทั้งหมด
ถ้าดูตารางสีมงคลวันเกิด แต่ละวันจะมีสีหลักและสีรองที่ระบุไว้ค่อนข้างเฉพาะเจาะจง เช่น คนเกิดวันอังคารสีมงคลจะโน้มไปทางสีชมพูหรือสีแดงอมส้ม คนเกิดวันเสาร์สีมงคลจะโน้มไปทางสีดำหรือม่วงเข้ม เมื่อเอาสีเหล่านี้ไปเทียบกับแคตตาล็อกกระเบื้องหลังคาจริง จะพบว่าไม่มีหลังคาสีชมพูหรือสีม่วงขายในท้องตลาดทั่วไป
แนวทางที่ใช้ได้จริงคือมองสีหลังคาเป็น "กลุ่มธาตุกว้าง ๆ" แทนการจับคู่สีเป๊ะ ๆ เช่น สีน้ำตาลและอิฐจัดเป็นกลุ่มธาตุดิน สีเทาเข้มและดำจัดเป็นกลุ่มธาตุน้ำ ส่วนสีเทาอ่อนออกขาวนวลจัดเป็นกลุ่มธาตุทอง วิธีนี้ทำให้ยังยึดโยงกับความเชื่อธาตุ 5 ได้ โดยไม่ต้องฝืนหาสีที่ไม่มีขายจริง
เทียบธาตุ 5 กับโทนสีหลังคาที่หาซื้อได้จริงในตลาด
| ธาตุ | สีหลังคาที่ใกล้เคียงในตลาด | เหมาะกับผนังธาตุ |
|---|---|---|
| ดิน | น้ำตาล อิฐ ทองแดง | ธาตุดิน ธาตุไฟ |
| น้ำ | เทาเข้ม ดำ กรมท่า | ธาตุน้ำ ธาตุทอง |
| ทอง | เทาอ่อน ขาวนวล | ธาตุทอง ธาตุดิน |
| ไม้ | เขียวเข้ม (พบน้อยในตลาดไทย) | ธาตุไม้ ธาตุน้ำ |
ตารางนี้เป็นการตีความเพื่อประยุกต์ใช้ ไม่ใช่สูตรตายตัวจากตำราโบราณโดยตรง เพราะของจริงกระเบื้องหลังคาสีเขียวเข้มหาซื้อยากในไทย ถ้าเจ้าของบ้านเป็นธาตุไม้ก็ไม่จำเป็นต้องดั้นด้นหาหลังคาสีเขียวเป็นการเฉพาะ เลือกสีน้ำตาลหรือเทาที่ไม่ขัดแรง ๆ กับผนังก็เพียงพอ
ก่อนเลือกสีหลังคาตามความเชื่อ ต้องผ่านเงื่อนไขทางกายภาพอะไรก่อน
ก่อนพูดถึงความเชื่อ มีข้อเท็จจริงทางวัสดุศาสตร์ที่ควรให้น้ำหนักก่อนเสมอ เพราะกระทบการอยู่อาศัยจริงทุกวัน ไม่ใช่แค่เรื่องความสบายใจ
- สีเข้มดูดซับความร้อนมากกว่าสีอ่อน หลังคาสีดำหรือน้ำตาลเข้มมักทำให้ใต้หลังคาร้อนกว่าในบ้านที่อยู่กลางแดดจัดแบบไทย ถ้าบ้านไม่มีฉนวนกันความร้อนใต้หลังคา ควรเลี่ยงสีเข้มจัดแม้จะตรงกับธาตุที่ต้องการ
- น้ำหนักของกระเบื้องแต่ละสีอาจไม่เท่ากันถ้าเป็นวัสดุคนละรุ่น ต้องเช็กกับวิศวกรหรือช่างว่าโครงหลังคาเดิมรับน้ำหนักไหวก่อนเปลี่ยนวัสดุใหม่ทั้งชุด
- กระเบื้องบางสีมีสารเคลือบกันรังสียูวีต่างกัน สีที่ซีดจางเร็วในบางยี่ห้ออาจไม่คุ้มกับการเลือกเพราะความเชื่ออย่างเดียว
- หลังคาที่ลาดชันน้อยควรเลี่ยงบางวัสดุที่ระบายน้ำได้ไม่ดีในสีนั้น ๆ ไม่ว่าความเชื่อจะแนะนำสีอะไร
เงื่อนไขเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้จากคุณสมบัติวัสดุ ควรให้น้ำหนักมากกว่าความเชื่อเรื่องธาตุเสมอ เพราะเลือกผิดแล้วแก้ไขยากและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าสีทาผนังมาก
จับคู่สีหลังคากับสีผนังให้ไปด้วยกันแบบไม่ขัดตา
เมื่อผ่านเงื่อนไขทางกายภาพแล้ว ค่อยมาดูเรื่องความกลมกลืนของภาพรวม บ้านที่ทำสีผนังตามหลักที่อธิบายไว้ในสีทาบ้านมงคลตามหลักฮวงจุ้ย ควรเลือกสีหลังคาที่ทำให้ภาพรวมบ้านดูเป็นชุดเดียวกัน ไม่ใช่แยกกันคนละทาง
ตัวอย่างที่ใช้ได้จริงคือผนังโทนครีมหรือขาวนวล (ธาตุทอง) จับคู่กับหลังคาสีน้ำตาลอ่อนหรือเทาอ่อนจะดูสบายตาและไม่ขัดธาตุ ส่วนผนังโทนเข้มอย่างเทาหรือฟ้าเข้ม (ธาตุน้ำ) จับคู่กับหลังคาสีเทาเข้มหรือดำก็ยังอยู่ในกลุ่มธาตุเดียวกัน ไม่ต้องกังวลว่าขัดกัน สิ่งที่ควรเลี่ยงมากกว่าคือความขัดแย้งทางภาพลักษณ์ เช่น ผนังโทนพาสเทลอ่อนหวานแต่หลังคาสีดำสนิท ซึ่งแม้ไม่ผิดหลักธาตุแต่ดูไม่เข้ากันในทางสถาปัตยกรรม
ถ้ากำลังตัดสินใจเรื่องประตูบ้านไปพร้อมกัน อ่านเพิ่มได้ในสีประตูบ้านมงคลตามหลักความเชื่อ และถ้ากำลังดูเรื่องรั้วบ้านด้วย สีประตูรั้วบ้านมงคล ก็ช่วยให้ภาพรวมทั้งบ้านไปในทิศทางเดียวกัน
หลังคาเปลี่ยนสีใหม่ทั้งหมดไม่ได้ แก้เคล็ดตรงไหนของบ้านแทนได้บ้าง
บ้านหลายหลังเพิ่งรู้เรื่องความเชื่อนี้หลังมุงหลังคาไปแล้ว หรือมีงบไม่พอจะรื้อหลังคาทั้งผืน ในทางปฏิบัติไม่จำเป็นต้องรื้อทันที ครอบครัวที่ถือเรื่องนี้จริงจังมักเลือกปรับที่จุดเล็กกว่าแทน เช่น สีขอบชายคา สีรางน้ำฝน หรือสีเสาบ้านที่มองเห็นชัดจากถนน เพราะเปลี่ยนได้ง่ายและงบน้อยกว่ามาก
ถ้าอยากรู้ว่าการทาสีทับของเดิมต้องเช็กอะไรก่อนบ้าง ทั้งเรื่องพื้นผิวเดิมและช่วงเวลาที่เหมาะ อ่านเพิ่มได้ในจะทาสีบ้านทับสีเดิมเป็นสีใหม่ ต้องเช็กอะไรก่อนบ้าง และถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องความต่างระหว่างสีภายนอกกับภายใน อ่านสีทาบ้านภายนอกกับภายในใช้หลักความเชื่อต่างกันตรงไหน ประกอบได้
- เช็กว่าหลังคาปัจจุบันมีฉนวนกันความร้อนหรือยัง ก่อนตัดสินใจเรื่องความเข้มของสี
- ให้ช่างหรือวิศวกรยืนยันว่าน้ำหนักวัสดุใหม่ (ถ้าจะเปลี่ยน) ไม่เกินที่โครงหลังคารับได้
- เทียบสีหลังคาที่มีขายจริงกับกลุ่มธาตุตามตารางในบทความนี้ ไม่ฝืนหาสีที่ไม่มีขาย
- ถ้าเปลี่ยนทั้งผืนไม่ได้ ลองแก้เคล็ดที่ขอบชายคาหรือรางน้ำฝนก่อน
สรุป
สีหลังคากับสีผนังไม่ได้อิงตารางความเชื่อชุดเดียวกัน เพราะข้อจำกัดของวัสดุจริงในตลาดทำให้เอาตารางสีมงคลวันเกิดมาใช้ตรง ๆ กับหลังคาไม่ได้ ทางที่ใช้ได้จริงคือมองสีหลังคาเป็นกลุ่มธาตุกว้าง ๆ แล้วให้ความสำคัญกับคุณสมบัติกันความร้อนและน้ำหนักที่โครงสร้างรับได้ก่อนเสมอ ส่วนเรื่องความกลมกลืนกับสีผนัง ให้มองภาพรวมทั้งหลังไม่ใช่แค่สีใดสีหนึ่ง ถ้าเปลี่ยนหลังคาทั้งหมดไม่ได้ในตอนนี้ การแก้เคล็ดที่จุดเล็กอย่างขอบชายคาหรือรางน้ำฝนก็เป็นทางเลือกที่ทำได้จริงโดยไม่ต้องรื้อบ้านทั้งหลัง
