ดินและกระถางสำหรับไม้มงคล เลือกแบบไหนให้รากโตดี
ต้นไม้มงคลส่วนใหญ่ในบ้านตายเพราะรากเน่าจากน้ำขัง ไม่ใช่เพราะดวง วิธีป้องกันคือใช้ดินร่วนที่ระบายน้ำดี ผสมวัสดุอย่างทรายหยาบหรือเพอร์ไลต์ และเลือกกระถางที่มีรูก้นพอ กระถางดินเผาระบายน้ำเร็วที่สุด ส่วนกระถางพลาสติกและเซรามิกเก็บน้ำนานกว่า ต้องรดน้ำน้อยลง
เศรษฐีเรือนในที่ซื้อมาจากตลาดนัดเมื่อสามเดือนก่อน ใบเหลืองทีละใบ โคนต้นเริ่มนิ่ม เจ้าของสงสัยว่าตั้งผิดทิศหรือเปล่า ความจริงที่เจอบ่อยกว่านั้นคือรดน้ำมากเกินไปในดินที่ระบายไม่ดี รากจึงเน่า ดินและกระถางเป็นสองอย่างแรกที่ควรตรวจก่อนจะโทษทิศหรือดวง
ไม้มงคลที่คนนิยมมีนิสัยรากต่างกัน
ไม้ที่คนไทยนิยมเรียกว่าไม้มงคลมีหลายประเภทรากไม่เหมือนกัน กวักเงินและเศรษฐีเรือนในชอบดินชื้นปานกลาง ปลูกในร่มได้ ส่วนโป๊ยเซียนและไม้ในตระกูลอวบน้ำชอบดินที่แห้งเร็ว ต้นพวงไข่ปลาและเดหลีชอบความชื้นสม่ำเสมอ
การตั้งชื่อว่าไม้มงคลไม่ได้ทำให้ต้นไม้ดูแลง่ายขึ้น ควรหาชื่อวิทยาศาสตร์หรือชื่อเรียกที่ถูกต้อง แล้วดูข้อมูลการดูแลจากแหล่งพืชศาสตร์ เช่น เว็บไซต์ของหน่วยงานด้านเกษตรหรือสวนพฤกษศาสตร์
ดินที่ดีหน้าตาเป็นอย่างไร
ดินที่เหมาะกับไม้กระถางส่วนใหญ่ควรร่วน ไม่เป็นก้อนแข็ง น้ำซึมผ่านได้เร็ว และไม่มีกลิ่นอับ ส่วนผสมสูตรทั่วไปที่คนทำสวนเล่าให้ฟังคือดินปลูกสำเร็จหนึ่งส่วน ผสมวัสดุระบายน้ำ เช่น ทรายหยาบ หินพัมมิซ หรือเพอร์ไลต์ ประมาณหนึ่งในสาม อัตราส่วนจริงปรับตามชนิดต้นไม้
ถ้าใช้ดินจากสวนหลังบ้านโดยไม่ผสม มักแน่นเมื่อรดน้ำหลายครั้ง และอาจมีเชื้อราหรือแมลง ควรทดสอบก่อนใช้
เทียบกระถางแต่ละวัสดุ
| วัสดุ | ระบายน้ำ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ดินเผา | ไว | ผนังระบายอากาศ รากหายใจดี | แห้งเร็ว ต้องรดบ่อย |
| พลาสติก | ช้า | เบา ราคาถูก ไม่แตกง่าย | เก็บน้ำนาน รากเน่าถ้ารดมาก |
| เซรามิกเคลือบ | ช้า | สวย เข้ากับการตกแต่ง | หนัก และบางใบไม่มีรู |
| ซีเมนต์ | ปานกลาง | ทนแดด | หนักมาก ค่าความเป็นด่างอาจสูงเมื่อใหม่ |
ไม่มีวัสดุที่ดีที่สุดสำหรับทุกบ้าน ให้ดูจากนิสัยการรดน้ำของคุณเองก่อน คนที่ลืมรดน้ำบ่อยเหมาะกับพลาสติกหรือเซรามิก คนที่รดน้ำทุกวันเหมาะกับดินเผา
ขนาดกระถางและรูก้น
กระถางใหญ่เกินไปเก็บน้ำมากเกินความต้องการของราก ทำให้ดินเปียกนานและรากเน่า ควรเลือกกระถางใหญ่กว่าเดิมเพียงเล็กน้อย เช่น กว้างขึ้นหนึ่งถึงสองนิ้ว ไม่ควรย้ายจากกระถางสามนิ้วไปกระถางสิบนิ้วทีเดียว
รูก้นต้องมี และไม่ควรอุดด้วยก้อนหินใหญ่จนน้ำไหลไม่ได้ จานรองที่รองก้นควรเทน้ำที่ขังออกทุกครั้งหลังรด
กระถางดินเผาทรงเรียบพร้อมจานรองไม้เหมาะกับโต๊ะทำงานเพราะจัดวางง่าย ข้อเสียคือรุ่นเล็กมาก ๆ ใส่ไม้ได้แค่ต้นเล็ก และจานรองไม้อาจขึ้นรา ควรเช็ดหลังรดน้ำ
ลำดับการเปลี่ยนกระถางโดยไม่ทำให้รากช้ำ
- รดน้ำต้นไม้ตั้งแต่วันก่อน ดินจะหลุดออกง่ายขึ้น
- คว่ำกระถางเบา ๆ ประคองโคนต้น ไม่ดึงที่ลำต้น
- ตรวจราก รากสีขาวหรือเหลืองอ่อนคือรากสด รากน้ำตาลเละและมีกลิ่นคือรากเน่า ตัดส่วนเน่าด้วยกรรไกรสะอาด
- ใส่ดินผสมที่ก้นกระถางเล็กน้อย วางต้นแล้วเติมดินรอบ ๆ ให้ระดับโคนต้นเท่าเดิม
- รดน้ำพอชุ่มครั้งเดียว วางในที่แสงรำไรสองสามวัน
ไม่ควรใส่ปุ๋ยทันทีหลังเปลี่ยนกระถาง รากยังต้องปรับตัว
ตำแหน่งตั้งกับความเชื่อเรื่องไม้มงคล
คนที่ตั้งไม้มงคลตามฮวงจุ้ยอาจเลือกมุมทรัพย์หรือใกล้ประตู แต่ถ้ามุมนั้นไม่มีแสง ต้นไม้ก็จะไม่รอด ความเชื่อไม่สามารถทดแทนแสงที่ต้นไม้ต้องการได้ ลองปรับตำแหน่งให้อยู่ระหว่างที่ที่ต้นไม้ได้แสงพอ กับตำแหน่งที่ตรงความเชื่อ อ่านต่อใน ไม้มงคลในบ้าน และสำหรับโต๊ะทำงานใน ไม้มงคลบนโต๊ะทำงาน
ถ้าสนใจไม้ที่เกี่ยวกับเงินโดยเฉพาะ ดู ไม้เสริมทรัพย์ ซึ่งมีรายชื่อและความเชื่อที่เกี่ยวข้อง
เช็กลิสต์เมื่อต้นไม้เริ่มทรุด
- ดินเปียกค้างเกินสองวันหรือไม่
- กระถางมีรูก้นและรูไม่ตัน
- จานรองมีน้ำขัง
- ใบล่างเหลืองเป็นลำดับก่อนใบบน
- โคนต้นนิ่ม มีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว
- ได้รับแสงอย่างน้อยครึ่งวันหรือไม่
ถ้าหลายข้อตรง ให้ลดการรดน้ำและเปลี่ยนดินก่อน ไม่ต้องซื้อเครื่องรางหรือย้ายต้นไม้ไปตามทิศ
สรุป
ก่อนย้ายต้นไม้ไปตามทิศหรือซื้อของเสริมดวง ให้ตรวจดิน รูก้นกระถาง และจำนวนครั้งที่รดน้ำก่อน ถ้าเพิ่งซื้อต้นใหม่ เลือกกระถางที่ระบายน้ำได้ตรงกับนิสัยการรดน้ำของคุณ แล้วรดเมื่อผิวดินแห้ง ไม่รดตามตารางตายตัว
