ปีชงคืออะไร ทำไมคนเชื่อว่าต้องระวัง และเชื่ออย่างไรไม่ให้เครียด

ช่วงใกล้ตรุษจีนของทุกปี มักมีข้อความผ่านกลุ่มไลน์ว่าปีนี้นักษัตรไหนชง ต้องไปไหว้ไท่สุ่ย ต้องใส่ด้ายแดง คนที่เกิดตรงปีนั้นอ่านแล้วหัวใจเต้นแรง ส่วนคนที่ไม่เกี่ยวก็อดสงสัยไม่ได้ว่าเรื่องนี้มาจากไหนและควรเชื่อมากแค่ไหน คำตอบสั้น ๆ คือเป็นความเชื่อในคติจีนที่คนไทยรับมาใช้ และใช้ได้ดีถ้ามองมันเป็นสัญญาณเตือนใจ

ไท่สุ่ยหรือเทพประจำปี ต้นเรื่องของคำว่าชง

ไท่สุ่ย (太歲 ภาษาไทยมักเรียกไท้ส่วย) ในคติจีนโบราณเป็นดาวหรือเทพที่ดูแลแต่ละปี ปีหนึ่งมีเทพไท่สุ่ยองค์หนึ่ง ผูกกับนักษัตร 12 ปี เมื่อปีเปลี่ยน ผู้ดูแลก็เปลี่ยนตาม ตำราจีนเชื่อว่าทิศและนักษัตรที่ปะทะกับไท่สุ่ยของปีจะเกิดความไม่ลงรอย คำว่า "ชง" ในภาษาไทยเป็นคำยืมมาจากคำจีนที่แปลว่าปะทะ จึงหมายถึงการนักษัตรของเราไปตรงข้ามกับนักษัตรของปี

ข้อเท็จจริงทางโหราศาสตร์จีนที่ตรวจสอบได้ คือ 12 นักษัตรเรียงเป็นวงกลม ตำแหน่งที่อยู่ตรงข้ามกันพอดีห่างกัน 6 ลำดับ จึงเป็นคู่ชงกัน

นักษัตรที่ชงกัน
ชวด	มะเมีย
ฉลู	มะแม
ขาล	วอก
เถาะ	ระกา
มะโรง	จอ
มะเส็ง	กุน

ปีใดเป็นนักษัตรฝั่งหนึ่ง นักษัตรฝั่งตรงข้ามจะเรียกว่าชงในปีนั้น เช่นปีมะเมียถือว่าคนเกิดปีชวดชง

ชงมีกี่แบบ และทำไมตำราถึงเล่าไม่ตรงกัน

ตำราจีนแบ่งความสัมพันธ์ของนักษัตรกับปีออกเป็นหลายแบบ นอกจากชงตรง ยังมีที่เรียกว่าเกิดปีเดียวกับปีนั้น (บางที่เรียกทับ) กับคู่ที่เรียกว่าโทษ ทำลาย และเบียดเบียนกัน แต่ละตำราหยิบมานับไม่เท่ากัน ข่าวหรือคลิปที่บอกว่าปีนี้ชงแปดนักษัตร ส่วนอีกแห่งบอกสี่ จึงอาจไม่ได้ขัดกัน แต่ใช้เกณฑ์คนละชุด

ถ้าใครสังเกตว่าคำแนะนำไม่ตรงกัน ให้เลือกอ่านแหล่งเดียวที่ไว้ใจ แล้วถามผู้ใหญ่ในบ้านที่ถือเรื่องนี้ ไม่ต้องไล่เก็บทุกแหล่ง เพราะยิ่งอ่านมากยิ่งเจอคำเตือนมาก ความกังวลจะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

เรื่องจริงที่แยกออกจากความเชื่อ

ความเชื่อ: ปีชงทำให้ดวงผันผวน เสี่ยงอุบัติเหตุ เจ็บป่วย หรือเสียทรัพย์

ข้อเท็จจริง: ไม่มีงานศึกษาทางการแพทย์หรือสถิติที่ยืนยันว่าคนเกิดนักษัตรที่ชงจะประสบเหตุร้ายมากกว่าคนอื่นในปีนั้น เรื่องที่เกิดกับชีวิตจริงมาจากสุขภาพ เงิน งาน และความเสี่ยงที่เราจัดการได้ตามปกติ

คนที่เชื่อเรื่องนี้จึงมีสองทางใช้ ทางแรกคือกลัวจนไม่กล้าตัดสินใจ ทางที่สองใช้เป็นข้ออ้างให้ตัวเองระวังมากขึ้น เช่น ตรวจรถ ซื้อประกัน ตรวจสุขภาพ ทางที่สองให้ประโยชน์ชัดกว่า

วิธีเชื่อโดยไม่เครียด

• ถือว่าปีชงเป็นเพียงจังหวะให้ชะลอการตัดสินใจใหญ่สักนิดและถามคนที่ไว้ใจก่อน
• ทำสิ่งที่ควรทำอยู่แล้ว เช่น ตรวจสุขภาพประจำปี ตรวจสภาพรถ ทบทวนสัญญา
• ไหว้ขอพรด้วยใจสงบ ตามที่ครอบครัวนับถือ ศาลเจ้า วัดจีน หรือวัดไทยก็ได้
• ถ้าหน้าโซเชียลเริ่มทำให้นอนไม่หลับ ให้ปิดแจ้งเตือนหรือเลิกติดตามเพจที่ขายความกลัว

เรื่องการไหว้และประเพณีมีรายละเอียดต่างกันตามสายความเชื่อ คนไทยพุทธมักเสริมด้วยการทำบุญ ส่วนสายจีนเน้นไหว้ไท่สุ่ยตามช่วงที่ครอบครัวคุ้นเคย

เครื่องรางปีชง เลือกอย่างไรให้เหมาะกับงบ

ร้านค้ามักเสนอด้ายแดง เหรียญกันชง ไปจนถึงกำไลหิน ตามคติจีน สีแดงเป็นสีมงคลและใช้เป็นสัญลักษณ์ปัดเป่า ด้ายแดงข้อมือเป็นของเรียบง่ายที่เตือนใจให้ระวังตัว ส่วนเหรียญกันชงมีลายนักษัตรสิบสองตัวเป็นสัญลักษณ์

สิ่งที่ควรระวังคือสินค้าที่เขียนว่าแก้ชงได้ร้อยเปอร์เซ็นต์หรือรับประกันผล ซึ่งไม่มีใครรับประกันได้ เลือกของที่พอใจในลักษณะ ขนาดพอดีข้อมือ และราคาที่ไม่ทำให้เสียเงินเกินจำเป็น ส่วนรายละเอียดการเลือกเครื่องรางทั่วไปอ่านที่ เครื่องรางคืออะไร และควรเลือกอย่างไร

เหรียญกันชงและด้ายแดงสองชิ้นนี้ราคาไม่สูง และพกได้สะดวกกับชีวิตประจำวัน เหมาะกับคนที่อยากมีของเตือนใจเล็ก ๆ

ชงในความสัมพันธ์ เรื่องที่คนมักกังวลเป็นพิเศษ

คู่รักที่นักษัตรชงกันมักถูกถามจากผู้ใหญ่ก่อนแต่งงาน ตำราจีนแต่ละสายมีมุมมองต่างกันไป บางสายเห็นเป็นเรื่องผ่อนคลายได้ด้วยพิธี บางสายไม่ถือเลย ถ้าเรื่องนี้เป็นข้อกังวลของครอบครัว อ่านแนวคิดเพิ่มที่ คู่แต่งงานนักษัตรชงกัน ควรกังวลมากแค่ไหน และพื้นฐานของ 12 นักษัตรที่ 12 นักษัตรจีนและความหมายเบื้องต้น

สรุป

ปีชงเป็นความเชื่อเชิงสัญลักษณ์ของจีนที่ใช้เป็นสัญญาณให้ใจเย็นลงได้ ถ้าปีนี้เป็นปีชงของคุณ ให้ทำสามข้อก็พอ คือตรวจสุขภาพ ตรวจเอกสารและรถ และไหว้ขอพรในแบบที่สบายใจ ส่วนเครื่องรางซื้อชิ้นเล็กไว้เป็นของเตือนใจได้ แต่ไม่ต้องซื้อเพิ่มทุกครั้งที่เห็นโฆษณาใหม่