ฤกษ์โอนบ้านที่กรมที่ดิน กับฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ ควรเลือกวันเดียวกันไหม
วันโอนกรรมสิทธิ์ที่สำนักงานที่ดินกับวันขึ้นบ้านใหม่เป็นคนละเรื่อง วันโอนต้องเป็นวันทำการและขึ้นกับคิว เอกสาร และสินเชื่อ จึงเลือกฤกษ์ได้ในกรอบแคบ ส่วนวันขึ้นบ้านเป็นพิธีส่วนตัวที่เลือกฤกษ์ได้อิสระกว่า ควรเลือกวันโอนตามความพร้อมจริงก่อน แล้วค่อยเลือกวันขึ้นบ้านตามหลังจากรับกุญแจและตรวจบ้านแล้ว
คู่ที่เพิ่งซื้อบ้านมักเจอปัญหาแปลก ๆ อย่างหนึ่ง คือได้ฤกษ์ขึ้นบ้านจากผู้ใหญ่เป็นวันเสาร์ แต่วันโอนที่สำนักงานที่ดินนัดไว้เป็นวันพฤหัสบดี หรือกลับกัน ผู้ใหญ่ถามว่าทำไมไม่เลือกวันเดียวกัน ซึ่งเป็นคำถามที่ฟังมีเหตุผล แต่ในทางปฏิบัติสองวันนี้ถูกควบคุมด้วยกติกาคนละชุด
บทความนี้แยกให้ชัดว่าวันไหนเลือกอิสระ วันไหนต้องตามเงื่อนไขจริง แล้ววางลำดับที่ไม่ชนกัน ส่วนกฎและเวลาทำการของสำนักงานที่ดิน ให้ยืนยันกับสำนักงานที่จะไปโดยตรง
วันโอนคืออะไรและใครกำหนด
วันโอนกรรมสิทธิ์คือวันที่ผู้ซื้อและผู้ขายไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน เพื่อเปลี่ยนชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ในโฉนดหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด วันนี้ผูกกับหลายอย่างพร้อมกัน เช่น สัญญาจะซื้อจะขาย วันที่ธนาคารอนุมัติและเตรียมเงิน ความพร้อมของเอกสารของทั้งสองฝ่าย และคิวของเจ้าหน้าที่
บ้านโครงการใหม่ผู้พัฒนาโครงการมักเป็นผู้นัดวันโอนเป็นรอบ ผู้ซื้อเลือกวันได้จำกัด ส่วนบ้านมือสอง วันโอนตกลงกันระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายได้มากกว่า แต่ยังต้องอยู่ในวันทำการและเวลาของสำนักงานที่ดิน
ทำไมวันโอนไม่ควรยึดฤกษ์เป็นหลัก
เหตุผลแรกคือกรอบเวลาแคบ สำนักงานที่ดินเปิดตามวันทำการ วันเสาร์อาทิตย์และวันหยุดราชการมักปิด ดังนั้นฤกษ์ดีที่ตรงวันหยุดใช้ไม่ได้
เหตุผลที่สองคือความเสี่ยงทางการเงิน การเลื่อนวันโอนเพื่อรอฤกษ์อาจทำให้เลยกำหนดในสัญญา ผู้ขายอาจเรียกค่าปรับตามสัญญา หรือหมดอายุการอนุมัติสินเชื่อ ความเสี่ยงเหล่านี้เป็นเรื่องจริง ขณะที่ฤกษ์เป็นความเชื่อ ควรชั่งน้ำหนักตามนั้น
ถ้ามีวันทำการที่เป็นไปได้หลายวัน ค่อยใช้ฤกษ์เป็นตัวเลือกระหว่างวันเหล่านั้น โดยให้ผู้ใหญ่ที่ครอบครัวนับถือดูให้ เช่นเลือกวันที่ผู้ซื้อทั้งสองไม่มีดวงตกตามตำราที่ยึด
วันขึ้นบ้านเลือกอิสระกว่า
ขึ้นบ้านใหม่เป็นพิธีของครอบครัวเอง ไม่มีหน่วยงานรัฐมากำหนด จึงเลือกได้ทั้งวัน เวลา และรูปแบบ วิธีหาฤกษ์ขึ้นบ้านแบบทั่วไปอยู่ในวิธีดูฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่สำหรับคนมือใหม่ ซึ่งอธิบายตั้งแต่การเลือกวันตามวันเกิดของเจ้าของบ้านจนถึงการนิมนต์พระ
ข้อดีของการแยกสองวันคือมีเวลาตรวจบ้านและเตรียมของ รับบ้านที่เพิ่งโอนแล้วอาจยังมีงานเก็บรายละเอียด เช่นสีถลอก ประตูฝืด ก๊อกน้ำรั่ว การขึ้นบ้านเร็วเกินไปทำให้ต้องเร่งแก้ขณะมีแขกอยู่
ลำดับที่ไม่ชนกัน
ลำดับที่หลายครอบครัวใช้และไม่ทำให้กำหนดต่าง ๆ ทับกัน
- ยืนยันกับผู้ขายหรือโครงการว่าวันโอนที่เป็นไปได้มีกี่วัน และเอกสารที่ต้องเตรียมคืออะไร
- ให้ผู้ใหญ่หรือโหราจารย์ที่นับถือดูฤกษ์ภายในช่วงวันเหล่านั้น ถ้าต้องการ
- โอนกรรมสิทธิ์ตามวันที่เลือก และรับกุญแจตามสัญญา
- ตรวจบ้านและแจ้งซ่อมตามเงื่อนไขประกัน
- ทำความสะอาด ย้ายของ จัดห้อง
- เลือกฤกษ์ขึ้นบ้านที่ห่างจากวันโอนอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ หรือตามความพร้อม
- ทำพิธีขึ้นบ้าน เลี้ยงพระ หรือไหว้เจ้าที่ตามประเพณีที่ครอบครัวถือ
บางครอบครัวทำบุญบ้านก่อนย้ายเข้า ซึ่งต่างจากขึ้นบ้านใหม่ เปรียบเทียบได้ในฤกษ์ทำบุญบ้านต่างจากฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่อย่างไร
ตารางเทียบสองวันนี้
| ประเด็น | วันโอนกรรมสิทธิ์ | วันขึ้นบ้านใหม่ |
|---|---|---|
| ผู้กำหนดหลัก | สัญญาและสำนักงานที่ดิน | ครอบครัวเอง |
| วันที่เป็นไปได้ | วันทำการเท่านั้น | วันใดก็ได้ |
| ผลของการเลื่อน | อาจกระทบสัญญา สินเชื่อ ค่าปรับ | กระทบแค่ตารางนัดแขก |
| ใช้ฤกษ์ได้แค่ไหน | เลือกเฉพาะในช่วงที่ทำได้จริง | เลือกอิสระ |
| ผู้เกี่ยวข้อง | ผู้ซื้อ ผู้ขาย ธนาคาร เจ้าหน้าที่ | ครอบครัว พระสงฆ์ ผู้ใหญ่ |
ถ้ายังอยากให้วันโอนเป็นฤกษ์
บางครอบครัวถือมากและอยากให้ทั้งสองวันมีความหมาย วิธีผ่อนปรนที่ใช้ได้คือเลือกเวลาออกจากบ้านไปสำนักงานที่ดินตามฤกษ์ แทนเลือกวันโอน เช่นออกเดินทางจากบ้านตามเวลาที่ผู้ใหญ่ดูไว้ แล้วไปรอที่สำนักงานที่ดินตามคิว วิธีนี้ไม่ต้องรบกวนวันนัดและไม่ทำให้ใครเสียหาย
ส่วนบ้านมือสองที่ผู้ขายยังไม่ย้ายออก พิธีขึ้นบ้านควรทำหลังเจ้าของเก่าย้ายออกครบ รายละเอียดอ่านต่อได้ในฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่สำหรับบ้านมือสอง
หนังสือฤกษ์สำหรับคนอยากเทียบเอง
ถ้าอยากมีตารางฤกษ์ดูเองก่อนไปปรึกษาผู้ใหญ่ หนังสือฤกษ์มงคลทั่วไปให้ตารางวันดีและวันไม่ดีของกิจกรรมสำคัญ ข้อดีคือหาอ่านง่ายและราคาย่อมเยา ข้อเสียคือแต่ละเล่มยึดตำราต่างกัน และฉบับที่ระบุปีใช้ได้เฉพาะปีนั้น ควรเลือกเล่มที่ไม่ผูกกับปี เพื่อใช้ซ้ำได้ แล้วให้ผู้รู้ที่ครอบครัวนับถือยืนยันอีกครั้ง
สรุป
เลือกวันโอนตามความพร้อมของเงิน เอกสาร และคิวก่อน ใช้ฤกษ์เฉพาะเมื่อมีวันทำการให้เลือกหลายวัน แล้วเว้นช่วงสักหนึ่งสัปดาห์เพื่อตรวจบ้านและจัดของ จึงค่อยกำหนดฤกษ์ขึ้นบ้านที่ครอบครัวถือ ถ้าผู้ใหญ่ยืนยันให้โอนวันเดียวกับฤกษ์ ให้ถามผู้ขายและธนาคารก่อนว่าเลื่อนได้ไหม ไม่ควรตัดสินใจเองถ้ามีเงินมัดจำหรือสินเชื่อเกี่ยวข้อง
