ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่สำหรับบ้านมือสอง ต้องทำพิธีต่างจากบ้านสร้างใหม่หรือไม่
บ้านมือสองยังทำพิธีขึ้นบ้านใหม่และดูฤกษ์แบบเดียวกับบ้านสร้างใหม่ได้ตามปกติ แต่มีขั้นตอนเพิ่มหนึ่งชั้นคือการทำความสะอาดเชิงพิธีเพื่อจัดการกับพลังงานและความทรงจำของเจ้าของเดิม เช่น การพรมน้ำมนต์ทั่วบ้านก่อนขนของเข้า และถ้าบ้านมีศาลพระภูมิเดิมอยู่แล้วต้องตัดสินใจเพิ่มว่าจะไหว้รับช่วงต่อหรือรื้อตั้งใหม่ ซึ่งเป็นคนละประเด็นจากขั้นตอนของบ้านสร้างใหม่ที่ไม่มีเรื่องนี้เลย
ซื้อบ้านมือสองที่ผ่านมือเจ้าของมาแล้วหนึ่งครอบครัว ตกแต่งใหม่เรียบร้อยพร้อมเข้าอยู่ แต่ก่อนจะขนของเข้าจริงกลับสงสัยว่าพิธีขึ้นบ้านใหม่ของบ้านแบบนี้ต้องทำต่างจากบ้านที่เพิ่งสร้างเสร็จใหม่เอี่ยมหรือเปล่า เพราะบ้านหลังนี้ไม่ได้ว่างเปล่ามาตั้งแต่ต้น มีคนเคยอยู่อาศัย เคยมีความทรงจำ และอาจเคยมีพิธีมงคลของเจ้าของเดิมทำไว้แล้วด้วยซ้ำ
คำตอบสั้น ๆ คือฤกษ์และโครงพิธีหลักยังเหมือนบ้านสร้างใหม่ทุกอย่าง แต่มีจุดที่ต้องคิดเพิ่มอีกหนึ่งชั้นเพราะมีเจ้าของเดิมมาก่อน บทความนี้จะแยกให้เห็นชัดว่าจุดไหนเหมือนกัน จุดไหนต้องเพิ่ม
บ้านมือสองกับบ้านสร้างใหม่ ฤกษ์ต่างกันไหม
ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ตามปฏิทินโหราศาสตร์ไทยใช้หลักการเดียวกันไม่ว่าบ้านจะสร้างใหม่หรือมือสอง คือดูวันดีสำหรับการเริ่มต้นเข้าอยู่อาศัย ไม่ได้มีปฏิทินแยกสำหรับบ้านมือสองโดยเฉพาะ ความต่างจึงไม่ได้อยู่ที่การเลือกวัน แต่อยู่ที่สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนถึงวันนั้น
บ้านสร้างใหม่ไม่มีพลังงานหรือความทรงจำของใครติดมาก่อน พิธีจึงเน้นที่การอัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครองบ้านตั้งแต่วันแรก ส่วนบ้านมือสองต้องผ่านขั้นตอนทำความสะอาดเชิงพิธีก่อน แล้วจึงเข้าสู่ขั้นตอนแบบเดียวกับบ้านสร้างใหม่
ทำความสะอาดเชิงพิธีก่อนเข้าอยู่ ทำอะไรบ้าง
ขั้นตอนที่นิยมทำที่สุดคือการพรมน้ำมนต์หรือน้ำอบไทยทั่วบ้านก่อนขนของเข้า โดยเฉพาะห้องนอนและห้องครัวที่ถือว่าเป็นจุดสำคัญของบ้าน บางครอบครัวเลือกนิมนต์พระมาสวดที่บ้านก่อนวันขึ้นบ้านใหญ่หนึ่งวัน เพื่อให้พลังงานของบ้านเปลี่ยนผ่านไปสู่เจ้าของใหม่อย่างสมบูรณ์
อีกวิธีที่พบบ่อยคือการเปิดหน้าต่างประตูให้อากาศถ่ายเททั่วบ้านต่อเนื่องหลายวันก่อนเข้าอยู่ ซึ่งเป็นทั้งเรื่องความเชื่อและเรื่องสุขอนามัยไปพร้อมกัน ช่วยให้กลิ่นและความชื้นสะสมจากการอยู่อาศัยเดิมจางลงจริง ๆ ด้วย
บ้านที่มีศาลพระภูมิเดิมอยู่แล้ว ต้องตัดสินใจอะไรเพิ่ม
บ้านสร้างใหม่เจ้าของจะตั้งศาลพระภูมิใหม่ตั้งแต่ต้น แต่บ้านมือสองหลายหลังมีศาลพระภูมิของเจ้าของเดิมติดมาด้วย ตรงนี้เป็นจุดตัดสินใจสำคัญที่บ้านสร้างใหม่ไม่มี คือจะไหว้รับช่วงต่อจากเจ้าของเดิม หรือรื้อศาลเดิมแล้วตั้งใหม่ตามฤกษ์ของตัวเอง
ถ้าตัดสินใจรับช่วงต่อ ควรทำพิธีบอกกล่าวเปลี่ยนเจ้าของก่อนไหว้ตามปกติ ถ้าไม่ทราบประวัติศาลเดิมเลยและรู้สึกไม่สบายใจ การรื้อแล้วตั้งใหม่ก็เป็นทางเลือกที่ทำได้เช่นกัน รายละเอียดขั้นตอนทั้งสองแบบมีอธิบายไว้ละเอียดในบทความเรื่องศาลพระภูมิเจ้าของเดิม ที่แยกพูดเฉพาะประเด็นนี้
ตารางเทียบพิธีขึ้นบ้านใหม่ บ้านมือสอง vs บ้านสร้างใหม่
| ขั้นตอน | บ้านมือสอง | บ้านสร้างใหม่ |
|---|---|---|
| ก่อนขนของเข้า | ทำความสะอาดเชิงพิธี พรมน้ำมนต์ | ไม่จำเป็น เพราะไม่มีเจ้าของเดิม |
| ศาลพระภูมิ | ตัดสินใจรับช่วงต่อหรือรื้อตั้งใหม่ | ตั้งใหม่ตามฤกษ์ปกติ |
| ฤกษ์ขึ้นบ้าน | ใช้หลักเดียวกับบ้านทั่วไป | ใช้หลักเดียวกับบ้านทั่วไป |
| ของไหว้วันจริง | เหมือนบ้านสร้างใหม่ทุกอย่าง | ตามธรรมเนียมมาตรฐาน |
เช็กลิสต์เตรียมตัวก่อนวันฤกษ์ขึ้นบ้านมือสอง
- สอบถามเจ้าของเดิมว่ามีศาลพระภูมิหรือเคยทำพิธีอะไรไว้บ้าง
- เลือกวันทำความสะอาดเชิงพิธีให้ห่างจากวันขึ้นบ้านจริงอย่างน้อยหนึ่งวัน
- ตัดสินใจเรื่องศาลพระภูมิให้เรียบร้อยก่อนวันฤกษ์
- เตรียมของไหว้ชุดเดียวกับบ้านสร้างใหม่ตามปกติ
- เปิดบ้านให้อากาศถ่ายเทล่วงหน้าหลายวันก่อนเข้าอยู่
เมื่อบ้านมือสองมีการต่อเติมหรือทาสีใหม่ทั้งหลังก่อนเข้าอยู่
หลายคนซื้อบ้านมือสองแล้วรีโนเวทใหม่ทั้งหลังก่อนเข้าอยู่ กรณีนี้ยังถือเป็นบ้านมือสองในแง่ความเชื่อ ไม่ใช่บ้านสร้างใหม่ เพราะโครงสร้างเดิมและพลังงานเดิมยังอยู่ ขั้นตอนทำความสะอาดเชิงพิธีจึงยังจำเป็นเหมือนเดิม แม้หน้าตาบ้านจะเปลี่ยนไปมากก็ตาม ส่วนกรณีรีโนเวทบางส่วนแบบไม่กระทบโครงสร้างหลักมีรายละเอียดต่างออกไปเล็กน้อยตามที่อธิบายไว้ในบทความเปรียบเทียบบ้านรีโนเวทกับบ้านสร้างใหม่
สรุป
บ้านมือสองไม่ต้องดูฤกษ์แยกจากบ้านสร้างใหม่ แต่ต้องเผื่อเวลาและใจให้กับขั้นตอนที่บ้านสร้างใหม่ไม่มี คือการทำความสะอาดเชิงพิธีเพื่อจัดการพลังงานของเจ้าของเดิม และการตัดสินใจเรื่องศาลพระภูมิถ้าบ้านนั้นมีอยู่แล้ว เมื่อจัดการสองเรื่องนี้เรียบร้อย ที่เหลือก็ทำพิธีขึ้นบ้านใหม่ตามฤกษ์แบบเดียวกับบ้านทั่วไปได้เลย ไม่ต้องกังวลว่าบ้านมือสองจะเป็นมงคลน้อยกว่าบ้านสร้างใหม่แต่อย่างใด
