ตั้งชื่อธุรกิจที่ต้องจดเครื่องหมายการค้าให้ผ่านง่าย ไม่ชนกับชื่อที่จดแล้วในระบบ

เจ้าของธุรกิจรายหนึ่งใช้เวลาหลายสัปดาห์เลือกชื่อร้านที่ทั้งไพเราะ มีความหมายมงคล และผ่านการดูอักษรตามวันเกิดเรียบร้อยแล้ว แต่พอไปยื่นจดเครื่องหมายการค้ากลับถูกปฏิเสธ เพราะมีธุรกิจอื่นในหมวดหมู่สินค้าเดียวกันจดชื่อที่คล้ายกันไว้ก่อนแล้ว ทั้งที่ไม่ใช่ชื่อเดียวกันเป๊ะด้วยซ้ำ

สถานการณ์แบบนี้พบได้บ่อยกว่าที่คิด เพราะการดูความมงคลของชื่อกับการตรวจสอบสิทธิ์ทางกฎหมายเป็นคนละกระบวนการกันโดยสิ้นเชิง บทความนี้จะพาดูขั้นตอนคร่าว ๆ ที่ควรรู้ก่อนสรุปชื่อธุรกิจเป็นชื่อสุดท้าย เพื่อลดโอกาสเจอปัญหาแบบนี้

ทำไมชื่อมงคลที่คิดไว้ อาจจดเครื่องหมายการค้าไม่ผ่านทั้งที่ไม่มีร้านชื่อเดียวกันเลย

การพิจารณาจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไม่ได้ดูแค่ว่ามีชื่อเดียวกันเป๊ะหรือไม่ แต่ดูความคล้ายคลึงที่อาจทำให้ผู้บริโภคสับสนได้ด้วย โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในหมวดหมู่สินค้าหรือบริการเดียวกัน ชื่อที่ออกเสียงคล้ายกัน สะกดคล้ายกัน หรือให้ความหมายใกล้เคียงกันมาก อาจถูกมองว่าเป็นความเสี่ยงต่อความสับสนของผู้บริโภคได้ แม้ตัวอักษรจะไม่ตรงกันทุกตัว

นี่คือเหตุผลที่ชื่อซึ่งผ่านการตรวจสอบเรื่องความมงคลมาอย่างดีแล้ว อาจยังจดทะเบียนไม่ผ่านได้ เพราะเป็นคนละมาตรฐานกับการพิจารณาความมงคลโดยสิ้นเชิง ความมงคลดูที่ความหมายและพลังงานของชื่อ ส่วนการจดทะเบียนดูที่ความเสี่ยงต่อความสับสนทางการค้าเป็นหลัก

ขั้นตอนคร่าว ๆ ในการตรวจสอบเครื่องหมายการค้าซ้ำก่อนยื่นจด

ขั้นตอนแรกที่ทำได้ด้วยตัวเองคือค้นหาชื่อที่สนใจในฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าของกรมทรัพย์สินทางปัญญาเบื้องต้น เพื่อดูว่ามีชื่อเดียวกันหรือคล้ายกันในหมวดหมู่สินค้าใกล้เคียงกับธุรกิจของตัวเองหรือไม่ การค้นหานี้ช่วยกรองความเสี่ยงชัดเจนออกไปได้ตั้งแต่ต้น ก่อนที่จะผูกใจกับชื่อใดชื่อหนึ่งมากเกินไป

หากค้นหาเบื้องต้นแล้วไม่พบชื่อที่ชนกันชัดเจน ขั้นตอนถัดไปคือเตรียมเอกสารยื่นจดทะเบียนอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะมีการตรวจสอบละเอียดอีกครั้งโดยเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ กระบวนการนี้ใช้เวลาและมีค่าธรรมเนียมตามที่หน่วยงานกำหนด รายละเอียดที่แน่นอนควรตรวจสอบโดยตรงกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาเนื่องจากอาจมีการปรับปรุงเป็นระยะ

ชื่อที่ผ่านความเชื่อเรื่องมงคลแต่ติดปัญหาการจดทะเบียนมักติดจุดไหน

จากประสบการณ์ของผู้ที่ทำงานด้านการตั้งชื่อธุรกิจ จุดที่มักติดปัญหาคือชื่อที่ใช้คำมงคลยอดนิยมซ้ำกับธุรกิจอื่นจำนวนมาก เช่น คำที่สื่อถึงความเจริญรุ่งเรืองหรือความมั่งคั่งซึ่งเป็นที่นิยมใช้ในชื่อธุรกิจไทยอยู่แล้ว ยิ่งคำนั้นได้รับความนิยมมากเท่าไหร่ โอกาสที่จะมีธุรกิจอื่นจดทะเบียนคำนั้นหรือคำที่ใกล้เคียงไว้ก่อนแล้วก็ยิ่งสูงขึ้น

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือชื่อที่ผสมภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ ซึ่งบางครั้งส่วนภาษาอังกฤษไปพ้องกับเครื่องหมายการค้าสากลที่จดทะเบียนคุ้มครองในประเทศไทยไว้แล้ว แม้ธุรกิจนั้นจะไม่ได้มีชื่อเสียงมากในไทยก็ตาม

ชื่อที่คล้ายกันแต่ไม่ใช่ชื่อเดียวกัน ยังมีความเสี่ยงจดไม่ผ่านหรือไม่

มีความเสี่ยงได้เช่นกัน เพราะการพิจารณาจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไม่ได้ดูแค่ชื่อที่เหมือนกันทุกตัวอักษร แต่ดูความคล้ายคลึงที่อาจทำให้ผู้บริโภคสับสนได้ด้วย โดยเฉพาะถ้าอยู่ในหมวดหมู่สินค้าหรือบริการเดียวกัน จึงควรตรวจสอบชื่อที่ใกล้เคียงกันด้วย ไม่ใช่แค่ค้นหาชื่อที่ตรงกันเป๊ะเพียงอย่างเดียว

ในทางกลับกัน ถ้าธุรกิจอยู่คนละหมวดหมู่สินค้ากันโดยสิ้นเชิง เช่น ชื่อคล้ายกันแต่ธุรกิจหนึ่งขายอาหาร อีกธุรกิจขายเสื้อผ้า โอกาสที่จะถูกมองว่าสับสนก็ลดลง แต่ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยงเลย เพราะการพิจารณายังขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ในแต่ละกรณี

ถ้าชื่อที่ชอบที่สุดจดไม่ผ่าน ควรปรับตรงไหนโดยไม่เสียความหมายมงคลเดิม

ถ้าชื่อที่ชอบที่สุดจดทะเบียนไม่ผ่าน ทางเลือกแรกคือลองปรับตัวสะกดหรือเพิ่มคำเสริมเล็กน้อยโดยยังคงคำหลักที่มีความหมายมงคลไว้ เช่น เปลี่ยนวิธีสะกดที่ยังออกเสียงเหมือนเดิม หรือเพิ่มคำนำหน้าที่สื่อถึงประเภทธุรกิจ วิธีนี้ช่วยให้ชื่อยังคงความหมายและพลังมงคลเดิมไว้ได้มากที่สุด ขณะเดียวกันก็ลดโอกาสชนกับเครื่องหมายการค้าที่มีอยู่แล้ว

หากปรับแล้วยังไม่ผ่านอีก อาจต้องพิจารณาย้อนกลับไปที่หลักการตั้งชื่อตั้งแต่ต้น เช่น เลือกคำมงคลอื่นที่ให้ความหมายใกล้เคียงกันแต่ไม่ได้รับความนิยมสูงเท่าคำเดิม ซึ่งมักมีโอกาสจดทะเบียนผ่านได้ง่ายกว่า

เช็กลิสต์ก่อนยื่นจดเครื่องหมายการค้าสำหรับชื่อธุรกิจที่เลือกด้วยหลักมงคล

• ค้นหาชื่อที่สนใจในฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าของกรมทรัพย์สินทางปัญญาด้วยตัวเองก่อน
• ตรวจสอบทั้งชื่อที่ตรงกันเป๊ะและชื่อที่คล้ายคลึงในหมวดหมู่สินค้าเดียวกัน
• เตรียมชื่อสำรองไว้อย่างน้อยหนึ่งถึงสองชื่อที่ยังคงความหมายมงคลใกล้เคียงกัน
• ตรวจสอบว่าไม่มีส่วนภาษาอังกฤษของชื่อไปพ้องกับเครื่องหมายการค้าสากลที่จดคุ้มครองในไทยแล้ว
• สอบถามค่าธรรมเนียมและระยะเวลาดำเนินการล่าสุดกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาโดยตรงก่อนยื่นจริง
• เก็บหลักฐานการตรวจสอบเบื้องต้นไว้เผื่อจำเป็นต้องอ้างอิงภายหลัง

สรุป

การเลือกชื่อธุรกิจให้เป็นมงคลกับการตรวจสอบว่าจดเครื่องหมายการค้าผ่านได้จริง เป็นสองขั้นตอนที่ต้องทำควบคู่กัน ไม่ใช่ทำทีละอย่างแบบแยกขาด ชื่อที่ดูดีทั้งความหมายและเลขศาสตร์อาจยังจดทะเบียนไม่ผ่านได้ถ้าไปพ้องหรือคล้ายกับชื่อที่มีอยู่แล้วในหมวดหมู่สินค้าเดียวกัน การตรวจสอบเบื้องต้นด้วยตัวเองตั้งแต่ช่วงคัดเลือกชื่อ พร้อมเตรียมชื่อสำรองไว้ ช่วยลดความเสี่ยงที่จะต้องเริ่มกระบวนการหาชื่อใหม่ทั้งหมดหลังจากผูกใจกับชื่อใดชื่อหนึ่งไปแล้ว