ไปไหว้ศาลเจ้าจีนควรใส่ชุดสีอะไร สีไหนควรระวัง

เช้าวันหยุดหน้าศาลเจ้าเล็ก ๆ ในย่านตลาด จะเห็นคนใส่ทุกแบบ ทั้งชุดทำงาน กางเกงขาสั้นของคนที่เพิ่งออกจากตลาดสด เสื้อยืดสีแดงของคุณป้าที่มาประจำ ไม่มีใครถูกไล่ออก แต่ก็มีบางคนที่ยืนลังเลหน้าประตูเพราะกลัวว่าตัวเองแต่งผิด

ความกังวลนี้พอเข้าใจได้ เพราะบนอินเทอร์เน็ตมีทั้งคำบอกว่าห้ามขาว ห้ามดำ ต้องแดงเท่านั้น ลองแยกก่อนว่าอะไรคือมารยาทของสถานที่ อะไรคือธรรมเนียมเฉพาะบ้าน

เริ่มจากมารยาทสถานที่ก่อนสี

ศาลเจ้าจีนในไทยส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ชุมชนที่ผู้คนเข้าออกได้ ผู้ดูแลหรือคนเฝ้าศาลมักไม่มีกฎเรื่องสีเขียนติดไว้ สิ่งที่เห็นตรงกันเกือบทุกที่คือเรื่องความสุภาพ

ไหล่และเข่าควรมีผ้าปิด ชุดเกาะอกหรือกางเกงขาสั้นมากเข้าไปในเขตหลักที่มีเจ้าประธานอาจทำให้คนข้างตัวอึดอัด รองเท้าที่ถอดออกง่ายและเดินเงียบเหมาะกว่ารองเท้าส้นสูงที่เสียงดังบนพื้นหิน และถ้าเสื้อมีข้อความหยาบ หรือภาพที่ไม่เหมาะกับสถานที่ ควรเปลี่ยน

นี่เป็นมารยาทที่เจอเหมือนกันทั้งวัดไทย ศาลเจ้า และมัสยิด ไม่ได้ผูกกับความเชื่อจีนโดยเฉพาะ

สีที่คนนิยมและเหตุผลของเขา

ในกรอบความเชื่อจีน สีแดงสื่อถึงความมงคล ความยินดี และการขับสิ่งไม่ดี จึงเป็นสีที่เห็นบ่อยที่สุดในวันไหว้ตรุษจีน ทอง ส้ม และชมพูสด อยู่ในกลุ่มเดียวกันคือสีสว่างอบอุ่นที่ให้บรรยากาศเฉลิมฉลอง

คนที่แต่งแดงเพื่อไปไหว้ส่วนใหญ่ทำเพราะธรรมเนียมครอบครัว ไม่ได้คิดว่าสีแดงจะดึงโชคมาเอง ถ้าตู้เสื้อผ้าไม่มีแดง ใส่สีสว่างอื่นก็ไม่มีใครว่า

สีที่เรียบ เช่น น้ำเงินเข้ม เทา ครีม เขียวหม่น เป็นตัวเลือกปลอดภัยสำหรับวันธรรมดา ไม่สะดุดตา และไม่เสี่ยงผิดมารยาท

ขาวกับดำ ข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจ

ในธรรมเนียมจีนดั้งเดิม ขาวและดำผูกกับงานศพและการไว้ทุกข์ บางครอบครัวจึงเลี่ยงทั้งสองสีเมื่อไปไหว้ในวันมงคล เช่น ตรุษจีนหรือวันฉลองเทพประจำศาล

อย่างไรก็ตาม ในชีวิตจริงคนไทยแต่งดำไปทำงานแล้วแวะศาลเจ้าตอนเย็นกันเป็นปกติ ถือเป็นเรื่องธรรมดาเกือบทุกที่ คำแนะนำที่เหมาะสมกว่าคือถ้าวันนั้นเป็นงานฉลองใหญ่และคุณต้องไปกับผู้ใหญ่ที่เคร่งธรรมเนียม ให้พกเสื้อคลุมสีสดอีกตัวหรือถามเขาก่อน

ในทางกลับกัน วันไหว้บรรพบุรุษหรือไปสุสาน หลายบ้านเลือกสีเรียบ ขาว ดำ เทา เพราะบรรยากาศเป็นการรำลึก ไม่ใช่งานเฉลิมฉลอง แต่ละตระกูลถือต่างกัน ถ้าไม่แน่ใจ ผู้ใหญ่ที่นำพิธีของบ้านบอกได้ดีที่สุด

เปรียบเทียบตามโอกาสที่ไป

โอกาส	สีที่เหมาะ	สีที่บางบ้านเลี่ยง
แวะไหว้วันธรรมดา	สีเรียบสุภาพทุกสี	เสื้อที่ลายหรือข้อความไม่เหมาะ
ตรุษจีนและวันฉลองศาล	แดง ชมพู ส้ม ทอง	ขาวล้วน ดำล้วน
ไหว้บรรพบุรุษ หรือเช็งเม้ง	สีเรียบ เทา ขาว ดำ น้ำเงินเข้ม	สีสดจัดเกินไป
ไปขอพรเรื่องงานหรือสอบ	เสื้อสุภาพ สีที่ใส่แล้วมั่นใจ	ชุดนักศึกษาหรือชุดเล่นกีฬาที่เปียกเหงื่อ
เทศกาลสารทจีน	ตามธรรมเนียมบ้าน	บางบ้านเลี่ยงแดงสดและเดินเที่ยวดึก

ตารางนี้เป็นภาพรวมของธรรมเนียมที่คนไทยเชื้อสายจีนพูดถึงบ่อย ไม่ใช่กฎที่ศาลเจ้าทุกแห่งใช้ตรงกัน ศาลเจ้าบางแห่งที่มีวัฒนธรรมเฉพาะ เช่น เทศกาลกินเจ จะมีธรรมเนียมการแต่งขาวของผู้ร่วมพิธีเพิ่ม อ่านเรื่องเทศกาลที่เกี่ยวข้องได้ที่ ความหมายและที่มาของวันตรุษจีน และ เทศกาลสารทจีน

เช็กลิสต์ก่อนออกจากบ้าน

• ไหล่และเข่ามีผ้าปิด
• เสื้อไม่มีลายหรือข้อความที่เสี่ยงดูไม่เหมาะ
• รองเท้าถอดง่าย พื้นไม่ลื่น เพราะพื้นศาลเจ้าบางแห่งมีน้ำมันจากธูปและเทียน
• ถ้าไปกับผู้ใหญ่ ถามวันนั้นว่าเป็นวันฉลองหรือวันรำลึก
• พกผ้าเช็ดหน้าหรือผ้าคลุมบาง ๆ เผื่อควันธูปแสบตา
• เก็บกระเป๋าให้เล็ก เพราะทางเดินในศาลมักแคบ

ข้อสุดท้ายคนมักข้าม แต่คนที่เคยแบกถุงใหญ่เข้าศาลช่วงที่คนแน่นจะเข้าใจว่าทำไมสำคัญ

ถ้าอยากรู้ว่าสีเสื้อประจำวันเกิดเกี่ยวไหม

แนวสีประจำวันเกิดเป็นของโหราศาสตร์ไทย ไม่ใช่ระบบจีน และไม่มีใครบังคับให้ใช้ที่ศาลเจ้า ถ้าคุณชอบใส่สีประจำวันเกิดอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องเปลี่ยนเมื่อไปไหว้ ขอแค่ชุดสุภาพ

คนที่อยากรู้ว่าทำไมสีกาลกิณีของวันเกิดบางสีถูกพูดถึงบ่อย อ่านต่อได้ที่ สีกาลกิณีมีความหมายอย่างไร และเรื่องการเลือกสีสำหรับโอกาสสำคัญอยู่ที่ สีเสื้อสำหรับโอกาสสำคัญ

สรุป

ถ้าจะไปศาลเจ้าแบบไม่ต้องคิดมาก ให้เลือกเสื้อสุภาพสีเรียบหรือสีสว่างที่คุณใส่แล้วสบายใจ ถ้าวันนั้นเป็นวันฉลองใหญ่และอยากแน่ใจ ให้เพิ่มสีอบอุ่นอย่างแดงหรือชมพูสักชิ้น ถ้าเป็นวันรำลึกบรรพบุรุษ ให้ถามผู้ใหญ่ในบ้านก่อน เพราะธรรมเนียมแต่ละตระกูลไม่เหมือนกัน และคำตอบของคนในบ้านเราตรงกว่าบทความใดทั้งหมด รวมถึงบทความนี้