มงคล
ดวงและราศี

ธาตุประจำปีเกิด 5 ธาตุจีน ทอง ไม้ น้ำ ไฟ ดิน คืออะไร

กองบรรณาธิการมงคลเผยแพร่ อ่าน 7 นาที
ภาพประกอบธาตุไม้และธาตุไฟในรูปกิ่งไม้และเปลวไฟ
คำตอบสั้น ๆ

ธาตุจีนของปีเกิดดูจากเลขท้ายปีคริสต์ศักราช เลขท้าย 0 และ 1 เป็นทอง, 2 และ 3 เป็นน้ำ, 4 และ 5 เป็นไม้, 6 และ 7 เป็นไฟ, 8 และ 9 เป็นดิน แต่ปีจีนเริ่มตามตรุษจีนไม่ใช่ 1 มกราคม คนเกิดช่วงมกราคมถึงต้นกุมภาพันธ์ควรตรวจวันตรุษจีนของปีนั้นก่อนสรุป ธาตุนี้เป็นความเชื่อในศาสตร์จีน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์

ถามหลายคนว่า "ธาตุอะไร" จะได้คำตอบไม่ตรงกัน บางคนตอบจากราศีเกิดซึ่งเป็นธาตุไฟ ดิน ลม น้ำ ในโหราศาสตร์ตะวันตก บางคนตอบจากปีเกิดตามศาสตร์จีน ซึ่งมีห้าธาตุ ทั้งสองใช้คำว่า "ธาตุ" เหมือนกัน แต่เป็นคนละระบบ

ดูธาตุจากเลขท้ายปีเกิด

ศาสตร์จีนผูกนักษัตรสิบสองปีเข้ากับห้าธาตุ ทำให้ธาตุเปลี่ยนทุกสองปี ใช้เลขท้ายของปีคริสต์ศักราชเป็นตัวบอก

เลขท้ายปี ค.ศ.ธาตุสีที่โยงในศาสตร์จีน
0 และ 1ทอง (โลหะ)ขาว ทอง เงิน
2 และ 3น้ำดำ น้ำเงินเข้ม
4 และ 5ไม้เขียว
6 และ 7ไฟแดง ส้ม
8 และ 9ดินเหลือง น้ำตาล

ตัวอย่าง ปี ค.ศ. 1990 ลงท้ายด้วย 0 จึงเป็นธาตุทอง ปี 2000 ก็ทอง ปี 1984 ลงท้ายด้วย 4 เป็นไม้ ถ้าไม่แน่ใจปี ค.ศ. ให้เอาปี พ.ศ. ลบ 543

ข้อที่คนเกิดต้นปีมักนับพลาด

ปีจีนเริ่มที่วันตรุษจีน ซึ่งเปลี่ยนไปทุกปีในปฏิทินสากล คนที่เกิดมกราคมหรือกุมภาพันธ์อาจยังอยู่ในปีเก่าตามศาสตร์จีน แปลว่านักษัตรและธาตุจะเป็นของปีก่อนหน้า วิธีที่แน่ที่สุดคือตรวจวันตรุษจีนของปีเกิดจากปฏิทินจีนที่เชื่อถือได้ แล้วเทียบกับวันเกิด

สายที่ใช้วันเริ่มฤดูใบไม้ผลิ (ลี่ชุน) เป็นเกณฑ์ ได้วันตัดรอบที่ต่างจากตรุษจีนเล็กน้อย บทความเรื่อง12 นักษัตรจีนและความหมายเบื้องต้นอธิบายประเด็นนี้เพิ่ม

วงจรส่งเสริมและข่มกัน

ห้าธาตุมีความสัมพันธ์สองแบบ แบบแรกคือส่งเสริมกัน ไม้ให้กำเนิดไฟ ไฟให้กำเนิดดิน ดินให้กำเนิดทอง ทองให้กำเนิดน้ำ และน้ำให้กำเนิดไม้ แบบที่สองคือข่มกัน ไม้ข่มดิน ดินข่มน้ำ น้ำข่มไฟ ไฟข่มทอง และทองข่มไม้

ภาพที่ใช้ช่วยจำคือไม้ลุกเป็นไฟ เถ้าไฟกลายเป็นดิน ในดินมีแร่โลหะ โลหะเย็นแล้วมีหยดน้ำเกาะ น้ำเลี้ยงต้นไม้ ส่วนการข่มก็เป็นภาพเช่นกัน น้ำดับไฟ ไฟหลอมโลหะ

ในตำราจีน ความสัมพันธ์เหล่านี้เป็นกรอบอธิบายความสมดุล ไม่ได้บอกว่าคนธาตุหนึ่งจะดีหรือร้ายต่อคนอีกธาตุหนึ่งแบบตายตัว และคนที่อ่านตำรามักต้องดูองค์ประกอบอื่นด้วย เช่น นักษัตรและเวลาเกิด

อย่าสับสนกับธาตุของโหราศาสตร์ตะวันตกและไทย

ธาตุไฟของราศีเมษ สิงห์ ธนู ในโหราศาสตร์ตะวันตกเป็นหนึ่งในสี่ธาตุ ไฟ ดิน ลม น้ำ ซึ่งแบ่งราศีสิบสองราศีเป็นกลุ่มละสาม ต่างจากห้าธาตุจีนอย่างสิ้นเชิง ถ้าอยากรู้จักธาตุฝั่งนั้นก่อน อ่านธาตุไฟด้านนิสัยและจุดแข็ง แล้วเทียบวันของราศีที่12 ราศีมีช่วงวันใดบ้าง

คนเกิดปีเดียวกันอาจได้ "ธาตุไฟ" จากสองระบบพร้อมกัน แต่เป็นความบังเอิญ ไม่ใช่การยืนยันกันเอง

ใช้ข้อมูลธาตุปีเกิดทำอะไรได้บ้าง

คนที่ศึกษาเรื่องนี้มักใช้สามทาง

ทางแรกคือเลือกสี ผู้ที่เชื่อมักใส่สีของธาตุตัวเอง หรือสีของธาตุที่ส่งเสริม เช่น คนธาตุไม้ใส่เขียวหรือโทนน้ำ ทางที่สองคือดูความเข้ากันของคู่ โดยดูธาตุร่วมกับนักษัตร ทางที่สามคือเลือกวันสำคัญ เช่นเปิดร้านหรือย้ายบ้านโดยดูว่าธาตุของวันเสริมหรือข่มธาตุของเจ้าของ แต่ละทางต้องใช้ตำราลึกกว่าบทความนี้และควรปรึกษาผู้รู้

ผู้ที่ยึดเลขศาสตร์ปีเกิดตามปี พ.ศ. มีระบบของตนเอง อ่านเทียบได้ที่เลขปีเกิดกับความหมายทางเลขศาสตร์

เครื่องประดับธาตุไฟและสีแดง

ในปีเกิดของตัวเองที่นักษัตรกลับมาครบรอบ (เรียกว่าปีเปิ่นมิ่ง) คนจีนจำนวนมากนิยมสวมสิ่งสีแดง เช่น ข้อมือหินแดงหรือเชือกแดง เพื่อความสบายใจ เป็นธรรมเนียมที่เล่าต่อกันมา ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางวัตถุ

ถ้าสนใจ สร้อยข้อมือหินสีแดงในตลาดออนไลน์มีหลายแบบ ข้อดีคือราคาเข้าถึงง่ายและใส่ได้ทุกวัน ข้อควรระวังคือวัสดุหลายชิ้นเป็นหินเลียนแบบหรือย้อมสี ราคาไม่ได้บอกคุณภาพ จึงควรอ่านรายละเอียดวัสดุให้ละเอียดก่อนซื้อ

สรุป

เริ่มจากจดปีเกิด ค.ศ. ของคุณ ดูเลขท้ายเทียบตาราง แล้วตรวจว่าวันเกิดอยู่ก่อนหรือหลังตรุษจีนของปีนั้น ถ้าอยู่ก่อนให้ใช้ปีก่อนหน้า จากนั้นจึงค่อยดูวงจรส่งเสริมและสีที่โยงกับธาตุ ถ้าสนใจต่อ ให้เทียบกับนักษัตรของตนที่ไล่ตามลิงก์ในบทความนี้ และอย่าตัดสินใจเรื่องเงินก้อนใหญ่หรือความสัมพันธ์จากธาตุปีเกิดอย่างเดียว

คำถามที่พบบ่อย

เป็นคนละระบบ ธาตุจีนมีห้าธาตุคือ ทอง ไม้ น้ำ ไฟ ดิน ใช้กับปีและทิศ ส่วนโหราศาสตร์ตะวันตกใช้ธาตุสี่คือ ไฟ ดิน ลม น้ำ จัดกลุ่มราศี โหราศาสตร์ไทยก็มีธาตุสี่ในอีกความหมายหนึ่ง จึงไม่ควรเอามาปนกัน

หน่วยงานที่ตรวจสอบข้อมูลได้โดยตรง

ลิงก์กลุ่มนี้เป็นหน้าแรกของหน่วยงานที่ดูแลเรื่องนั้นโดยตรง ไม่ใช่หน้าเอกสารที่อ้างอิงข้อความในบทความทีละบรรทัด ใช้สำหรับตรวจสอบระเบียบ ค่าธรรมเนียม และขั้นตอนล่าสุดด้วยตัวเอง เพราะรายละเอียดเหล่านี้เปลี่ยนได้ตามเวลา

  • ราชบัณฑิตยสภา — ใช้ตรวจชื่อเรียกนักษัตรและคำศัพท์ปฏิทินจันทรคติที่ใช้ในไทย
  • วิกิพีเดีย ภาษาไทย — ใช้ค้นภาพรวมของปฏิทินจีนและระบบก้านกิ่ง ซึ่งเป็นที่มาของการนับธาตุประจำปี ควรอ่านควบคู่กับแหล่งอื่น

ที่มาของเนื้อหาส่วนความเชื่อ

เนื้อหาส่วนความเชื่อในหน้านี้อิงธรรมเนียมที่บอกต่อกันมาในสังคมไทย ไม่มีเอกสารต้นทางฉบับใดฉบับหนึ่งที่อ้างอิงได้ และไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้ทางวิทยาศาสตร์ ส่วนที่เป็นข้อกฎหมาย ขั้นตอนราชการ ค่าธรรมเนียม หรือข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงได้ กองบรรณาธิการจะระบุแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้ไว้ให้ และผู้อ่านควรตรวจสอบกับหน่วยงานเจ้าของเรื่องอีกครั้ง

แชร์บทความนี้

เว็บไซต์ “มงคล” นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับวัฒนธรรม ความเชื่อ โหราศาสตร์ และแนวทางการใช้ชีวิต เพื่อการศึกษาและความบันเทิงเท่านั้น เนื้อหาไม่ควรใช้แทนคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ กฎหมาย การเงิน หรือวิชาชีพอื่น ผู้ใช้งานควรพิจารณาข้อมูลอย่างรอบคอบและใช้วิจารณญาณส่วนบุคคล

บทความที่เกี่ยวข้อง

โคมไฟสีแดงประดับเทศกาลตรุษจีนดวงและราศี

12 นักษัตรจีนและความหมายเบื้องต้น

รวมตารางปีนักษัตรจีน 12 ปี พร้อมเตือนจุดที่คนมักนับผิดเพราะปีจีนเริ่มที่วันตรุษจีน ไม่ใช่วันที่ 1 มกราคมตามปฏิทินสากล

17 กรกฎาคม 2569อ่าน 8 นาที
ปฏิทินแสดงตัวเลขปีพร้อมสัญลักษณ์วันเกิดตัวเลขมงคล

เลขปีเกิด พ.ศ. มีความหมายทางเลขศาสตร์ต่างจากเลขวันเกิดยังไง

หลายคนดูดวงจากวันเกิดจนคุ้น แต่เลขปีเกิดก็มีความหมายทางเลขศาสตร์ของตัวเองที่แยกออกจากเลขวันเกิดอย่างชัดเจน

18 สิงหาคม 2569อ่าน 9 นาที
เปลวไฟสีส้มลุกโชนเป็นพื้นผิวนามธรรม สื่อถึงพลังงานของธาตุไฟในโหราศาสตร์ดวงและราศี

ธาตุไฟ ด้านนิสัยและจุดแข็งคืออะไร? ราศีไหนบ้าง และมีลักษณะเด่นอย่างไร

ธาตุไฟในโหราศาสตร์ตะวันตกคืออะไร ราศีเมษ สิงห์ ธนูจัดอยู่ในธาตุนี้ด้วยเหตุผลอะไร พร้อมจุดแข็งด้านนิสัยที่ตำรามักพูดถึง

4 สิงหาคม 2569อ่าน 7 นาที
กลุ่มดาวจักรราศีบนท้องฟ้ายามค่ำคืนดวงและราศี

12 ราศีมีช่วงวันใดบ้าง

รวมตารางช่วงวันของ 12 ราศีสากล พร้อมอธิบายว่าทำไมราศีไทยกับราศีสากลนับวันไม่ตรงกัน และวิธีเช็กเมื่อเกิดวันคาบเกี่ยวรอยต่อ

15 กรกฎาคม 2569อ่าน 8 นาที

บทความอัปเดตล่าสุด

คนทำงานกำลังเก็บของส่วนตัวออกจากโต๊ะทำงานในวันสุดท้ายงานและธุรกิจ

เสริมดวงการงานช่วงกำลังตัดสินใจลาออกไปทำธุรกิจส่วนตัว ความเชื่อเรื่องจังหวะเวลาที่เหมาะสมดูจากอะไร

อยากลาออกไปทำธุรกิจของตัวเอง แต่ยังไม่แน่ใจว่าจังหวะนี้ใช่หรือยัง ความเชื่อไทยมีสัญญาณที่ใช้ดูจังหวะเวลา แต่ไม่ได้แทนที่การเตรียมพร้อมทางการเงิน

9 พฤศจิกายน 2569อ่าน 8 นาที
คนทำงานนั่งใช้แล็ปท็อปทำงานทางไกลในร้านกาแฟต่างประเทศงานและธุรกิจ

เสริมดวงการงานสำหรับคนที่ทำงาน remote จากต่างประเทศให้บริษัทไทย ต้องปรับพิธีตามเวลาไทยหรือเวลาที่อยู่จริง

ทำงาน remote ให้บริษัทไทยจากอีกซีกโลก จะเสริมดวงการงานตามเวลาไทยหรือเวลาที่อยู่จริง เป็นคำถามที่คนทำงานข้ามไทม์โซนเจอบ่อยขึ้นเรื่อยๆ

9 พฤศจิกายน 2569อ่าน 8 นาที
ผู้สมัครงานสวมสูทสีเข้มกำลังนั่งสัมภาษณ์งานสีมงคล

สีเสื้อสำหรับใส่สัมภาษณ์งานในสายอาชีพที่มีเดรสโค้ดกำหนดสีเข้มเท่านั้น ปรับใช้สีมงคลผ่านเนคไทหรือของประดับแทนยังไง

สัมภาษณ์งานสายที่เดรสโค้ดกำหนดสีเข้มเท่านั้น จะใส่สีมงคลของตัวเองผ่านเนคไทหรือของประดับแทนได้อย่างไรโดยไม่ผิดกฎการแต่งกาย

9 พฤศจิกายน 2569อ่าน 8 นาที
ผู้ประกอบการใช้แล็ปท็อปจดทะเบียนบริษัทผ่านระบบออนไลน์ฤกษ์มงคล

ฤกษ์จดทะเบียนบริษัทสำหรับธุรกิจที่ต้องจดผ่านระบบ DBD e-Registration ต้องนับฤกษ์ตอนกดยืนยันหรือตอนอนุมัติ

จดทะเบียนบริษัทผ่านระบบออนไลน์ของ DBD แล้วฤกษ์ควรยึดวันกดส่งหรือวันอนุมัติกันแน่ บทความนี้ไขข้อสงสัยพร้อมข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนกดยืนยัน

9 พฤศจิกายน 2569อ่าน 8 นาที