สัตว์นักษัตรสามมิตร กับสี่ปะทะ ในความเชื่อจีนคืออะไร
ในความเชื่อจีน 12 นักษัตรถูกจัดเป็นสามประสาน 4 กลุ่ม (ชวด-มะโรง-วอก, ฉลู-มะเส็ง-ระกา, ขาล-มะเมีย-จอ, เถาะ-มะแม-กุน) คู่หก-ฮะ 6 คู่ที่ถือว่าส่งเสริมกัน และคู่ปะทะ 6 คู่ที่อยู่ตรงข้ามกันบนวงกลม ทั้งหมดเป็นกรอบการอ่านเชิงความเชื่อ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้ จึงควรใช้เป็นข้อสังเกตประกอบ ไม่ใช่ตัวตัดสินเรื่องคู่ครองหรือธุรกิจ
คนเกิดปีชวดกับปีมะเมียนั่งโต๊ะเดียวกัน แล้วมีคนใกล้ตัวทำหน้าลำบากใจ เพราะในตำราจีนสองปีนี้ "ชงกัน" เรื่องแบบนี้เกิดบ่อยตอนคุยเรื่องแต่งงานหรือหุ้นส่วน และคำที่ถูกโยนมามักมีสามคำ คือสามประสาน หก-ฮะ และปะทะ ลองไล่ให้เห็นก่อนว่าแต่ละคำหมายถึงอะไร
ตำราที่เล่านี้เป็นระบบความเชื่อจีนที่ไทยรับมาผ่านชาวจีนโพ้นทะเล ไม่เกี่ยวกับโหราศาสตร์ไทยที่ใช้ดาวและวันเกิด และไม่มีงานวิจัยรองรับว่านักษัตรกำหนดความเข้ากันของคน
วงกลม 12 ช่อง คือที่มาของทุกกฎ
ตำราจีนเรียงนักษัตรเป็นวงกลม ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ กุน แล้วเอาตำแหน่งบนวงกลมมาคำนวณ ใครห่างกันกี่ช่องก็เข้ากลุ่มตามนั้น ถ้าจำภาพวงกลมได้ ก็ไม่ต้องท่องตารางเลย
กลุ่มสามประสาน นับห่างกันสี่ช่อง
นักษัตรที่ห่างกันสี่ช่องจะได้ลงกลุ่มเดียวกัน มีสี่กลุ่ม และตำราว่าแต่ละกลุ่มมีนิสัยร่วมกัน
| กลุ่ม | นักษัตร | ลักษณะที่ตำรามักเล่า |
|---|---|---|
| กลุ่มที่หนึ่ง | ชวด มะโรง วอก | คิดเร็ว ชอบหาทางใหม่ |
| กลุ่มที่สอง | ฉลู มะเส็ง ระกา | ละเอียด วางแผนยาว |
| กลุ่มที่สาม | ขาล มะเมีย จอ | ใจร้อน ยึดหลักการ |
| กลุ่มที่สี่ | เถาะ มะแม กุน | อ่อนโยน ใส่ใจคนรอบข้าง |
ข้อสังเกตจากตารางคือ สามประสานเป็นเรื่องจังหวะนิสัยที่คล้ายกัน ซึ่งคนที่คล้ายกันก็เข้าใจกันง่ายจริง แต่ก็ซ้ำจุดอ่อนเดียวกันได้ เช่น กลุ่มที่สามที่ใจร้อนทั้งสามคน
คู่หก-ฮะ จับคู่ทีละสอง
หก-ฮะ (หกประสาน) เป็นการจับคู่สองนักษัตรที่ตำราจัดให้อยู่ติดกันเป็นคู่ ๆ ตามตำแหน่งบนวงกลม ตำราบอกว่าคู่เหล่านี้ช่วยเสริมกัน ได้แก่
- ชวดกับฉลู
- ขาลกับกุน
- เถาะกับจอ
- มะโรงกับระกา
- มะเส็งกับวอก
- มะเมียกับมะแม
บางสำนักถือคู่หก-ฮะแรงกว่าสามประสานเสียอีก ถ้าเปิดสองตำราแล้วคำตอบไม่ตรงกัน นั่นเป็นเรื่องปกติของตำราที่ไม่มีมาตรฐานกลาง
คู่ปะทะ ตรงข้ามกันพอดี
เมื่อห่างกันหกช่อง นักษัตรจะอยู่ตรงข้ามกันบนวงกลม ตำราเรียกว่า ชง หรือปะทะ มีหกคู่
| คู่ปะทะ | คู่ปะทะ |
|---|---|
| ชวด กับ มะเมีย | ฉลู กับ มะแม |
| ขาล กับ วอก | เถาะ กับ ระกา |
| มะโรง กับ จอ | มะเส็ง กับ กุน |
ภาษาจีนเรียกว่าแรงเสียดสีหรือแรงขัดกัน ความหมายใกล้เคียงกับนิสัยตรงข้ามที่ต้องปรับเข้าหากัน คนที่เกิดปีปะทะกันอาจไม่ตรงกันเรื่องการใช้เงินหรือเวลานอน แต่ตำราไม่ได้ห้ามคบกัน
ปีชงคืออะไรกันแน่ และทำไมมีหลายความหมาย
เวลาคนไทยพูดว่า "ปีชง" มักหมายถึงปีที่นักษัตรของปีนั้นเป็นปะทะกับนักษัตรปีเกิดของตัวเอง ส่วนปีที่ตรงกับนักษัตรเกิดตรง ๆ (เกิดปีชวดแล้วเข้าปีชวดอีกรอบ) หลายคนนับรวมด้วย เพราะเชื่อว่าไท้ส่วยเอี๊ย เทพประจำปีกำกับนักษัตรนั้นอยู่ ตำราบางเล่มเพิ่มคู่เบียดกับคู่โทษเข้าไปอีก ทำให้บางคนถูกบอกว่า "ชงเกือบทุกปี" ซึ่งเป็นสัญญาณว่าตำรานั้นขยายเกณฑ์กว้างเกินไป
ถ้าจะตรวจปีชงของตัวเอง ให้ถามผู้รู้ว่าสำนักนั้นใช้เกณฑ์อะไรบ้าง แล้วจดไว้ จะได้ไม่สับสนเมื่อมีคนอื่นบอกต่างออกไป
สำหรับคนที่อยากมีของไว้ติดตัวช่วงปีชง ตลาดมีเหรียญกันชงและด้ายแดงข้อมือขายหลายแบบ ของพวกนี้เป็นสิ่งที่คนถือไว้เพื่อความอุ่นใจตามธรรมเนียมจีน ไม่ได้มีผลที่วัดได้ ถ้าซื้อก็ควรดูว่าชิ้นนั้นพกง่ายและราคาสมเหตุสมผล
เอากรอบนี้ไปใช้กับเรื่องคู่ครองและหุ้นส่วนอย่างไร
มี 3 ข้อที่คนมักข้าม
- ตำราจับคู่ด้วยนักษัตรปีเกิดเท่านั้น แต่คนจริงมีเดือน วัน และนิสัยที่ไม่ได้ถูกบรรจุในนั้น
- สองคนที่อยู่คู่ปะทะ ถ้าคุยเรื่องเงินและครอบครัวกันตรง ๆ อาจอยู่กันนานกว่าคู่สามประสานที่ไม่เคยเถียงกันเลย
- ถ้าผู้ใหญ่ในบ้านถือเรื่องนี้จริงจัง การฟังเหตุผลของท่านแล้วเสนอทางประนีประนอมได้ผลกว่าการเถียงว่าตำราไม่จริง
ถ้าอ่านเรื่องคู่ครองต่อ ดูแนวทางจัดการได้ในบทความ คู่รักที่นักษัตรชงกันกับความกังวลเรื่องแต่งงาน และ นักษัตรจีนที่เข้ากันของคู่รัก ส่วนเรื่องงาน ดู การใช้ดวงนักษัตรกับหุ้นส่วนธุรกิจอย่างสมเหตุสมผล และพื้นฐานทั้งหมดอยู่ใน พื้นฐานนักษัตรจีน
สรุป
จำภาพวงกลม 12 ช่องไว้ ห่างสี่ช่องคือสามประสาน ห่างหกช่องคือปะทะ ที่เหลือเป็นเรื่องที่แต่ละสำนักเพิ่มเข้ามาเอง ถ้าต้องตัดสินใจเรื่องใหญ่ เช่นแต่งงานหรือร่วมหุ้น ให้ใช้ตารางนี้เป็นแค่หัวข้อชวนคุย แล้วตัดสินจากนิสัย รายได้ และการคุยกันจริงมากกว่า
