ปีชง ปีปะทะ ปีโทษ ปีทำลาย ต่างกันอย่างไร

เพื่อนบอกว่าปีนี้เป็นปีชงของเรา ญาติอีกคนบอกว่าที่จริงเป็นปีเฮ้ง ส่วนเจ้าของร้านเครื่องรางพูดถึงปีไห่ เป็นเรื่องปกติที่จะงงเพราะคำเหล่านี้ถูกใช้ปนกัน ในตำราจีนมันเป็นสี่ความสัมพันธ์ที่ต่างกัน และคนไทยมักเรียกรวมว่าปีชง

ต่อไปนี้เป็นการเรียบเรียงตามหลักตำราจีนสายนักษัตรและเวลาแบบกิ่งฟ้ากิ่งดิน ซึ่งเป็นความเชื่อ ไม่ใช่การพยากรณ์ และตำราแต่ละสำนักให้น้ำหนักไม่เท่ากัน

วงล้อสิบสองนักษัตรเป็นฐานของทั้งหมด

ทั้งสี่แบบอ่านจากตำแหน่งบนวงล้อสิบสองนักษัตร เรียงตามลำดับ ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ กุน คู่ที่ห่างกันหกตำแหน่งอยู่ตรงข้ามกันพอดี ส่วนคู่ที่เป็นเฮ้ง ไห่ และพั่วกระจายอยู่ในตำแหน่งอื่นตามที่ตำราจับคู่ไว้

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าใครเกิดปีอะไร พื้นฐานเรื่องปีเกิดตามจันทรคติจีนอยู่ใน12 นักษัตรจีนและความหมายเบื้องต้น

ชง คือคู่ตรงข้ามบนวงล้อ

ชง (冲) เป็นคู่ที่ห่างกันหกปี ตำราอธิบายว่าเป็นการปะทะตรง ๆ เหมือนสองพลังเข้ามาชนกัน

คู่ชงทั้งหมดมีหกคู่ ชวดกับมะเมีย ฉลูกับมะแม ขาลกับวอก เถาะกับระกา มะโรงกับจอ และมะเส็งกับกุน

ปีชงของคนหนึ่งคือปีที่ตรงกับนักษัตรตรงข้ามกับนักษัตรของเขา เช่นคนเกิดปีเถาะ เมื่อถึงปีระกา ตำราว่าเป็นปีชง ทุกนักษัตรมีปีชงของตัวเองหนึ่งปีในรอบสิบสองปี

เฮ้ง คือกลุ่มที่กระทบกันจากพฤติกรรม

เฮ้ง (刑) คำไทยบางเล่มแปลว่าปีโทษ ตำราแบ่งเป็นกลุ่มตามลักษณะของการกระทบ

กลุ่มแรกคือขาล มะเส็ง วอก ตำราเรียกว่ากลุ่มเนรคุณหรือกระทบกันโดยไม่ตั้งใจ กลุ่มที่สองคือฉลู มะแม จอ ซึ่งตำราว่ากระทบกันแบบข่มกัน กลุ่มที่สามคือชวดกับเถาะ เป็นคู่ที่ตำราเรียกว่าไม่มีมารยาทต่อกัน

ยังมีเฮ้งตัวเองของนักษัตรที่ชนกับนักษัตรเดียวกัน ได้แก่ มะโรง มะเมีย ระกา และกุน ตำราว่าเป็นปีที่คนมักกระทบตัวเองด้วยนิสัยตัวเอง

ไห่ คือคู่ที่เบียดกันแบบค่อยเป็นค่อยไป

ไห่ (害) ในไทยเรียกกันว่าปีทำร้ายหรือปีเบียดเบียน คำอธิบายในตำราคือสองนักษัตรที่ไปขวางกลุ่มที่เข้ากันของกันและกัน ผลจึงออกมาเป็นเรื่องความระหองระแหงเล็ก ๆ

คู่ไห่ทั้งหมดคือ ชวดกับมะแม ฉลูกับมะเมีย ขาลกับมะเส็ง เถาะกับมะโรง วอกกับกุน และระกากับจอ ตำราหลายเล่มให้น้ำหนักไห่เบากว่าชง

พั่ว คือคู่ที่ขัดขวางกันและกัน

พั่ว (破) แปลได้ว่าทำลายหรือทำให้แตก ตำราว่าเป็นความสัมพันธ์ที่ทำให้แผนที่วางไว้พลาดหรือสะดุดกลางทาง ไม่ได้ปะทะรุนแรงเหมือนชง

คู่พั่วคือ ชวดกับระกา ฉลูกับมะโรง ขาลกับกุน เถาะกับมะเมีย มะเส็งกับวอก และมะแมกับจอ

ตารางเทียบทั้งสี่แบบ

แบบ	ลักษณะโดยย่อ	ตัวอย่างคู่	น้ำหนักในตำราส่วนมาก
ชง	ตรงข้ามกัน ปะทะตรง ๆ	ชวดกับมะเมีย	หนักสุด
เฮ้ง	กลุ่มกระทบกันจากพฤติกรรม	ขาล มะเส็ง วอก	ปานกลางถึงหนัก
ไห่	เบียดเบียนแบบเรื้อรัง	ฉลูกับมะเมีย	เบา
พั่ว	ขัดขวางแผนการ	ชวดกับระกา	เบา

นักษัตรหนึ่งมีคู่ในแต่ละแบบ รวมแล้วจึงมีหลายปีที่ตำราหยิบมาอธิบายได้ ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ไม่ควรตกใจกับทุกปีที่ตรงกับตารางนี้

ตัวอย่างการอ่านคู่คนปีชวดกับปีอื่น

ลองอ่านคนปีชวดเป็นตัวอย่าง ปีชวดชงกับมะเมีย เฮ้งกับเถาะ ไห่กับมะแม พั่วกับระกา ดังนั้นในรอบสิบสองปี ปีมะเมีย ปีเถาะ ปีมะแม และปีระกา จะมีคำอธิบายอย่างใดอย่างหนึ่งสำหรับคนปีชวด แต่ตำราส่วนใหญ่เน้นปีชงมากที่สุด

ถ้าสองคนมีนักษัตรเป็นชวดกับมะเมีย ตำราจะบอกว่าสองคนมีนิสัยเข้ากันยาก แต่คู่นี้ก็เป็นแค่ข้อสังเกตจากตำราหนึ่งข้อ ไม่ได้บอกอะไรเรื่องความรัก ความเคารพ หรือความตั้งใจที่จะอยู่ด้วยกัน เรื่องคู่ชงที่กำลังจะแต่งงานมีรายละเอียดต่อในคู่แต่งงานนักษัตรชงกัน ควรกังวลมากแค่ไหน

ทำไมต้องระวังเวลาเอาไปใช้ตัดสินใจ

ตำราเรื่องนี้มาจากระบบปฏิทินและปรัชญาจีนโบราณ ไม่มีงานศึกษาที่ยืนยันว่านักษัตรของสองคนทำนายความสัมพันธ์ได้ คนที่เกิดปีเดียวกันก็นิสัยต่างกันได้มาก ปัจจัยจริงอย่างงบประมาณ การสื่อสาร และค่านิยมมีผลต่อชีวิตคู่และธุรกิจมากกว่าตำแหน่งบนวงล้อ

สิ่งที่ควรระวังเป็นพิเศษคือเมื่อมีคนใช้ความกลัวขายของ เช่น บอกว่าปีนี้ชงหนักต้องซื้อเครื่องรางราคาสูง ตำราไม่ได้บังคับให้ต้องซื้อ ธรรมเนียมจีนดั้งเดิมเน้นไหว้ขอพร ทำความดี และระวังตัว ซึ่งทำได้โดยไม่ต้องจ่ายแพง เมื่อต้องอ่านปีชงส่วนตัว ให้ตรวจปีเกิดตามจันทรคติให้ถูกก่อน เพราะคนเกิดต้นปีอาจอยู่คนละนักษัตรกับที่คิด

ใช้ความรู้นี้อย่างพอดี

คนที่สนใจนักษัตรสามารถใช้แผนภาพคู่ชงกับคู่ไห่เป็นเครื่องช่วยคุยกัน เช่น ถามคู่ของตนว่าเรื่องไหนที่ตำราว่าจะกระทบ แล้วคุยกันตรง ๆ ว่ามีจริงไหม ส่วนเรื่องความเข้ากันในกรอบที่กว้างกว่า ดูได้ในความเข้ากันของคู่รักตามนักษัตรจีน และหุ้นส่วนธุรกิจดูต่อที่นักษัตรจีนกับการเข้ากันของหุ้นส่วนธุรกิจ

สรุป

เจอคำว่าชง เฮ้ง ไห่ พั่ว ให้ถามก่อนว่าคนพูดหมายถึงแบบไหนและอ้างจากตำราเล่มใด เพราะน้ำหนักต่างกันมาก ถ้าสนใจจริง ให้เริ่มจากชงเพราะตำราเกือบทุกสำนักยอมรับ แล้วใช้ตารางด้านบนดูแบบอื่นเป็นของเสริม และอย่าตัดสินเรื่องแต่งงาน ลงทุน หรือซื้อของราคาสูงจากความสัมพันธ์ของนักษัตรเพียงอย่างเดียว