ฤกษ์เปิดบริษัทเลือกวันอย่างไรให้เหมาะกับธุรกิจ

เจ้าของธุรกิจรายหนึ่งไปให้พระที่วัดใกล้บ้านดูฤกษ์เปิดบริษัทให้ ได้วันเสาร์ที่ 15 เป็นฤกษ์ดีที่สุดของเดือน ตื่นเต้นมากถึงขั้นนัดผู้ถือหุ้นทุกคนมาทำพิธีไหว้ตอนเช้า แต่พอโทรไปสอบถามที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าเขต กลับได้คำตอบว่ากรมพัฒนาธุรกิจการค้าไม่เปิดรับจดทะเบียนวันเสาร์-อาทิตย์ ต้องเลื่อนไปยื่นเรื่องในวันทำการแทน สุดท้ายพิธีไหว้กับวันที่จดทะเบียนจริงเลยกลายเป็นคนละวันกันโดยไม่ได้ตั้งใจ

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยกับคนที่กำลังจะเปิดบริษัทเป็นครั้งแรก เพราะมองข้ามข้อจำกัดที่ต่างจากฤกษ์เปิดร้านค้าทั่วไปอย่างสิ้นเชิง การจดทะเบียนนิติบุคคลเป็นกระบวนการราชการที่มีวันทำการตายตัว ไม่สามารถยื่นเรื่องวันไหนก็ได้ตามใจ บทความนี้จะพาดูว่าฤกษ์เปิดบริษัทควรเลือกอย่างไรให้อยู่ในกรอบความเป็นจริงของระบบราชการ พร้อมแยกให้ชัดว่าเรื่องนี้ต่างจากฤกษ์เปิดร้านหรือฤกษ์เริ่มโครงการภายในองค์กรตรงไหน

ฤกษ์เปิดบริษัทต่างจากฤกษ์เปิดร้านและฤกษ์เริ่มโครงการอย่างไร

หลายคนสับสนระหว่างสามเรื่องนี้เพราะดูคล้ายกันในชื่อ แต่ในทางปฏิบัติมีข้อจำกัดต่างกันมาก ฤกษ์เปิดร้านหรือฤกษ์เปิดกิจการทั่วไปอย่างที่อธิบายไว้ในฤกษ์เปิดร้านและเริ่มต้นธุรกิจ เจ้าของร้านสามารถเลือกวันไหนก็ได้ตามความสะดวก ไม่มีข้อจำกัดจากหน่วยงานราชการมาบังคับ เพราะเป็นเพียงการเปิดขายสินค้าหรือบริการ

ส่วนฤกษ์เริ่มโครงการใหม่ภายในองค์กร เช่น การเริ่มแคมเปญหรือเปิดตัวโปรเจกต์ภายในบริษัทที่มีอยู่แล้ว ก็เลือกวันได้ยืดหยุ่นเช่นกันเพราะเป็นเรื่องภายในทีมงานเอง แต่ฤกษ์เปิดบริษัทในความหมายของบทความนี้หมายถึงวันจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลใหม่กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งเป็นกระบวนการทางกฎหมายที่มีเงื่อนไขเรื่องวันทำการเข้ามาเกี่ยวข้องโดยตรง ต่างจากทั้งสองกรณีข้างต้นตรงที่ผู้ก่อตั้งเลือกวันตามใจไม่ได้ทั้งหมด ต้องเลือกภายในกรอบวันที่หน่วยงานราชการเปิดทำการเท่านั้น

ข้อจำกัดสำคัญที่ต้องรู้ก่อนดูฤกษ์ วันทำการของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

นี่คือจุดที่ต่างจากฤกษ์เรื่องอื่นชัดเจนที่สุด การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัดทำได้เฉพาะวันจันทร์ถึงศุกร์ ในเวลาราชการ ที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าเขตหรือผ่านระบบจดทะเบียนนิติบุคคลทางอิเล็กทรอนิกส์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และไม่นับรวมวันหยุดนักขัตฤกษ์หรือวันหยุดชดเชยที่ราชการประกาศ

ผลคือฤกษ์ที่ผู้ดูฤกษ์ให้มาอาจตรงกับวันเสาร์ อาทิตย์ หรือวันหยุดราชการโดยไม่รู้ตัว ถ้าไม่เช็กปฏิทินวันทำการก่อน จึงควรแจ้งผู้ดูฤกษ์ตั้งแต่ต้นว่าต้องการวันมงคลที่ตรงกับวันทำการราชการเท่านั้น หรือเตรียมปฏิทินวันหยุดราชการของปีนั้นไว้เทียบกับรายชื่อฤกษ์ที่ได้มาด้วยตัวเองก่อนตัดสินใจ เพราะข้อมูลวันหยุดราชการเปลี่ยนแปลงได้ทุกปี ควรตรวจสอบกับเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือประกาศราชกิจจานุเบกษาโดยตรงทุกครั้งก่อนกำหนดวันแน่นอน

ขั้นตอนจดทะเบียนบริษัทที่ต้องวางแผนคู่กับฤกษ์

ฤกษ์เปิดบริษัทไม่ใช่แค่เลือกวันเดียวแล้วจบ แต่ต้องวางแผนย้อนกลับจากวันจดทะเบียนจริง เพราะมีขั้นตอนก่อนหน้าที่ต้องทำให้เสร็จก่อนถึงวันฤกษ์

• จองชื่อบริษัท — ต้องยื่นจองชื่อผ่านระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและได้รับการอนุมัติก่อน ชื่อที่ผ่านการจองมีอายุใช้งานจำกัด ต้องยื่นจดทะเบียนภายในกรอบเวลาที่กำหนด ผู้ที่ยังไม่ได้ตัดสินใจเรื่องชื่ออ่านหลักการตั้งชื่อได้ที่วิธีตั้งชื่อบริษัทให้อ่านง่ายและจดจำได้
• จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ — ระบุวัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน และรายชื่อผู้เริ่มก่อการให้ครบถ้วนก่อนถึงวันฤกษ์
• จัดประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อจัดตั้งบริษัท — ต้องนัดหมายผู้ถือหุ้นทุกคนให้ตรงกัน ซึ่งในทางปฏิบัติมักเป็นขั้นตอนที่เลื่อนยากที่สุด
• ยื่นจดทะเบียนจริงในวันฤกษ์ที่ตรงกับวันทำการ — ขั้นตอนสุดท้ายที่ต้องเตรียมเอกสารครบและกรรมการผู้มีอำนาจลงนามพร้อมยื่นเรื่อง

ถ้าขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งล่าช้า ฤกษ์ที่ตั้งใจไว้อาจเลื่อนหลุดไปโดยอัตโนมัติ จึงควรเผื่อเวลาเตรียมเอกสารอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์ก่อนวันฤกษ์ที่ตั้งเป้าไว้ ผู้ที่ต้องเซ็นสัญญากับหุ้นส่วนหรือซัพพลายเออร์ควบคู่ไปด้วยอ่านเพิ่มเติมได้ที่ฤกษ์เซ็นสัญญาธุรกิจ เลือกอย่างไร

หลักการเลือกฤกษ์เปิดบริษัทตามความเชื่อไทย

เมื่อรู้กรอบวันทำการแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือเลือกฤกษ์ตามหลักความเชื่อ ซึ่งส่วนใหญ่พิจารณาจากวันเกิดของกรรมการผู้มีอำนาจหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ ร่วมกับปฏิทินจันทรคติ คล้ายกับฤกษ์เริ่มต้นสิ่งใหม่ประเภทอื่น โดยเลี่ยงวันอุบาทว์และเลือกวันที่ตำราระบุว่าส่งเสริม เช่น วันธงชัยหรือวันอธิบดี อ่านความหมายของคำเหล่านี้เพิ่มเติมได้ที่วันธงชัยและวันอธิบดีต่างกันอย่างไร

บางสำนักยังพิจารณาเลขทุนจดทะเบียนหรือเลขที่ตั้งสำนักงานประกอบด้วย โดยเชื่อว่าตัวเลขที่เข้ากับดวงผู้ก่อตั้งช่วยเสริมความมั่นใจในการเริ่มต้นกิจการ ผู้ที่สนใจเรื่องตัวเลขมงคลสำหรับธุรกิจอ่านเพิ่มเติมได้ที่เลขมงคลสำหรับคนทำธุรกิจ อย่างไรก็ตาม ควรเข้าใจให้ชัดว่านี่คือความเชื่อที่ช่วยเสริมความสบายใจของผู้ก่อตั้ง ไม่มีผลต่อความสมบูรณ์ทางกฎหมายของการจดทะเบียน สถานะนิติบุคคลเกิดขึ้นสมบูรณ์ตามกฎหมายทันทีที่นายทะเบียนรับจดทะเบียน ไม่ว่าจะจดในวันฤกษ์ดีหรือวันธรรมดาก็ตาม

ตัวอย่าง เมื่อฤกษ์ดีตรงกับวันหยุดราชการ

กลุ่มผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพด้านอาหารแห่งหนึ่งได้รับฤกษ์เปิดบริษัทเป็นวันที่ 5 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันหยุดราชการ พอเช็กปฏิทินวันทำการของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจึงพบว่ายื่นจดทะเบียนไม่ได้ในวันนั้น ทีมงานจึงกลับไปปรึกษาผู้ดูฤกษ์อีกครั้ง และได้รับฤกษ์สำรองเป็นวันที่ 8 ธันวาคมแทน ซึ่งเป็นวันทำการปกติและยังอยู่ในช่วงเดือนเดียวกันกับฤกษ์เดิม

ทีมงานตัดสินใจแยกสองกิจกรรมออกจากกันชัดเจน คือทำพิธีไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์และเปิดสำนักงานในวันที่ 5 ธันวาคมตามฤกษ์เดิมที่ทุกคนสะดวกมารวมตัวกัน ส่วนการยื่นเอกสารจดทะเบียนจริงเลื่อนไปทำในวันที่ 8 ธันวาคมซึ่งเป็นวันทำการ วิธีนี้ทำให้ได้ทั้งความสบายใจตามความเชื่อและไม่ต้องฝืนกฎเกณฑ์ของหน่วยงานราชการ เป็นแนวทางที่ใช้ได้จริงเมื่อฤกษ์ดีบังเอิญตรงกับวันหยุด

ตารางเปรียบเทียบฤกษ์เปิดบริษัท ฤกษ์เปิดร้าน และฤกษ์เริ่มโครงการ

เช็กลิสต์ก่อนวันจดทะเบียนบริษัท

• ตรวจสอบว่าวันฤกษ์ที่ได้ตรงกับวันทำการของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ใช่วันเสาร์-อาทิตย์หรือวันหยุดราชการ
• จองชื่อบริษัทและได้รับอนุมัติเรียบร้อยก่อนถึงวันฤกษ์
• จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิและเอกสารประกอบครบถ้วน
• นัดหมายผู้ถือหุ้นและกรรมการผู้มีอำนาจลงนามให้ตรงวันแน่นอน
• เตรียมสำเนาบัตรประชาชนและเอกสารที่ตั้งสำนักงานของผู้เกี่ยวข้องทุกคน
• หากต้องการทำพิธีไหว้เสริมมงคล วางแผนแยกวันจากวันยื่นจดทะเบียนจริงได้หากฤกษ์ตรงกับวันหยุด

ข้อควรระวัง

• ยึดฤกษ์โดยไม่เช็กปฏิทินวันทำการราชการก่อน — เป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด เพราะฤกษ์จากตำราไม่ได้คำนึงถึงวันทำการของหน่วยงานรัฐ ต้องเช็กเองทุกครั้ง
• เตรียมเอกสารไม่ทันเพราะรอถึงใกล้วันฤกษ์ค่อยเริ่ม — ขั้นตอนจองชื่อและจัดประชุมผู้ถือหุ้นใช้เวลา ควรเริ่มเตรียมล่วงหน้าอย่างน้อยสองสัปดาห์
• เข้าใจผิดว่าฤกษ์ดีจะทำให้ธุรกิจสำเร็จไปเอง — ความสำเร็จของบริษัทขึ้นอยู่กับแผนธุรกิจ เงินทุน และการบริหารจัดการมากกว่าวันที่จดทะเบียน ผู้ที่กำลังเตรียมความพร้อมโดยรวมอ่านเพิ่มเติมได้ที่เริ่มต้นธุรกิจใหม่ควรเตรียมอะไรบ้างให้พร้อม
• ผูกพิธีไหว้กับวันจดทะเบียนจริงจนไม่มีทางเลือกสำรอง — ควรแยกพิธีความเชื่อออกจากขั้นตอนราชการได้ตามความจำเป็น

สรุป

ฤกษ์เปิดบริษัทมีเงื่อนไขที่ต่างจากฤกษ์เปิดร้านหรือฤกษ์เริ่มโครงการภายในองค์กรอย่างชัดเจน เพราะต้องอยู่ในกรอบวันทำการของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเท่านั้น ผู้ก่อตั้งที่วางแผนดีควรแจ้งข้อจำกัดนี้ให้ผู้ดูฤกษ์ทราบตั้งแต่ต้น เตรียมเอกสารและนัดหมายผู้ถือหุ้นล่วงหน้า และเผื่อฤกษ์สำรองไว้เสมอในกรณีที่วันแรกที่เลือกไว้ตรงกับวันหยุดราชการ หากฤกษ์ที่ได้บังเอิญตรงกับวันหยุด การแยกพิธีไหว้ความเชื่อออกจากวันยื่นจดทะเบียนจริงเป็นทางออกที่ใช้ได้จริง โดยไม่ต้องฝืนทั้งความเชื่อและกฎเกณฑ์ราชการไปพร้อมกัน