แจกซองเงินให้หลานหรือลูกน้องหลายคน ควรเท่ากันหรือต่างกัน

เช้าตรุษจีน ห้องนั่งเล่นมีหลานห้าคนนั่งเรียงกันตามอายุ ตั้งแต่ขวบสองขวบจนถึงมัธยมปลาย ผู้ใหญ่ในมือถือซองหกใบ และคำถามที่วนอยู่ในหัวคือ ให้เท่ากันดีไหม เพราะกลัวคนโตว่าเล็กน้อย กลัวคนเล็กไม่รู้เรื่อง

สถานการณ์เดียวกันเกิดที่ออฟฟิศช่วงปีใหม่ เมื่อเจ้านายต้องแจกซองให้ทีมที่มีตำแหน่งและอายุงานต่างกัน เรื่องที่คนกังวลจริงๆ คือใครจะรู้สึกอย่างไรหลังรับซอง มากกว่าว่าเลขอะไรมงคล

เท่ากันหมด กับแบ่งตามเกณฑ์ ต่างกันอย่างไร

การให้เท่ากันหมดเป็นวิธีที่ง่ายและเลี่ยงการเปรียบเทียบ เหมาะกับกลุ่มที่อายุใกล้กันหรือบทบาทเหมือนกัน เช่นหลานที่เรียนชั้นประถมด้วยกัน หรือพนักงานตำแหน่งเดียวกัน ข้อเสียคือถ้าช่วงวัยต่างกันมาก เด็กโตอาจรู้สึกว่าเท่ากับเด็กเล็กทั้งที่ค่าใช้จ่ายต่างกัน

การแบ่งตามเกณฑ์ให้ความรู้สึกเป็นธรรมกว่าถ้าเกณฑ์ชัด เช่น แบ่งตามช่วงวัยหรืออายุงาน แต่ต้องพร้อมอธิบาย เพราะถ้าไม่มีเกณฑ์ คนที่ได้น้อยกว่าจะตีความไปเองว่าเจ้าของซองเลือกที่รักมักที่ชัง

ตัวอย่างเกณฑ์ที่ใช้ได้จริง

กรณี	เกณฑ์ที่พอเหมาะ	ข้อดี
หลานหลายวัย	แบ่งตามช่วงชั้นเรียน เท่ากันในชั้นเดียวกัน	อธิบายง่าย เด็กเข้าใจ
หลานวัยเดียวกัน	เท่ากันทุกคน	ลดการเปรียบเทียบ
ลูกน้องหลายระดับ	ตามระดับหรืออายุงาน	สะท้อนความรับผิดชอบ
ลูกน้องที่เพิ่งเข้าใหม่	ซองเท่ากับกลุ่มใกล้เคียง	ไม่ทำให้รู้สึกเป็นคนนอก
คนในบ้านที่ทำงานแล้ว	งดหรือให้เป็นของขวัญเล็กๆ	ตามธรรมเนียมบ้าน

เกณฑ์ไม่จำเป็นต้องซับซ้อน เลือกที่ตัวเองอธิบายได้ในสองประโยค และใช้ซ้ำปีหน้าได้ ความสม่ำเสมอสร้างความเชื่อใจมากกว่าตัวเลขที่เปลี่ยนไปทุกปี

เรื่องเลขมงคลในซอง ต้องคิดแค่ไหน

ความเชื่อเรื่องเลขในซองมีหลายสาย ในธรรมเนียมจีน นิยมจำนวนที่ลงท้ายเลขมงคลบางตัว และบางบ้านเลี่ยงเลข 4 เพราะออกเสียงใกล้คำว่า "ตาย" ในหลายสำเนียงจีน ส่วนความเชื่อไทยบางสายชอบเลข 9 เพราะพ้องคำว่า "ก้าว" ความเชื่อเหล่านี้เป็นเรื่องของเสียงและความรู้สึก ไม่ได้มีผลที่พิสูจน์ได้

ถ้าผู้รับเป็นผู้ใหญ่ที่เคร่งเรื่องนี้ ควรเคารพความเชื่อของท่านโดยเลือกยอดที่ท่านสบายใจ แต่ถ้าผู้รับเป็นเด็กหรือพนักงานที่ไม่ได้ถือ ก็ไม่จำเป็นต้องบีบงบเพื่อให้ได้เลขสวย อ่านภาพรวมเรื่องยอดเงินในซองได้ที่ ยอดเงินในซองที่นิยม

บางคนถามว่าจะไม่ให้เท่ากันแล้วบังเอิญได้เลขที่ไม่ดี ทำไงดี คำตอบง่ายคือเลือกยอดที่ตัดเลขนั้นออก เช่นถ้าเลี่ยง 4 ก็เลือก 50 หรือ 100 แทน 40

ถ้ามีคนเปรียบเทียบซองกันตรงหน้า

เด็กและพนักงานเปรียบเทียบกันเป็นเรื่องปกติ วิธีลดปัญหาคือเตรียมทางเลือกสองทาง ทางแรกคือแจกส่วนตัว เด็กแต่ละคนรับซองแยกกัน ไม่ต้องเปิดต่อหน้า ทางที่สองคือบอกเกณฑ์ต่อหน้าทุกคนอย่างสั้นๆ เช่น "ปีนี้ให้ตามชั้นเรียน ปีหน้าถ้าขึ้นชั้นก็ขึ้นด้วย" เด็กจะเข้าใจเหตุผลได้เร็วกว่าที่คิด

ในที่ทำงาน หากมีทั้งซองส่วนตัวของเจ้านายและเงินโบนัสของบริษัท ควรแยกให้ชัดว่าอะไรเป็นอะไร เพื่อไม่ให้ซองส่วนตัวถูกมองเป็นการประเมินผลงาน ส่วนกรณีเงินที่ให้ในนามบริษัทและเกี่ยวกับภาษี ควรปรึกษานักบัญชีหรือสอบถามกรมสรรพากร ไม่ควรเดาเอาเอง

ซองเปล่าและการเตรียมให้เรียบร้อย

ซองมงคลที่มีพื้นที่ให้เขียนชื่อผู้รับช่วยให้ไม่สลับยอด หากให้ต่างกัน ควรเขียนชื่อผู้รับไว้ด้านหลังหรือใช้สติกเกอร์เล็กๆ และเตรียมธนบัตรใหม่ล่วงหน้าที่ธนาคารถ้าต้องการ ธนบัตรควรพับให้เรียบและใส่ให้ด้านหน้าหันเข้าหาผู้เปิดซอง ตามธรรมเนียมที่บางบ้านถือ

ซองแดงลายต่างๆ ที่ขายเป็นแพ็กมีให้เลือกหลายขนาด ข้อควรเช็กคือขนาดซองให้ใส่ธนบัตรพับครึ่งได้ และสีไม่ซีดเมื่อโดนมือ ซองที่ลวดลายระบุปีเฉพาะบางแบบใช้ไม่ตรงปีก็ได้ แต่บางบ้านเลือกใช้แบบปีนั้นตามธรรมเนียม

เช็กลิสต์ก่อนแจก

• ตั้งงบรวมก่อน แล้วค่อยหารตามเกณฑ์
• เลือกเกณฑ์ที่อธิบายได้ภายในสองประโยค
• เช็กความเชื่อของผู้รับที่เป็นผู้ใหญ่ว่าเลี่ยงเลขอะไร
• เขียนชื่อผู้รับกำกับซอง ป้องกันสลับยอด
• เตรียมธนบัตรล่วงหน้า อย่าไปหาแลกในวันงาน
• จดยอดและเกณฑ์ปีนี้ไว้ ปีหน้าจะได้ใช้ต่อ

ถ้าอยากรู้ความเชื่อเรื่องจำนวนธนบัตรที่พกติดตัว ดูที่ ธนบัตรที่พกติดตัว แต่ไม่จำเป็นต้องใช้กับการให้ซอง

สรุป

ให้เท่ากันเมื่อผู้รับอยู่ในกลุ่มเดียวกัน และแบ่งตามเกณฑ์เมื่อช่วงวัยหรือบทบาทต่างกันมาก ข้อตัดสินที่ใช้ได้เลยวันนี้คือ ตั้งงบรวม เลือกเกณฑ์สองประโยค แล้วค่อยหาเลขที่บ้านสบายใจในกรอบนั้น ความยุติธรรมที่อธิบายได้มีน้ำหนักกว่าเลขสวยที่ไม่มีใครเข้าใจว่าทำไมต้องเป็นยอดนี้