ปี่เซียะตัวผู้ตัวเมียต่างกันอย่างไร วางหันทางไหนและต้องเปิดเนตรไหม
ในความเชื่อจีน ปี่เซียะคู่มักอธิบายว่า ปี่ เป็นตัวผู้และ เซียะ เป็นตัวเมีย ตัวที่มีเขาสองเขาหรือหนึ่งเขาแยกเพศตามสำนัก วางให้หน้าหันออกทางประตูหรือหน้าต่างและไม่วางในห้องน้ำหรือที่สกปรก ส่วนเรื่องเปิดเนตรเป็นพิธีที่ร้านค้าและสำนักบางแห่งทำให้ ไม่มีหลักตายตัวว่าต้องมี และไม่ได้เป็นข้อบังคับของศาสนาใด
ร้านขายของมงคลมักจัดปี่เซียะเป็นคู่ วางข้างกันอยู่บนชั้นเดียว บางร้านบอกว่าตัวหนึ่งตัวผู้ ตัวหนึ่งตัวเมีย บางร้านบอกว่าต้องเปิดเนตรก่อนวาง ผู้ซื้อที่ไม่เคยรู้เรื่องนี้มาก่อนจึงมีคำถามเต็มหัว เรียงตามคำถามที่เจอบ่อยได้ดังนี้
ปี่กับเซียะ ตัวไหนเป็นตัวผู้
ชื่อ "ปี่เซียะ" มาจากคำจีนสองคำ คำเล่าที่พบมากที่สุดคือ ปี่ (貔) เป็นตัวผู้ และเซียะหรือซิว (貅) เป็นตัวเมีย เมื่อรวมกันจึงเรียกคู่ว่าปี่เซียะ ในตำราจีนโบราณบางเล่มกล่าวถึงปี่เซียะเป็นชื่อสัตว์ดุร้ายชนิดเดียว แล้วจึงมีผู้ตีความแยกเพศภายหลัง
ในการแยกเพศของรูปปั้น มีหลักสังเกตที่ร้านนิยมบอกสองแบบ แบบแรกดูจำนวนเขา ตัวที่มีสองเขาเป็นตัวผู้ ตัวที่มีเขาเดียวเป็นตัวเมีย แบบที่สองดูท่าทางของลูกบอลหรือเหรียญที่ตัวถือ ทั้งสองแบบเป็นข้อสังเกตตามธรรมเนียมช่างและร้านค้า ไม่มีมาตรฐานเดียวกันทุกที่ ถ้าซื้อจากร้านที่อธิบายกฎต่างจากนี้ ก็ไม่ได้แปลว่าผิด
ตำนานเล่าว่าอะไร
คำเล่าที่ได้ยินมากที่สุดในไทยคือ ปี่เซียะกินทรัพย์เข้าไปแต่ไม่ขับออก เพราะไม่มีทวารหนัก จึงเป็นสัญลักษณ์ของการเก็บทรัพย์ ส่วนคำเล่าว่าปี่เซียะเคยเป็นสัตว์ของแม่ทัพหรือทหารเฝ้าสมบัติ มีหลายฉบับและไม่ตรงกัน ทุกฉบับเป็นนิทานพื้นบ้านหรือการตีความ ไม่ใช่หลักฐานทางประวัติศาสตร์
ปี่เซียะเป็นสัตว์ในความเชื่อจีน ไม่ใช่เทพในพุทธศาสนาและไม่ใช่เทพในพราหมณ์ แต่คนไทยจำนวนมากรับมาวางในบ้านและร้านค้า จึงเกิดธรรมเนียมผสมที่ไม่มีกฎกลาง
วางหันทางไหน
ตามหลักที่ร้านและสายฮวงจุ้ยไทยนิยมบอก ให้หันหน้าปี่เซียะออกทางประตูหรือหน้าต่าง เพราะเชื่อว่าปี่เซียะเป็นผู้เฝ้ารับทรัพย์ที่เข้ามาจากทางนั้น เมื่อวางเป็นคู่ ให้ตั้งเรียงข้างกัน หัวหันไปทางเดียวกัน
เรื่องซ้าย-ขวา ตัวผู้อยู่ฝั่งไหน มีตำราหลายสาย บางสายวางตัวผู้ไว้ซ้ายเมื่อยืนมองจากด้านในออกสู่ประตู บางสายกลับกัน ไม่มีข้อตกลงกลาง ให้เลือกแบบเดียวแล้วคงไว้ตลอด
| ตำแหน่ง | ที่ร้านและสายฮวงจุ้ยนิยมบอก | ข้อควรคิด |
|---|---|---|
| ใกล้ประตูทางเข้า | หันออกทางประตู | ไม่ควรให้ขวางทางเดินหรือถูกกระแทกบ่อย |
| โต๊ะทำงาน | หันออกทางหน้าต่างหรือหันเข้าหาตัวเองตามสาย | ไม่ควรวางทับเอกสารสำคัญ |
| ในร้านค้า | ใกล้แคชเชียร์ หันออกหน้าร้าน | เลี่ยงมุมที่มองเห็นห้องน้ำ |
| ห้องน้ำ ห้องครัวร้อน พื้นสกปรก | ตำราส่วนมากให้เลี่ยง | ตามหลักความสะอาดของของมงคลทั่วไป |
รายละเอียดเรื่องทิศหันและข้อห้ามที่เล่ากัน อ่านเพิ่มได้ใน ปี่เซียะ ทิศที่หัน และข้อห้ามจับต้อง ซึ่งเป็นเรื่องที่คนมักสับสนอีกชุดหนึ่ง
เปิดเนตรปี่เซียะ ต้องทำไหม
คำว่า "เปิดเนตร" ในไทยมักหมายถึงพิธีเบิกพระเนตรพระพุทธรูป ซึ่งเป็นพิธีทางพุทธศาสนาที่ทำให้พระพุทธรูปที่สร้างใหม่ ปี่เซียะเป็นสัตว์ในตำนานจีน พิธีที่ร้านค้าเรียกว่าเปิดเนตรปี่เซียะเป็นการนำพิธีไทยมาปรับใช้กับสิ่งของตามความเชื่อจีน โดยมีทั้งพิธีแบบพระสงฆ์ แบบผู้ประกอบพิธีสายจีน และแบบที่ร้านทำเองสั้น ๆ
ในความเชื่อสายจีนเองก็มีพิธีที่ใกล้เคียง เรียกว่า 开光 แปลตรงตัวว่า "เปิดแสง" ผู้ที่ถือมักทำก่อนนำรูปเคารพหรือของมงคลไปใช้ แต่ไม่ได้บังคับทุกกรณี และวิธีทำต่างกันตามสาย
สรุปส่วนนี้ได้ว่า การเปิดเนตรเป็นทางเลือกส่วนบุคคล ถ้าสบายใจที่จะทำ ก็ทำกับผู้ประกอบพิธีที่ไว้ใจ ถ้าไม่ทำก็ไม่ได้ผิดข้อห้ามใด ๆ ควรระวังป้ายที่ระบุว่า "ผ่านพิธีแล้ว" แต่ไม่บอกว่าใครเป็นผู้ทำและทำแบบไหน เพราะข้อความแบบนี้บอกไม่ได้เลยว่าพิธีเกิดขึ้นจริงหรือไม่
คำเล่าที่ควรฟังหูไว้หู
- บอกว่าต้องเลี้ยงด้วยเหล้าหรือเลือดจึงจะเปิดเนตรสมบูรณ์ เป็นวิธีที่บางสายหรือบางร้านเล่าต่อกัน หาข้อกำหนดกลางที่ยืนยันได้ยาก
- บอกว่าตัวเดียวห้ามซื้อ ต้องซื้อคู่เท่านั้น เป็นการขายเป็นชุดมากกว่าหลักความเชื่อ
- บอกว่าผู้หญิงห้ามจับหรือห้ามคนอื่นจับ เป็นข้อห้ามที่เล่าต่อกันหลายแบบ หาที่มาในตำราหลักได้ยาก
คนที่อยากสบายใจควรถามร้านตรง ๆ ว่ากฎแต่ละข้อมาจากตำราสายไหน ถ้าตอบไม่ได้ก็ให้ถือเป็นคำแนะนำของร้านเท่านั้น
เลือกซื้อปี่เซียะคู่ให้ใช้งานได้จริง
ข้อที่ตรวจเองได้โดยไม่ต้องพึ่งความเชื่อมีสามอย่าง คือขนาดเหมาะกับพื้นที่วาง ฐานวางมั่นคงไม่โยกง่าย และวัสดุ เช่นหยก หินสังเคราะห์ เรซิน หรือเคลือบสี ราคาต่างกันมาก
ตัวอย่างข้างล่างเป็นปี่เซียะแบบคู่ที่ตั้งโต๊ะได้ ตัวหนึ่งเป็นหยกสีเขียวขนาดราว 3 นิ้ว อีกตัวเป็นคู่สีน้ำทองพร้อมเบาะรอง ข้อดีคือวางโต๊ะทำงานง่าย ข้อควรระวังคือสีและน้ำหนักของวัสดุต่างกันตามรุ่น ควรดูขนาดจริงเทียบกับโต๊ะก่อน ส่วนคำโฆษณาว่า "ผ่านพิธี" ในหน้าสินค้า ให้ถือเป็นข้อมูลจากผู้ขาย
สรุป
ถ้าจะซื้อปี่เซียะคู่ ให้ตัดสินใจสามเรื่องตามลำดับ วางที่ไหนและหันออกทางใดที่เป็นธรรมชาติกับห้อง เลือกกฎตัวผู้ตัวเมียแบบเดียวแล้วคงไว้ และตัดสินใจเรื่องเปิดเนตรตามความสบายใจ ไม่ใช่ตามคำขู่ของร้านค้า ปี่เซียะเป็นสัญลักษณ์ในความเชื่อจีนที่ใช้เตือนใจเรื่องการเก็บออม ไม่ใช่เครื่องมือรับประกันรายได้ การจัดการเงินจริงยังขึ้นอยู่กับรายรับ รายจ่าย และวินัยของเจ้าของ ถ้าอยากต่อเรื่องของมงคลเรียกทรัพย์ชนิดอื่น เริ่มที่ ของมงคลเรียกทรัพย์ ได้
