โดนเลิกจ้างกะทันหัน ตั้งหลักอย่างไร 30 วันแรก

อีเมลนัดคุยตอนบ่ายสามโมง ห้องประชุมเล็ก คนจากฝ่ายบุคคลถือกระดาษหนึ่งแผ่น แล้วความจำของทั้งวันก็เลือนไปหมด หลายคนที่ผ่านมาแล้วบอกตรงกันว่าสิ่งที่ลืมมากที่สุดคือถามคำถามที่ควรถามในห้องนั้น และเก็บข้อมูลที่ควรเก็บก่อนเครื่องคอมถูกปิดสิทธิ์

วันแรก ก่อนความรู้สึกจะตามมาทัน

ถ้ายังอยู่ในที่ทำงานและมีเวลาเก็บของ ให้เก็บสิ่งที่เป็นของตัวเองจริง ๆ เช่น ผลงานที่ไม่ใช่ความลับบริษัท รายชื่อติดต่อที่ได้รับอนุญาต และอีเมลยืนยันตำแหน่งหรือเงินเดือน อย่าคัดลอกข้อมูลลับของบริษัทออกไป เพราะอาจเป็นเรื่องทางกฎหมายภายหลัง

เอกสารที่ควรขอหรือถ่ายเก็บมีไม่กี่อย่าง

• หนังสือบอกเลิกจ้างหรือเอกสารที่ระบุเหตุผลและวันที่มีผล
• สัญญาจ้างและข้อตกลงสวัสดิการที่เคยเซ็น
• สลิปเงินเดือนย้อนหลังและเอกสารภาษี
• หนังสือรับรองการทำงาน

ถ้ามีเอกสารให้เซ็นและยังไม่เข้าใจ ไม่ต้องรีบเซ็นในห้องนั้น ขอเวลากลับไปอ่านและขอสำเนาไว้ได้

สัปดาห์แรกคือการถามสิทธิ์ให้ครบ

ค่าชดเชย เงินเดือนค้าง วันลาพักร้อนที่ยังไม่ได้ใช้ และประกันสังคม เป็นเรื่องที่มีกฎหมายและระเบียบกำกับ ตัวเลขและเงื่อนไขขึ้นกับอายุงานและเหตุที่เลิกจ้าง จึงไม่ควรเชื่อต่อจากคนรอบตัวทั้งหมด ให้ตรวจกับสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในจังหวัดโดยตรง

เรื่องประกันสังคม ผู้ประกันตนที่ว่างงานมีสิทธิ์ยื่นขอประโยชน์ทดแทนตามเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคม ซึ่งมักมีเรื่องการขึ้นทะเบียนผู้ว่างงานกับกรมการจัดหางานและกรอบเวลาที่ต้องยื่น ข้อนี้คนมักข้ามเพราะอยู่ในช่วงสับสน ทั้งที่การยื่นช้าอาจกระทบสิทธิ์ ควรโทรถามหรือเข้าเว็บไซต์ของหน่วยงานและจดเงื่อนไขล่าสุดไว้

นับเงินในมือให้เป็นตัวเลขจริง

ก่อนส่งใบสมัครสักใบ ควรรู้ว่าเงินสำรองอยู่ได้กี่เดือน วิธีง่ายที่สุดคือเปิดรายการบัญชีสามเดือนล่าสุด แยกค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายแน่ (ผ่อนบ้านหรือรถ ค่าเช่า ค่าน้ำไฟ ค่าอาหาร ประกัน) ออกจากสิ่งที่ตัดได้ แล้วหารเงินสำรองด้วยยอดรวมต่อเดือนของกลุ่มแรก

ตัวเลขที่ได้จะบอกว่าตัดสินใจแบบเลือกงานได้หรือต้องรับงานชั่วคราวไปก่อน ช่วงนี้สมุดจดรายจ่ายหรือแพลนเนอร์ธรรมดาช่วยได้มาก เพราะเห็นตัวเลขบนกระดาษแล้วใจจะสงบกว่าคิดในหัว

สมุดแพลนเนอร์รายสัปดาห์ราคาไม่สูงใช้จดแผนหางานรายวันได้ และสมุดออมเงินรายเดือนใช้ติดตามเงินสำรองที่ลดลงอย่างเห็นภาพ ข้อจำกัดคือหน้ากระดาษแบบตายตัว ถ้าชอบแอปจดบันทึกอยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องซื้อ

สัปดาห์ที่สอง ปรับประวัติงานแล้วเริ่มพูดกับคน

ประวัติงานที่เขียนไว้ตั้งแต่สามปีก่อนมักยาวและเล่าหน้าที่ มากกว่าผลงาน ลองไล่ผลงานที่วัดได้ของแต่ละปีสักข้อสองข้อ เช่น ลดเวลาทำรายงาน ดูแลลูกค้ากี่ราย โดยใช้เฉพาะตัวเลขที่ตรวจสอบได้จริง อย่าเติมตัวเลขที่ไม่แน่ใจ เพราะผู้สัมภาษณ์มักถามต่อ

จากนั้นจึงบอกคนรู้จักในสายงาน อดีตหัวหน้า เพื่อนร่วมงาน และคนที่เคยทำงานด้วยกัน ใช้ประโยคตรง ๆ ว่าตอนนี้กำลังหางานด้านไหน มากกว่าบอกว่า "ช่วยดูให้หน่อย" เพราะประโยคแรกทำให้คนรู้ว่าจะแนะนำใครได้ ถ้าสนใจเปลี่ยนสายงานด้วย ดูคู่มือเปลี่ยนสายอาชีพประกอบ

ความเชื่อเรื่องดวงตกกับการตั้งหลัก

คนไทยจำนวนมากมองการตกงานผ่านความเชื่อเรื่องช่วงดวงหรือเคราะห์ ซึ่งมีที่มาจากโหราศาสตร์ไทยและการนับดาวเคราะห์ประจำช่วงอายุ บางคนไปทำบุญ สะเดาะเคราะห์ หรือไหว้พระขอพร การทำเช่นนี้ให้กำลังใจและความสงบใจแก่คนที่ศรัทธา ถือเป็นเรื่องที่ควรเคารพ

แต่ไม่มีหลักฐานว่าพิธีกรรมใดทำให้ได้งานเร็วขึ้น และไม่ควรรอฤกษ์ก่อนส่งใบสมัครหรือก่อนตัดสินใจเรื่องเงิน ถ้าอยากใช้ความเชื่อเสริมกำลังใจ เลือกทำสิ่งที่ไม่เสียเงินก้อนใหญ่ และทำควบคู่กับแผนจริง ดูของที่คนนิยมพกไปสมัครงานและสีเสื้อวันสัมภาษณ์เป็นตัวอย่าง

ตารางสามสิบวันแบบหยาบ

ช่วง	ทำอะไร
วันที่ 1-3	เก็บเอกสาร ถามสิทธิ์เบื้องต้น เล่าให้คนในบ้านที่เกี่ยวข้องกับเงินฟัง
วันที่ 4-7	ติดต่อหน่วยงานเรื่องสิทธิ์ นับเงินสำรอง ตัดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น
สัปดาห์ที่ 2	ปรับประวัติงาน เลือกตำแหน่งเป้าหมาย 2-3 แบบ ติดต่อคนรู้จัก
สัปดาห์ที่ 3	ส่งใบสมัครสม่ำเสมอ เตรียมคำตอบเรื่องเหตุที่ออกจากงาน
สัปดาห์ที่ 4	ทบทวนผล ปรับเป้าหมาย ตัดสินใจเรื่องงานชั่วคราวหากเงินเริ่มตึง

เรื่องคำตอบเหตุที่ออกจากงาน ควรเตรียมประโยคสั้น ๆ ที่พูดความจริงโดยไม่โทษบริษัทหรือบ่นเรื่องคนเก่า ซึ่งช่วยในการสร้างความมั่นใจก่อนสัมภาษณ์

สรุป

ลำดับที่ไม่ควรสลับคือเอกสาร สิทธิ์ เงินสำรอง แล้วจึงเป็นการหางาน เพราะสามอย่างแรกกำหนดว่ามีเวลาเลือกได้นานแค่ไหน ถ้าเงินสำรองเกินสามเดือน เลือกงานตรงสายได้ ถ้าไม่ถึง ให้รับงานชั่วคราวควบคู่ไปก่อนและไม่ต้องรู้สึกว่าเป็นความพ่ายแพ้ ส่วนการทำบุญหรือไหว้พระเป็นกำลังใจที่ทำคู่กันได้ตลอดทาง