ตั้งรหัสล็อกกุญแจด้วยเลขมงคล ทำได้จริงไหมโดยไม่เสี่ยงเรื่องความปลอดภัย

ร้านขายแม่กุญแจแบบหมุนตัวเลขหลายแห่งเจอลูกค้าถามคำถามคล้ายกันบ่อยว่า "ตั้งรหัสเป็นเลข 9 ทั้งหมดได้ไหม จะได้เป็นมงคล" คำถามนี้ฟังดูไม่มีพิษภัย แต่ถ้ามองในมุมความปลอดภัย รหัสที่เดาง่ายที่สุดในบรรดารหัสล็อกทั้งหมดคือรหัสที่เป็นเลขซ้ำกันล้วนแบบนี้เอง เรื่องนี้จึงเป็นจุดที่ความเชื่อกับความปลอดภัยอาจขัดกันได้ง่ายกว่าที่คิด และควรเข้าใจให้ชัดก่อนตั้งรหัสจริง

ทำไมรหัสล็อกที่คาดเดาง่ายถึงเป็นความเสี่ยงอันดับหนึ่ง

แม่กุญแจแบบหมุนตัวเลขส่วนใหญ่มีรหัสให้เลือกตั้งได้หลักพันถึงหมื่นรูปแบบ แต่คนร้ายที่พยายามงัดกุญแจมักไม่ลองรหัสแบบสุ่มทีละตัว พวกเขามักเริ่มจากรูปแบบยอดนิยมที่คนทั่วไปตั้งกันบ่อยที่สุดก่อน เช่น 0000, 1111, 1234 หรือรหัสที่เป็นเลขซ้ำกันทั้งหมด เพราะสถิติแล้วคนจำนวนมากเลือกรหัสจำง่ายเหล่านี้โดยไม่รู้ตัวว่ามันคือรูปแบบที่ถูกทายก่อนเป็นอันดับต้น ๆ เสมอ

เมื่อผสมเข้ากับความเชื่อเรื่องเลขมงคล ปัญหาจะยิ่งซ้อนกันเข้าไปอีกชั้น เพราะเลขมงคลยอดนิยมของคนไทยอย่างเลข 9 หรือเลขคู่อย่าง 89 มักถูกนำไปใช้ซ้ำ ๆ กันในรูปแบบเดียวกันจนกลายเป็นรูปแบบที่คาดเดาได้ไม่ต่างจากรหัสยอดนิยมทั่วไป คนที่ตั้งรหัสตามความเชื่อโดยไม่คิดเรื่องความปลอดภัยเลย จึงอาจเผลอสร้างรหัสที่อ่อนแอกว่าที่ตั้งใจไว้

เลขมงคลแบบไหนที่มักถูกนำมาใช้ตั้งรหัสล็อก

คนไทยที่นิยมใส่ความเชื่อลงในรหัสล็อกมักเลือกจากสามกลุ่มหลัก กลุ่มแรกคือเลขมงคลตามความเชื่อทั่วไปอย่างเลข 9 หรือเลขคู่ที่ออกเสียงเป็นมงคล กลุ่มที่สองคือวันเดือนปีเกิดของตัวเองหรือคนในครอบครัว เพราะรู้สึกว่าเป็นเลขประจำตัวที่มีความหมาย และกลุ่มที่สามคือเลขที่มาจากผลรวมเลขศาสตร์ตามวันเกิดที่คำนวณมาแล้วว่าเป็นเลขมงคลของตัวเอง

ทั้งสามกลุ่มนี้มีปัญหาด้านความปลอดภัยต่างกัน กลุ่มแรกเสี่ยงเพราะเป็นรูปแบบที่คนทั่วไปนิยมใช้ร่วมกัน กลุ่มที่สองเสี่ยงเพราะเป็นข้อมูลส่วนตัวที่คนใกล้ชิดหรือคนที่ดูโซเชียลมีเดียของเราสามารถหาได้ไม่ยาก ส่วนกลุ่มที่สามแม้จะดูเฉพาะตัวมากกว่า แต่ถ้าตัวเลขที่ได้ยังคงเป็นวันเกิดหรือมีรูปแบบซ้ำ ก็ยังเจอปัญหาเดียวกับสองกลุ่มแรกอยู่ดี

หลักการตั้งรหัสที่ปลอดภัยควรมีอะไรบ้าง

รหัสล็อกที่ปลอดภัยควรเลี่ยงสามรูปแบบหลัก คือเลขซ้ำกันทั้งหมด เลขเรียงต่อกันไม่ว่าจะเรียงขึ้นหรือเรียงลง และข้อมูลส่วนตัวที่คนอื่นหาได้ง่ายอย่างวันเกิดหรือเลขทะเบียนรถ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการใช้รหัสเดียวกันซ้ำกับรหัสผ่านอื่นที่ใช้อยู่แล้ว เช่น รหัส ATM หรือรหัสโทรศัพท์มือถือ เพราะถ้ารหัสใดรหัสหนึ่งรั่วไหล จะกระทบความปลอดภัยของสิ่งอื่นไปพร้อมกันด้วย

หลักการง่าย ๆ ที่ใช้ได้จริงคือ รหัสที่ดีควรจำง่ายสำหรับเจ้าของแต่คาดเดายากสำหรับคนอื่น สองสิ่งนี้ฟังดูขัดแย้งกันแต่ทำได้จริงถ้าใช้ระบบความจำเฉพาะตัวที่ไม่ใช่ข้อมูลสาธารณะ เช่น ผสมตัวเลขจากหลายที่มาเข้าด้วยกันแทนการใช้ชุดเดียวตรง ๆ

ใส่เลขมงคลลงในรหัสล็อกอย่างปลอดภัยทำได้อย่างไร

วิธีที่สมดุลที่สุดคือใช้เลขมงคลเป็นส่วนหนึ่งของรหัส ไม่ใช่ทั้งหมดของรหัส เช่น หากชอบเลข 9 เพราะถือเป็นเลขมงคล สามารถใส่เลข 9 ไว้ในตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของรหัสสี่หลัก แล้วเติมตัวเลขอื่นที่ไม่มีรูปแบบชัดเจนในตำแหน่งที่เหลือ วิธีนี้ยังคงเก็บความหมายมงคลที่ต้องการไว้ได้ โดยไม่ทำให้รหัสทั้งชุดกลายเป็นรูปแบบที่เดาง่ายเกินไป

อีกวิธีหนึ่งคือนำเลขมงคลมาผสมกับตัวเลขที่มีความหมายเฉพาะตัวแต่ไม่ใช่ข้อมูลสาธารณะ เช่น เลขที่จำได้จากเหตุการณ์ส่วนตัวที่คนอื่นไม่รู้ วิธีนี้ทำให้รหัสมีทั้งความหมายส่วนตัวและความปลอดภัยไปพร้อมกัน ต่างจากการยึดเลขมงคลตามตำราเพียงอย่างเดียวโดยไม่คิดเรื่องการคาดเดา

ตัวอย่างรหัสที่เสี่ยงเทียบกับรหัสที่ปลอดภัยกว่าโดยยังมีเลขมงคล

การเห็นตัวอย่างจริงช่วยให้เข้าใจหลักการได้ชัดกว่าการอ่านทฤษฎีเฉย ๆ สมมติว่าต้องการใส่เลข 9 เพราะถือเป็นเลขมงคล ตารางด้านล่างเปรียบเทียบวิธีตั้งรหัสสองแบบที่ต่างกัน

รูปแบบรหัส	ระดับความเสี่ยง	เหตุผล
9999	เสี่ยงสูงมาก	เลขซ้ำทั้งชุด อยู่ในรายการรหัสที่คนร้ายลองก่อนเป็นอันดับต้น
0909	เสี่ยงสูง	มีรูปแบบซ้ำเป็นคู่ที่จดจำและคาดเดาง่าย
9123	เสี่ยงปานกลาง	มีเลข 9 นำหน้าแต่ตามด้วยเลขเรียงต่อกัน 1-2-3 ซึ่งยังคาดเดาได้
9427	เสี่ยงต่ำ	มีเลข 9 อยู่ในตำแหน่งแรก ตามด้วยตัวเลขที่ไม่มีรูปแบบชัดเจนและจำเฉพาะตัวได้

จากตารางจะเห็นว่ารหัสที่ปลอดภัยกว่าไม่ได้แปลว่าต้องตัดเลขมงคลออกไปทั้งหมด เพียงแต่ต้องระวังไม่ให้ตัวเลขที่เหลือกลายเป็นรูปแบบที่คาดเดาง่ายไปด้วย หลักการเดียวกันนี้ใช้ได้กับรหัสตู้เซฟ รหัสประตูบ้านระบบดิจิทัล หรือรหัสผ่านอุปกรณ์อื่นที่ใช้ตัวเลขล้วนเช่นกัน

กุญแจบัตรและระบบสแกนนิ้วเข้ามาแทนรหัสหมุนได้ไหม

ปัจจุบันล็อกเกอร์และประตูหลายแห่งเปลี่ยนมาใช้กุญแจบัตรหรือระบบสแกนลายนิ้วมือแทนรหัสหมุนแบบเดิม ซึ่งช่วยลดปัญหาเรื่องรหัสคาดเดาง่ายได้มากเพราะไม่ต้องอาศัยความจำตัวเลขเลย แต่ระบบเหล่านี้มักยังมีรหัส PIN สำรองไว้ใช้กรณีบัตรหายหรือระบบสแกนขัดข้อง ซึ่งยังต้องใช้หลักการตั้งรหัสที่ปลอดภัยแบบเดียวกับรหัสหมุนตัวเลข

ข้อดีของระบบบัตรหรือลายนิ้วมือคือช่วยลดความกังวลเรื่องเลขมงคลไปได้ในตัว เพราะไม่มีตัวเลขให้เลือกเองอีกต่อไป ผู้ใช้ที่อยากได้ทั้งความสะดวกและความสบายใจทางความเชื่ออาจเลือกใช้ระบบเหล่านี้เป็นตัวหลัก แล้วเก็บรหัส PIN สำรองที่ปลอดภัยไว้เผื่อกรณีฉุกเฉินเท่านั้น ไม่ต้องพึ่งพารหัสตัวเลขในชีวิตประจำวันเลย

เลข 9 กับเลข 8 ที่คนนิยมใส่ในรหัสล็อก มาจากความเชื่อระบบไหนกันแน่

หลายคนที่เลือกใส่เลข 9 หรือเลข 8 ในรหัสล็อกเพราะคิดว่าเป็นเลขมงคล มักไม่รู้ว่าที่จริงแล้วเลขทั้งสองตัวนี้มาจากความเชื่อคนละระบบกัน เลข 9 ในความเชื่อไทยมักผูกกับคำว่า "ก้าว" เพราะออกเสียงพ้องกับคำว่าเก้า สื่อถึงความก้าวหน้าตามหลักเลขศาสตร์ไทยที่นิยมมองความหมายจากเสียงคำไทยเป็นหลัก ส่วนความนิยมเลข 8 และเลข 9 ในอีกความหมายหนึ่งมาจากความเชื่อจีนที่แพร่หลายในหมู่คนไทยเชื้อสายจีน ซึ่งอิงจากการออกเสียงภาษาจีน ไม่ใช่ภาษาไทย เลข 8 ในภาษาจีนกลางออกเสียงใกล้เคียงกับคำว่า 发 ที่แปลว่าร่ำรวย ส่วนเลข 9 ออกเสียงใกล้เคียงกับคำว่า 久 ที่แปลว่ายั่งยืน

สองระบบนี้แยกจากกันโดยสิ้นเชิงแม้จะได้ตัวเลขซ้ำกันบางตัว คนที่ใส่ 9999 ในรหัสล็อกอาจกำลังอิงความเชื่อไทยเรื่องความก้าวหน้า อิงความเชื่อจีนเรื่องความยั่งยืน หรือผสมทั้งสองอย่างเข้าด้วยกันโดยไม่รู้ตัวว่าเป็นคนละที่มา ซึ่งไม่ได้ผิดอะไร เพราะความเชื่อไม่จำเป็นต้องมาจากระบบเดียวเสมอไป แต่การรู้ว่าเลขมงคลแต่ละตัวมาจากระบบไหนช่วยให้เลือกใช้ได้อย่างเข้าใจที่มาจริง ไม่ใช่แค่หยิบตัวเลขที่ได้ยินว่าดีมาใช้ตามกันไปโดยไม่รู้เหตุผลเบื้องหลัง

กรณีล็อกเกอร์ ตู้เซฟ และประตูบ้านต่างกันแค่ไหนในเรื่องนี้

ระดับความเสี่ยงของแต่ละสถานที่ไม่เท่ากัน ล็อกเกอร์ในที่สาธารณะอย่างฟิตเนสหรือสระว่ายน้ำมีคนผ่านไปมาจำนวนมากและเปลี่ยนรหัสได้บ่อย จึงยอมรับความเสี่ยงจากรหัสง่ายได้มากกว่าจุดอื่น เพราะของในนั้นมักเป็นของใช้ทั่วไป ไม่ใช่ทรัพย์สินมูลค่าสูง ส่วนตู้เซฟหรือประตูบ้านที่เก็บทรัพย์สินมีมูลค่าหรือเป็นทางเข้าหลักของที่พักอาศัย ควรให้น้ำหนักกับความปลอดภัยมากกว่าความมงคลอย่างชัดเจน เพราะความเสียหายหากรหัสถูกงัดได้นั้นสูงกว่ามาก

สำหรับกรณีตู้ล็อกเกอร์แบบเลขประจำตัวถาวรที่ทางฟิตเนสหรือหน่วยงานกำหนดให้ ไม่ใช่รหัสที่ผู้ใช้เลือกเอง ประเด็นเรื่องความปลอดภัยจากการเลือกเลขจึงไม่เกี่ยวข้อง เพราะเป็นคนละสถานการณ์กับรหัสล็อกแบบหมุนที่ผู้ใช้ตั้งเองได้อิสระ อ่านเพิ่มเติมเรื่องเลขล็อกเกอร์แบบกำหนดตายตัวได้ในเลขตู้ล็อกเกอร์ฟิตเนสมีผลทางความเชื่อไหม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาตั้งรหัสล็อกตามความเชื่อ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการใช้วันเดือนปีเกิดตัวเองตรง ๆ เพราะรู้สึกว่าเป็นเลขมงคลประจำตัว ทั้งที่ข้อมูลนี้มักปรากฏอยู่บนโซเชียลมีเดียหรือเอกสารที่คนใกล้ชิดเข้าถึงได้ไม่ยาก อีกข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการยึดตำราเลขศาสตร์อย่างเคร่งครัดจนได้รหัสที่เป็นเลขเรียงหรือเลขซ้ำ โดยไม่ทันสังเกตว่ารูปแบบนั้นคือรูปแบบที่คนร้ายลองงัดเป็นอันดับแรกอยู่แล้ว

บางคนยังเข้าใจผิดว่ายิ่งรหัสมีความหมายมงคลมาก ยิ่งช่วยป้องกันของหายได้มากตามไปด้วย ซึ่งไม่มีความเชื่อมโยงเชิงกลไกใด ๆ รองรับ ความปลอดภัยของรหัสล็อกขึ้นอยู่กับความยากในการคาดเดาเท่านั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความหมายมงคลของตัวเลขที่เลือกใช้แต่อย่างใด

สรุป

เลขมงคลใส่ลงในรหัสล็อกได้จริง แต่ต้องรู้จักแบ่งน้ำหนักให้ถูก ความปลอดภัยควรมาก่อนเสมอเพราะเป็นเรื่องที่ป้องกันความเสียหายจริงได้ ส่วนความมงคลเป็นเรื่องความสบายใจที่เสริมเข้าไปได้ทีหลัง วิธีที่ได้ทั้งสองอย่างคือเลือกใส่เลขมงคลเพียงบางตำแหน่งแล้วผสมกับตัวเลขที่คาดเดายาก แทนที่จะยึดเลขมงคลทั้งชุดจนได้รหัสที่อ่อนแอโดยไม่รู้ตัว