เดินทางไกลข้ามปีใหม่ (เคาท์ดาวน์บนเครื่องบิน) มีความเชื่อเรื่องมงคลปีใหม่ที่เกี่ยวข้องไหม

เดินทางข้ามปีใหม่บนเครื่องบินไม่มีข้อห้ามตามความเชื่อไทย และไม่มีเขตเวลาที่ถูกต้องตายตัวสำหรับนับฤกษ์ปีใหม่ คนที่ถือเรื่องนี้ส่วนใหญ่เลือกยึดเขตเวลาของบ้านเกิดหรือปลายทางที่ตัวเองผูกพันมากที่สุดเป็นหลัก

เที่ยวบินดึกจากกรุงเทพไปยุโรปที่ออกก่อนเที่ยงคืนวันที่ 31 ธันวาคมเพียงไม่กี่ชั่วโมง หมายความว่าผู้โดยสารต้องฉลองส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่อยู่บนเครื่องบินกลางอากาศ บางคนตื่นเต้นที่จะได้เคาท์ดาวน์แบบแปลกใหม่ไม่ซ้ำใคร แต่บางคนก็แอบสงสัยว่าแบบนี้นับเป็นปีใหม่ของเขตเวลาไหนกันแน่ แล้วต้องทำอะไรพิเศษไหมตามความเชื่อ เรื่องนี้มีทั้งมิติของระบบเวลาสากลและมุมมองความเชื่อไทยเรื่องการเริ่มต้นสิ่งใหม่ปนกันอยู่

นับถอยหลังปีใหม่บนเครื่องบิน เกิดอะไรขึ้นกับ "ฤกษ์ปีใหม่" ตามความเชื่อ

ความเชื่อเรื่องฤกษ์ปีใหม่ในหลายวัฒนธรรมผูกอยู่กับช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจน คือเที่ยงคืนของวันที่ 31 ธันวาคมไปสู่วันที่ 1 มกราคม แต่เมื่ออยู่บนเครื่องบินที่กำลังบินข้ามหลายเขตเวลาพร้อมกัน ความหมายของ "เที่ยงคืน" จึงไม่ชัดเจนเหมือนตอนอยู่บนพื้นดิน เพราะเครื่องบินอาจกำลังบินผ่านหลายประเทศที่เวลาต่างกันในเวลาเดียวกัน

จุดที่ต้องเข้าใจคือเรื่องเขตเวลาเป็นเรื่องของระบบสากลที่มนุษย์กำหนดขึ้นเพื่อความสะดวกในการนับเวลา ไม่ใช่เรื่องความเชื่อหรือฤกษ์ยามที่มีนัยทางจิตวิญญาณ ดังนั้นการที่เครื่องบินบินผ่านหลายเขตเวลาช่วงเปลี่ยนปีจึงไม่ได้ทำให้ฤกษ์ปีใหม่ "เสีย" หรือ "คลาดเคลื่อน" ไปในทางความเชื่อแต่อย่างใด

เขตเวลาไหนที่นับเป็นฤกษ์ปีใหม่ของเรา ตอนอยู่บนฟ้า

ไม่มีคำตอบที่ถูกต้องตายตัวเรื่องนี้ เพราะเป็นเรื่องของความรู้สึกส่วนบุคคลมากกว่ากฎเกณฑ์ตายตัว คนที่ผูกพันกับครอบครัวที่บ้านเกิดมากส่วนใหญ่เลือกยึดเขตเวลาของบ้านเกิดเป็นหลัก เพราะรู้สึกเชื่อมโยงกับช่วงเวลาที่คนที่บ้านกำลังเฉลิมฉลองพร้อมกัน แม้ตัวเองจะอยู่คนละเขตเวลาก็ตาม

บางคนเลือกยึดเขตเวลาของประเทศปลายทางที่กำลังจะไปเริ่มต้นปีใหม่ด้วย เพราะมองว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทางครั้งใหม่ในปีนั้นพอดี ทั้งสองแนวทางไม่มีถูกผิด เลือกตามความรู้สึกที่ทำให้ตัวเองอิ่มใจมากกว่า

ความเชื่อเรื่องการเริ่มต้นปีใหม่ระหว่างเดินทาง ดีหรือไม่ดี

ไม่มีความเชื่อไทยดั้งเดิมที่ระบุชัดเจนว่าการเดินทางในช่วงเปลี่ยนปีเป็นข้อห้ามหรือลางไม่ดี ต่างจากความเชื่อเรื่องฤกษ์เดินทางในบางโอกาส เช่น ฤกษ์ออกเดินทางวันแรกของทริปสำคัญ ที่มีรายละเอียดปลีกย่อยมากกว่า เพราะปีใหม่สากลไม่ใช่เทศกาลที่มีรากฐานความเชื่อไทยแบบเดียวกับสงกรานต์หรือวันพระ

บางคนถึงกับมองในแง่บวกว่าการเริ่มต้นปีใหม่ระหว่างเดินทางเป็นสัญลักษณ์ที่ดี เพราะสื่อถึงการเคลื่อนไหวไปข้างหน้า การเปิดรับสิ่งใหม่ และการก้าวสู่บทใหม่ของชีวิตพอดีกับช่วงเปลี่ยนปี ซึ่งเป็นการตีความเชิงบวกที่ไม่มีหลักฐานทางความเชื่อรองรับตายตัว แต่ก็ไม่มีอะไรผิดถ้าจะมองแบบนั้นเพื่อสร้างกำลังใจให้ตัวเอง

ถ้าอยากทำพิธีเล็ก ๆ รับปีใหม่บนเครื่องบิน ทำอะไรได้บ้าง

พื้นที่บนเครื่องบินจำกัดและต้องเคารพผู้โดยสารรอบข้าง จึงเหมาะกับพิธีกรรมเล็ก ๆ ที่ทำคนเดียวเงียบ ๆ ได้ เช่น การตั้งจิตอธิษฐานขอพรปีใหม่ในใจตอนที่รู้ว่าเวลาที่ยึดไว้เปลี่ยนผ่านพอดี หรือการเขียนความตั้งใจและเป้าหมายของปีใหม่ลงสมุดบันทึกส่วนตัวระหว่างนั่งรอเวลา

ถ้าสายการบินมีสัญญาณ Wi-Fi ให้บริการ การส่งข้อความอวยพรถึงครอบครัวและคนที่รักก็เป็นวิธีที่ทำให้รู้สึกเชื่อมโยงกับคนที่บ้านได้แม้จะอยู่คนละที่คนละเวลา บางคนเลือกดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มที่มีอยู่ตรงหน้าเบา ๆ เป็นสัญลักษณ์การฉลองแบบเรียบง่าย โดยไม่จำเป็นต้องมีพิธีใหญ่โตหรือรบกวนผู้โดยสารคนอื่น

สรุป

การนับถอยหลังปีใหม่บนเครื่องบินไม่มีเขตเวลาที่ถูกต้องตายตัวตามความเชื่อ เพราะเรื่องเขตเวลาเป็นระบบสากลที่แยกออกจากความเชื่อเรื่องฤกษ์ยามโดยสิ้นเชิง จะยึดเขตเวลาบ้านเกิดหรือปลายทางก็เลือกได้ตามความรู้สึกที่ทำให้ใจอิ่มมากกว่า และไม่มีความเชื่อไทยที่ห้ามเดินทางช่วงเปลี่ยนปี ถ้าอยากทำให้ช่วงเวลานั้นมีความหมายมากขึ้น พิธีกรรมเล็ก ๆ อย่างการตั้งจิตอธิษฐานหรือเขียนความตั้งใจปีใหม่ก็เพียงพอแล้วสำหรับการเริ่มต้นปีใหม่กลางอากาศให้รู้สึกพิเศษไม่แพ้การฉลองอยู่บนพื้นดิน