สีที่เป็นคู่ตรงข้ามกันในฮวงจุ้ย ใช้ในห้องเดียวกันได้ไหม
ในทฤษฎีธาตุทั้งห้าของฮวงจุ้ยจีน สีที่อยู่ตรงข้ามกันในวงจรข่มกัน เช่น น้ำเงินหรือดำ (ธาตุน้ำ) กับแดง (ธาตุไฟ) ถือว่าไม่ควรวางชิดกันในปริมาณเท่า ๆ กัน แต่ใช้ในห้องเดียวกันได้ถ้ามีสีกลางคั่น เช่น เขียวหรือสีเอิร์ธโทน และแบ่งสัดส่วนไม่ให้ฝั่งใดฝั่งหนึ่งเด่นเกินไป ทั้งหมดเป็นความเชื่อเชิงสัญลักษณ์ ไม่มีหลักฐานว่าสีกำหนดความโชคดี
ห้องนั่งเล่นห้องหนึ่งทาผนังสีน้ำเงินเข้ม โซฟาตัวใหม่ที่เพิ่งซื้อกลับเป็นสีแดงอิฐ เพื่อนมาเห็นแล้วพูดว่า "น้ำกับไฟมาอยู่ห้องเดียวกันนะ" เจ้าของห้องเลยเริ่มกังวลว่าเป็นลางไม่ดีหรือเปล่า
คำตอบตามตำราฮวงจุ้ยไม่ใช่ห้ามเด็ดขาด สิ่งที่ตำราพูดคือให้ระวังสัดส่วนและการวางติดกัน ส่วนที่เหลือเป็นเรื่องของรสนิยมการตกแต่ง ซึ่งเจ้าของห้องตัดสินได้เอง
ตำราพูดถึงสีตรงข้ามอย่างไร
ฮวงจุ้ยแบบจีนจับคู่สีกับธาตุทั้งห้า ได้แก่ ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ
| ธาตุ | สีที่เชื่อมโยง |
|---|---|
| ไม้ | เขียว น้ำตาลอ่อน |
| ไฟ | แดง ส้ม ม่วง |
| ดิน | เหลือง น้ำตาลดิน เบจ |
| ทอง | ขาว เทา ทองเหลือง |
| น้ำ | ดำ น้ำเงินเข้ม |
วงจรที่เรียกว่าข่มกัน คือน้ำข่มไฟ ไฟข่มทอง ทองข่มไม้ ไม้ข่มดิน ดินข่มน้ำ "สีตรงข้าม" ในความหมายของฮวงจุ้ยจึงหมายถึงคู่ข่มกันตามวงจรนี้ ไม่ได้อิงวงล้อสีแบบที่ใช้ในการออกแบบตกแต่ง
ใช้ในห้องเดียวกันได้ไหม
ตามหลักที่เล่ากันมา การมีสีสองสีที่ข่มกันอยู่ในห้องไม่ถือเป็นข้อห้าม แต่มักแนะนำสามข้อ
ข้อแรก อย่าให้สองสีมีพื้นที่ใหญ่เท่ากัน สีหนึ่งเป็นสีหลักราวเจ็ดถึงแปดส่วน อีกสีเป็นสีเน้นที่เหลือ
ข้อสอง ใช้สีกลางคั่นกลางตามวงจรเกื้อกูล สำหรับน้ำกับไฟ ตัวกลางที่มักพูดถึงคือไม้ (เขียว) หรือดิน (เหลือง เบจ) ซึ่งช่วยลดความรู้สึกว่ากำลังเถียงกัน
ข้อสาม อย่าวางสองสีใหญ่ชิดกันบนผนังเดียวกันในลักษณะเผชิญหน้า เช่น ผนังแดงสดตรงข้ามกับผนังน้ำเงินเข้มตรง ๆ
ตัวอย่างการแก้ห้องที่มีสองสีขัดกันอยู่แล้ว
กรณีผนังน้ำเงินเข้มกับโซฟาแดงอิฐ ทำได้โดยไม่ต้องทาผนังใหม่
- เพิ่มพรมหรือผ้าคลุมเก้าอี้สีเบจหรือสีครีม เพื่อให้มีสีดินคั่น
- วางต้นไม้ใบเขียวหนึ่งถึงสองกระถางใกล้โซฟา
- เปลี่ยนหมอนอิงบางใบเป็นสีกลาง จากเดิมที่เป็นสีแดงทั้งหมด
- ลดของตกแต่งสีแดงที่ไม่จำเป็นออก ให้เหลือเฉพาะโซฟา
ผลที่ได้คือห้องที่ดูสงบขึ้นด้วย ไม่ว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อเรื่องธาตุก็ตาม
แยกให้ออก ระหว่างฮวงจุ้ยกับหลักการออกแบบ
หลักการออกแบบตกแต่งสมัยใหม่ใช้วงล้อสี สีตรงข้ามบนวงล้อ เช่น แดงกับเขียว น้ำเงินกับส้ม เรียกว่าคู่สีเสริม และผู้ออกแบบมักนำมาใช้เพราะให้ความตัดกันที่น่าสนใจ ซึ่งเป็นคนละระบบกับธาตุทั้งห้า
เรื่องนี้ทำให้เกิดความสับสนบ่อย บางคนอ่านว่า "อย่าใช้สีตรงข้าม" แล้วเข้าใจว่าห้ามใช้แดงกับเขียวด้วย ทั้งที่ในฮวงจุ้ย ไม้กับไฟเป็นคู่ที่เกื้อกูลกัน ไม้ให้กำเนิดไฟ ถ้าสงสัยว่าสีที่อ่านเจอเป็นแบบไหน ให้ถามตัวเองก่อนว่าแหล่งนั้นพูดถึงธาตุหรือพูดถึงวงล้อสี
ห้องไหนควรระวังมากกว่ากัน
ตำราส่วนใหญ่ให้น้ำหนักห้องนอนและห้องทำงานมากกว่าห้องอื่น เพราะเป็นห้องที่ใช้เวลานาน ห้องนอนที่ใช้สีแดงสดหรือสีเข้มจัดทั้งห้อง คนจำนวนหนึ่งรู้สึกว่านอนหลับยากขึ้น ข้อนี้เป็นประสบการณ์ส่วนบุคคลที่เล่าต่อกัน ยังไม่มีงานวิจัยที่ยืนยัน ดูเพิ่มเติมได้ในสีห้องนอนมงคลและแนวทางทาสีห้องนั่งเล่น
สำหรับสีประตูหน้าบ้านและสีภายนอก ดูประตูหน้าบ้านสีไหนดีและหลักสีภายนอกเทียบกับสีภายใน
ใช้ของตกแต่งแทนการทาสีใหม่
ถ้าไม่อยากเสียเงินทาสีใหม่ การเพิ่มสีกลางด้วยผ้าเป็นวิธีถูกที่สุด ปลอกหมอนสีพื้นเบจหรือครีมช่วยแบ่งโซนระหว่างสองสีหลัก หมอนขิดลายไทยมักมีหลายสีผสม เหมาะกับการกลบความต่างของสีใหญ่ได้ในระดับหนึ่ง แต่คละสีคละลาย อาจได้สีที่ไม่ตรงกับที่ต้องการ
ข้อเสียของการซื้อแบบคละลายคือควบคุมสีไม่ได้ ถ้าต้องการสีเฉพาะ ควรเลือกปลอกหมอนสีพื้นที่ระบุสีชัดเจน
สรุป
ห้องที่มีสีข่มกันอยู่ไม่ต้องรื้อ ลองเพิ่มสีกลางและลดพื้นที่ของสีหนึ่งลงก่อน ถ้าอยู่แล้วรู้สึกสบายตาและนอนหลับดี ก็ไม่มีเหตุให้เปลี่ยน ถ้ายังติดใจ ให้ปรับของที่เปลี่ยนง่ายอย่างผ้าและของตกแต่งก่อนจะลงทุนทาสีผนังใหม่ ซึ่งแพงกว่ามากและบางทีก็ไม่ได้ช่วยอะไรถ้าต้นเหตุเป็นแค่แสงไฟในห้อง
