สีกำไลข้อมือและสายรัดข้อมือ ที่คนไทยนิยมใส่ มีความหมายแต่ละสีอย่างไร

สายข้อมือหนึ่งเส้นบนข้อมือเพื่อนอาจมาจากสามที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง เส้นสีขาวขุ่นเพิ่งได้จากพิธีบวชหรืองานบุญ เส้นสีแดงซื้อมาจากเยาวราชช่วงตรุษจีน และเส้นสีฟ้าที่แม่ซื้อให้เพราะเกิดวันศุกร์ ทั้งสามเส้นถูกเรียกรวมกันว่าสายมงคล แต่ที่มาไม่เหมือนกัน และความเชื่อที่อยู่เบื้องหลังก็คนละระบบ

สีขาวและสีเหลืองของสายสิญจน์

สายสิญจน์ คือด้ายดิบที่ใช้ในพิธีกรรมของไทย ทั้งพิธีสงฆ์ พิธีมงคลสมรส และพิธีทำขวัญ ที่เห็นบ่อยบนข้อมือคือด้ายสีขาวหรือสีออกครีมที่พระหรือผู้ประกอบพิธีผูกให้หลังสวดมนต์ ความหมายตามธรรมเนียมไทยพุทธคือเป็นสัญลักษณ์ของการให้พรและการรวบรวมขวัญให้อยู่กับตัว

สีขาวในความเชื่อไทยแทนความบริสุทธิ์และความสงบ ส่วนด้ายสีเหลืองหรือสีทองมักสัมพันธ์กับสีจีวรและความเคารพต่อพระรัตนตรัย ข้อมูลนี้เป็นความเชื่อและธรรมเนียม ไม่ใช่ข้อบังคับของหลักศาสนา

สีประจำวันเกิดตามโหราศาสตร์ไทย

ระบบสีประจำวันเป็นของโหราศาสตร์ไทย ที่ใช้ได้กับคนเกิดวันเดียวกันเสมอ

วันเกิด	สีที่คนนิยมใช้
อาทิตย์	แดง
จันทร์	เหลืองนวลหรือครีม
อังคาร	ชมพู
พุธ	เขียว
พฤหัสบดี	ส้ม
ศุกร์	ฟ้า
เสาร์	ม่วง

บางตำรามีการจัดสีต่างกันเล็กน้อย โดยเฉพาะวันพุธกลางวันกับวันพุธกลางคืน (ราหู) ที่บางสำนักแยกสีกัน หากครอบครัวมีตำราหรือผู้ใหญ่ที่ยึดสีแบบหนึ่งอยู่แล้ว ให้ยึดแบบนั้นไว้ได้เลย ไม่ต้องไปเทียบกับตารางทั่วไป

เส้นด้ายที่ขายเป็นชุดคละเจ็ดสีก็อิงระบบนี้ คือให้เลือกหยิบเส้นที่ตรงกับวันเกิดตัวเองหรือคนที่จะให้ เหมาะกับการซื้อฝากหรือทำชุดของที่ระลึกในงานบุญ

สายสีแดงและสีอื่นในความเชื่อจีน

สีแดงในความเชื่อจีนแทนความสิริมงคล ความอบอุ่น และการเฉลิมฉลอง จึงเห็นในซองอั่งเปา โคมไฟ และสายคล้องข้อมือช่วงตรุษจีน นอกจากนี้ยังมีตำนานเรื่องด้ายแดงผูกคู่ชะตาในวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกที่คนไทยเอามาใช้กับเครื่องประดับคู่รัก อ่านรายละเอียดต่อได้ใน ความเชื่อเรื่องสายแดงผูกชะตา

ความเชื่อจีนยังมีเรื่องสีตามธาตุและปีนักษัตร เช่นปีไม้เหมาะสีเขียว ปีไฟเหมาะสีแดง แต่เกณฑ์นี้ไม่ตรงกับระบบสีวันเกิดของไทย คนที่ใช้ทั้งสองระบบพร้อมกันมักสับสน วิธีที่ง่ายที่สุดคือเลือกระบบเดียวต่อหนึ่งเส้น

เทียบที่มาของสายข้อมือสามแบบ

ประเภท	ที่มา	ได้มาอย่างไร	ผูกอย่างไร
สายสิญจน์	พิธีพุทธและพราหมณ์ไทย	พระหรือผู้ประกอบพิธีผูกให้	ผูกให้ที่ข้อมือหลังให้พร
ด้ายสีวันเกิด	โหราศาสตร์ไทย	ซื้อเองหรือผู้ใหญ่ให้	ผูกเองหรือให้ญาติผูก
สายแดง สายสีจีน	ความเชื่อจีน	ซื้อตามช่วงเทศกาลหรือร้านเครื่องราง	สวมหรือผูกเองได้

ซื้อสายข้อมือสีวันเกิดควรดูอะไร

ถ้าคิดจะซื้อด้ายคละเจ็ดสีไว้แจกในงาน หรือให้ลูกหลานเลือกตามวันเกิด ให้เช็กเรื่องง่าย ๆ ก่อน เช่น เส้นด้ายเรียบไม่มีเศษขุย สีไม่ตกเมื่อโดนน้ำ และจำนวนเส้นพอดีกับจำนวนคนที่จะแจก ด้ายราคาถูกบางเส้นสีตกใส่ผิวง่าย ควรลองแช่น้ำก่อนใช้จริง

ชุดด้ายผูกข้อมือสีประจำวันเกิดเจ็ดสีเหมาะกับกรณีเตรียมไว้แจกหรือให้เลือกตามวันเกิด ข้อดีคือราคาประหยัดและเลือกสีตรงวันได้ ข้อเสียคือเป็นด้ายธรรมดา ต้องให้ผู้ใหญ่หรือพระผูกให้ถ้าอยากให้เป็นพิธี

ผูก ใส่ และเลิกใส่อย่างไรให้เหมาะสม

วิธีผูกของสายสิญจน์ที่ผู้ประกอบพิธีทำให้ มักเว้นปมให้พอดีกับข้อมือ ไม่แน่นเกินไป ถ้าด้ายรัดแน่นจนผิวแดงหรือคัน ให้ตัดออกก่อน เพราะสุขภาพผิวสำคัญกว่าความเชื่อ

เมื่อด้ายเก่าขาดหรือสกปรก คนไทยหลายบ้านจะเก็บใส่ถุงหรือกระดาษสะอาดแล้ววางไว้ที่ใต้ต้นไม้หรือนำไปวางที่วัด ไม่ควรโยนทิ้งแบบไม่ใส่ใจ แต่ก็ไม่มีกฎตายตัว การเผาหรือฝังเป็นอีกแนวที่บางบ้านใช้

อ่านต่อเรื่องการใช้สีในชีวิตประจำวันที่ สีมงคลกับการใช้งานในชีวิตประจำวัน และถ้าชอบสายข้อมือแบบหิน ดู กำไลหินตามวันเกิด หรือเปรียบเทียบกับ สีสายนาฬิกา

สรุป

ก่อนเลือกสี ให้ถามตัวเองก่อนว่าจะใส่ด้วยเหตุผลอะไร ถ้าเป็นพิธีหรือรับพรจากพระ ใช้สายสิญจน์ที่ได้มาตามพิธี ถ้าอยากใส่ตามวันเกิด เลือกจากตารางสีประจำวัน ถ้าชอบธรรมเนียมจีน เลือกสีแดงหรือสีตามธาตุ ใช้ระบบเดียวต่อหนึ่งเส้น และถอดออกเมื่อผิวระคายเคืองโดยไม่ต้องรู้สึกผิด