ขอชื่อลูกจากพระที่วัด ขั้นตอนพิธีและของที่ควรเตรียม

คุณย่าบอกว่า "ไปขอชื่อจากหลวงพ่อที่วัดสิ" ฟังดูง่าย แต่พ่อแม่มือใหม่หลายคนไม่รู้ว่าไปวันไหน ต้องพาลูกไปหรือเปล่า ต้องซื้อของอะไร และถ้าไม่ชอบชื่อที่ได้จะพูดอย่างไร เรื่องเหล่านี้ไม่มีกฎกลาง แต่มีแนวทางที่คนไทยพุทธทำกันเป็นปกติ

การขอชื่อจากพระ เป็นธรรมเนียมอะไร

ครอบครัวไทยพุทธจำนวนมากเชื่อว่าชื่อที่พระสงฆ์ตั้งหรือให้พรมีความหมายเป็นศิริมงคล บางวัดมีพระที่รู้เรื่องอักษรตามวันเกิดและตำราการตั้งชื่อ บางวัดพระให้พรเด็กและให้พ่อแม่เลือกชื่อเอง ทั้งสองแบบยอมรับได้

ข้อควรรู้ ธรรมเนียมนี้เป็นความเชื่อและศรัทธาของครอบครัว ไม่ใช่ข้อบังคับทางศาสนา หลักพุทธไม่ได้กำหนดว่าชื่อต้องมาจากพระ ครอบครัวที่ไม่ได้ไปวัดก็ตั้งชื่อลูกได้สมบูรณ์เช่นกัน อ่านขั้นตอนทั่วไปของการตั้งชื่อก่อนได้ที่หลักการตั้งชื่อลูกเบื้องต้น

ก่อนไปวัด ถามอะไรกับวัดก่อน

โทรหรือไปถามที่ศาลาหรือสำนักงานวัดล่วงหน้า สามเรื่อง

1. พระรูปไหนรับให้ชื่อ และพบได้วันเวลาไหน
2. ต้องนัดล่วงหน้าไหม ต้องพาเด็กไปไหม
3. มีข้อปฏิบัติพิเศษของวัดหรือไม่ เช่น การแต่งกายหรือของที่ไม่ควรนำ

บางวัดรับเฉพาะวันที่พระว่าง หรือรับหลังฉันเพล อย่าไปโดยไม่นัด เพราะอาจรอนานหรือไม่ได้พบ

ข้อมูลที่ควรเตรียมให้พร้อม

พระหรือผู้รู้จะต้องการข้อมูลเด็กเพื่อประกอบการพิจารณา เตรียมกระดาษไว้หนึ่งแผ่น

• ชื่อ นามสกุลของพ่อแม่ (เพื่อดูความสอดคล้องกับนามสกุล)
• วัน เดือน ปีเกิด และเวลาเกิดที่โรงพยาบาลบันทึก
• เพศของเด็ก
• ชื่อที่ครอบครัวชอบไว้ล่วงหน้า 2 ถึง 3 ชื่อ ถ้ามี
• ข้อจำกัดที่อยากบอก เช่นชื่อที่ไม่ต้องการ หรือสะกดแบบไหน

เรื่องเวลาเกิดละเอียด ถ้าลูกเกิดใกล้เที่ยงคืน ควรบอกพระชัดเจนและถามว่าท่านนับวันอย่างไร ดูหลักนับวันเกิดข้ามเที่ยงคืน เพิ่มเติม

ของที่ควรเตรียม และข้อดีข้อเสียของชุดสำเร็จ

ของที่เตรียมมักเป็นดอกไม้ธูปเทียน (ชุดเดียวพอ) และของถวายพระ เช่นชุดสังฆทาน ซองปัจจัย ขึ้นกับครอบครัวและวัด บางวัดแนะนำไม่ต้องนำอะไรมาก เป็นการขอพรสั้น ๆ

ชุดสังฆทานจัดสำเร็จช่วยลดเวลาและรวมของใช้ที่พระใช้ได้จริง ข้อควรระวังคือบางชุดบรรจุของใกล้หมดอายุหรือของที่ไม่จำเป็น ดูวันหมดอายุทุกชิ้นก่อนถวาย และเลือกร้านที่จัดใหม่ตามคำสั่งซื้อ ส่วนชุดดอกไม้ธูปเทียนมีขายสำเร็จเป็นชุดเล็ก เหมาะกับการขอพรและกราบพระประธานก่อนพบพระ

ถ้าไม่แน่ใจเรื่องของที่เหมาะสม ให้สอบถามเจ้าหน้าที่วัด ส่วนเรื่องอักษรที่ถือว่าเป็นมงคลกับเด็กแต่ละวัน ดูอักษรมงคลสำหรับชื่อลูก

ลำดับพิธีและมารยาทที่ควรรู้

ขั้นตอนคร่าว ๆ

1. ถึงวัด กราบพระประธานด้วยดอกไม้ธูปเทียน
2. เข้าพบพระตามนัด นั่งพื้นหรือเก้าอี้ตามที่วัดจัดให้ นั่งต่ำกว่าพระ
3. ยกพานหรือถวายของ ด้วยสองมือ ผู้หญิงวางลงบนผ้ารับของ ไม่สัมผัสตัวพระโดยตรง
4. แจ้งข้อมูลเด็กและความต้องการ แล้วฟังที่พระแนะนำ
5. รับพร กรวดน้ำถ้าวัดแนะนำ และกราบลา

มารยาทพื้นฐาน แต่งกายสุภาพ ปิดไหล่ปิดเข่า ไม่ใส่สีฉูดฉาด ปิดมือถือหรือปรับเสียงเงียบ ถ้าพาเด็กไป ให้ผู้ใหญ่คนหนึ่งดูแลเด็ก ไม่ให้เด็กร้องรบกวนห้อง ความหมายของชื่อและอักษรอ่านเพิ่มได้ที่ตั้งชื่อลูกให้มีความหมาย

ได้ชื่อมาแล้ว ไม่ชอบหรือกังวลต้องทำอย่างไร

เกิดขึ้นได้ ชื่อที่ได้อาจออกเสียงยากหรือซ้ำกับคนในตระกูล ให้ขอบคุณพระก่อน แล้วกลับมาปรึกษาครอบครัว ถ้าไม่ลงตัว กลับไปถามพระอีกครั้ง หรือขอทางเลือกเพิ่ม ส่วนใหญ่พระเมตตาและเข้าใจ ไม่ต้องเกรงใจจนฝืนใช้ชื่อที่ไม่ถูกใจ เพราะชื่อต้องใช้ทั้งชีวิตของเด็ก ชื่อที่ตกลงแล้วต้องไปแจ้งตามขั้นตอนของสำนักงานเขตหรืออำเภอ ควรสอบถามรายละเอียดกับหน่วยงานโดยตรง

สรุป

โทรถามวัดก่อนหนึ่งสาย แล้วเตรียมกระดาษข้อมูลเด็กหนึ่งแผ่น ดอกไม้ธูปเทียนหนึ่งชุด และซองตามกำลังศรัทธา ที่เหลือตามที่พระแนะนำ พอได้ชื่อมาก็ให้เวลาครอบครัวคิดอีกหนึ่งถึงสองวันก่อนตัดสินใจ