ซื้อกิจการที่มีอยู่แล้วมาดำเนินการต่อ แทนการจดทะเบียนบริษัทใหม่ ต้องดูฤกษ์วันโอนกิจการหรือวันจดทะเบียนเดิม
ฤกษ์ที่ควรให้ความสำคัญที่สุดคือวันที่การโอนหุ้นและเปลี่ยนแปลงกรรมการเสร็จสมบูรณ์ตามกฎหมาย ซึ่งเป็นวันที่เจ้าของใหม่เริ่มมีอำนาจบริหารจริง ไม่ใช่วันจดทะเบียนเดิมของบริษัทที่เป็นประวัติศาสตร์ของกิจการไปแล้ว ส่วนวันจดทะเบียนเดิมยังมีความหมายในแง่ของการนับอายุกิจการ แต่ไม่ใช่วันที่ต้องทำพิธีฤกษ์ซ้ำ
การเริ่มธุรกิจไม่ได้มีแค่เส้นทางจดทะเบียนบริษัทใหม่ตั้งแต่ศูนย์เท่านั้น หลายคนเลือกซื้อกิจการที่มีลูกค้า มีระบบงาน และมีประวัติดำเนินการมาแล้วมาสานต่อ เพราะประหยัดเวลาสร้างฐานลูกค้าและมีรายได้เข้าตั้งแต่วันแรกที่รับช่วงต่อ แต่พอถึงขั้นตอนดูฤกษ์ หลายคนก็เกิดคำถามว่าตกลงแล้วต้องยึดฤกษ์วันไหน เพราะบริษัทมีวันจดทะเบียนเดิมอยู่แล้วตั้งแต่ก่อนที่ตัวเองจะเข้ามาเป็นเจ้าของ
ซื้อกิจการที่มีอยู่แล้วต่างจากจดทะเบียนบริษัทใหม่ตรงไหน
การจดทะเบียนบริษัทใหม่คือการเริ่มต้นทุกอย่างตั้งแต่ศูนย์ ทั้งชื่อบริษัท ทุนจดทะเบียน กรรมการ และวันแรกที่ระบบกฎหมายรับรองสถานะนิติบุคคล ส่วนการซื้อกิจการที่มีอยู่แล้วคือการเข้าไปรับช่วงต่อโครงสร้างที่มีอยู่เดิม ไม่ว่าจะเป็นชื่อบริษัท ทุนจดทะเบียน หรือประวัติการดำเนินงาน โดยสิ่งที่เปลี่ยนไปคือตัวผู้ถือหุ้นและอาจรวมถึงกรรมการผู้มีอำนาจ
ความต่างนี้สำคัญมากในมุมฤกษ์ เพราะฤกษ์เปิดบริษัทใหม่ผูกกับวันจดทะเบียนที่เป็นจุดกำเนิดของนิติบุคคล แต่ฤกษ์ซื้อกิจการเดิมควรผูกกับวันที่เจ้าของใหม่เข้ามาเริ่มมีอำนาจบริหารจริง ซึ่งเป็นคนละวันกับวันจดทะเบียนเดิมของบริษัท
วันโอนกิจการ กับวันจดทะเบียนเดิมของบริษัท ฤกษ์ควรยึดวันไหน
ควรยึดวันที่การโอนหุ้นและการเปลี่ยนแปลงกรรมการเสร็จสมบูรณ์ตามกฎหมายเป็นหลัก เพราะเป็นวันที่เจ้าของใหม่เริ่มมีอำนาจบริหารและรับผิดชอบต่อกิจการจริง ส่วนวันจดทะเบียนเดิมยังคงมีความหมายในแง่การนับอายุกิจการและความน่าเชื่อถือของบริษัทที่สั่งสมมา แต่ไม่ใช่วันที่ต้องทำพิธีฤกษ์ซ้ำสำหรับเจ้าของคนใหม่
บางคนเข้าใจผิดว่าต้องรอให้ครบรอบวันจดทะเบียนเดิมก่อนถึงจะเริ่มบริหารได้อย่างเป็นมงคล ซึ่งไม่มีหลักความเชื่อใดระบุไว้แบบนั้น การเริ่มบริหารสามารถเริ่มได้ทันทีที่โอนกิจการเสร็จสมบูรณ์ตามฤกษ์ที่เลือกไว้
ขั้นตอนโอนหุ้นและเปลี่ยนกรรมการที่ต้องทำคู่กับการดูฤกษ์
การโอนหุ้นและเปลี่ยนกรรมการเป็นขั้นตอนทางกฎหมายที่ต้องดำเนินการผ่านกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งควรวางแผนเรื่องเอกสารและระยะเวลาให้สอดคล้องกับวันฤกษ์ที่ต้องการ ไม่ใช่เลือกฤกษ์ก่อนแล้วค่อยเร่งเอกสารตามทีหลังจนอาจทำไม่ทัน
- ตรวจสอบเอกสารสิทธิ์การถือหุ้นเดิมและภาระผูกพันที่ติดมากับหุ้นนั้น
- เตรียมเอกสารการประชุมผู้ถือหุ้นและมติอนุมัติการเปลี่ยนแปลงกรรมการให้ครบก่อนวันที่ต้องการยื่นจดทะเบียน
- นัดวันยื่นเอกสารกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้ตรงกับฤกษ์ที่เลือกไว้ล่วงหน้า เผื่อเวลาสำหรับการตรวจสอบเอกสารเพิ่มเติมหากมี
ฤกษ์เปิดดำเนินการภายใต้เจ้าของใหม่ ต้องแยกจากฤกษ์วันโอนไหม
ไม่จำเป็นต้องแยกเสมอไป หลายกิจการเลือกให้วันโอนกิจการทางกฎหมายกับวันเริ่มเปิดดำเนินการภายใต้การบริหารใหม่เป็นวันเดียวกันเพื่อความชัดเจน แต่บางกิจการที่มีลูกค้าประจำอยู่แล้วอาจเลือกให้การโอนเสร็จสมบูรณ์ก่อน แล้วค่อยจัดพิธีเปิดตัวหรือแจ้งลูกค้าเป็นทางการในวันฤกษ์ที่แยกออกไปต่างหาก เพื่อให้มีเวลาเตรียมความพร้อมด้านการดำเนินงานก่อนประกาศการเปลี่ยนแปลง
ถ้าจะเปลี่ยนชื่อบริษัทหรือรีแบรนด์ด้วย ควรทำวันเดียวกับวันโอนหรือแยกกัน
ถ้าเจ้าของใหม่ต้องการเปลี่ยนชื่อบริษัทหรือรีแบรนด์ไปพร้อมกับการซื้อกิจการ สามารถทำได้ทั้งสองแบบ บางรายเลือกทำพร้อมวันโอนเพื่อให้เป็นจุดเริ่มต้นใหม่ที่ชัดเจนในคราวเดียว ไม่ต้องประกาศการเปลี่ยนแปลงซ้ำสองรอบ บางรายเลือกรอให้กิจการเดินหน้าได้อย่างมั่นคงระยะหนึ่งก่อน แล้วค่อยรีแบรนด์ทีหลัง เพื่อไม่ให้ลูกค้าเดิมสับสนกับการเปลี่ยนแปลงเจ้าของและเปลี่ยนชื่อพร้อมกันในคราวเดียว
สิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนซื้อกิจการ ไม่ใช่แค่เรื่องฤกษ์
ก่อนตัดสินใจซื้อกิจการ มีเรื่องที่สำคัญกว่าฤกษ์ที่ต้องตรวจสอบให้ละเอียด
- ตรวจงบการเงินย้อนหลังอย่างน้อยสองถึงสามปี เพื่อดูแนวโน้มรายได้และหนี้สิน
- ตรวจภาระผูกพันตามสัญญาต่าง ๆ ที่บริษัทเดิมทำไว้ เช่น สัญญาเช่า สัญญาจ้างงาน หรือสัญญาซัพพลายเออร์
- ตรวจสถานะทางกฎหมายของบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าว่าไม่มีคดีความหรือหนี้สินแอบแฝง
- ตรวจสอบทรัพย์สินทางปัญญาหรือเครื่องหมายการค้าที่ติดมากับกิจการว่าโอนสิทธิ์ได้ถูกต้อง
รายละเอียดขั้นตอนและเอกสารที่ต้องใช้ในการโอนกิจการควรตรวจสอบให้ตรงกับข้อมูลล่าสุดจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้าโดยตรง เพราะระเบียบอาจมีการปรับปรุงเป็นระยะ
สรุป
เมื่อซื้อกิจการที่มีอยู่แล้วมาดำเนินการต่อ ฤกษ์ที่ควรให้ความสำคัญคือวันที่การโอนหุ้นและเปลี่ยนแปลงกรรมการเสร็จสมบูรณ์ตามกฎหมาย ไม่ใช่วันจดทะเบียนเดิมของบริษัทซึ่งเป็นแค่ประวัติที่สั่งสมมาก่อนหน้า การวางแผนเรื่องเอกสารกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้สอดคล้องกับฤกษ์ที่เลือกไว้ตั้งแต่ต้นจะช่วยให้ทุกอย่างราบรื่น ส่วนเรื่องรีแบรนด์หรือเปลี่ยนชื่อบริษัทเป็นทางเลือกที่ทำพร้อมหรือแยกจากวันโอนก็ได้ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าฤกษ์เสมอคือการตรวจสอบสถานะทางการเงินและกฎหมายของกิจการให้ละเอียดก่อนตัดสินใจซื้อ เพราะเป็นรากฐานความมั่นคงของธุรกิจที่แท้จริง
