เชิญพระกี่รูปทำบุญขึ้นบ้านใหม่ 5 7 หรือ 9 รูป เลือกอย่างไร

ญาติผู้ใหญ่บอกว่า "ขึ้นบ้านใหม่ต้องนิมนต์เก้ารูปนะ" แต่ห้องรับแขกมีพื้นที่ไม่ถึงสิบตารางเมตร งบก็ตั้งไว้ไม่มากนัก คำถามคือต้องทำตามตัวเลขเดียวเท่านั้นไหม คำตอบสั้น ๆ คือไม่จำเป็น จำนวนพระเป็นธรรมเนียมนิยม ไม่ใช่ข้อกำหนดทางพระวินัย การเลือกจึงขึ้นอยู่กับสถานที่และความสบายใจของเจ้าภาพ

ทำไมคนไทยนิยมเลข 9

ธรรมเนียมไทยพุทธมองว่าเลข 9 เป็นเลขมงคล มีเสียงพ้องกับคำว่า "ก้าว" ในภาษาไทย ซึ่งสื่อถึงความก้าวหน้า อีกคำอธิบายที่ผู้ใหญ่เล่าต่อกันคือเลข 9 เชื่อมกับพระพุทธคุณ 9 ประการ (นวหรคุณ) ซึ่งเป็นพระคุณของพระพุทธเจ้าที่ท่องในบท "อิติปิโส" เหตุผลทั้งสองเป็นความเชื่อและคำเล่าสืบมา ไม่มีบทบัญญัติที่บังคับ

ดังนั้นเลขที่พบบ่อยที่สุดในพิธีมงคลคือ 9 รูป รองลงมาคือ 7 รูป และ 5 รูป ส่วนงานอวมงคลอย่างสวดพระอภิธรรมศพนิยมจำนวนต่างออกไป เช่น 4 รูป ซึ่งเป็นเหตุผลที่คนมักเลี่ยงเลขคู่ในงานมงคล

เทียบ 5 7 และ 9 รูปแบบเห็นภาพ

จำนวนพระ	เหมาะกับ	พื้นที่ที่ควรมี	ข้อควรคิด
5 รูป	บ้านเล็ก คอนโด งบจำกัด	โต๊ะหมู่บูชากับพื้นนั่งโล่งพอ	ได้บรรยากาศครบ จัดง่าย
7 รูป	ทาวน์โฮมหรือบ้านขนาดกลาง	ห้องโถงที่นั่งต่อกันได้	อยู่กึ่งกลางระหว่างงบและธรรมเนียม
9 รูป	บ้านเดี่ยว หรือครอบครัวใหญ่ที่ถือธรรมเนียม	ห้องรับแขกใหญ่หรือโถงชั้นล่าง	ต้องเตรียมภัตตาหาร ที่นั่ง และสายสิญจน์ให้พอ

ถ้าไม่มั่นใจ ถามวัดที่ติดต่อไว้ได้เลยว่าจำนวนที่ต้องการสะดวกหรือไม่ ท่านจะบอกว่าวัดจัดพระให้ได้กี่รูปและเวลาไหน

เลือกตามพื้นที่ก่อน แล้วค่อยดูงบ

พระที่มาในงานต้องมีที่นั่ง โดยปกติพระนั่งบนอาสนะที่จัดเรียงเป็นแถว ห้องที่เล็กเกินไปจะแออัดทั้งพระและเจ้าภาพ ลองวัดพื้นที่ก่อนว่าจุดที่ตั้งโต๊ะหมู่บูชามีที่ว่างยาวพอ รวมถึงที่ให้ผู้ร่วมงานนั่งพนมมือด้วย ถ้าห้องเล็ก ให้ลดจำนวนพระ ดีกว่าบีบจนไม่มีที่ให้ท่านเดินผ่าน

งบประมาณแบ่งได้เป็นสองก้อน คือภัตตาหารกับของถวาย ซึ่งเพิ่มตามจำนวนพระ และค่าจัดสถานที่ (โต๊ะ ดอกไม้ สายสิญจน์) ซึ่งคงที่ ตัวเลขจริงขึ้นกับร้านและท้องถิ่น จึงควรถามราคาแต่ละส่วนก่อนสรุป

เรื่องที่คนมักข้าม

ข้อกำหนดของพระอย่างหนึ่งที่เจ้าภาพมือใหม่พลาดบ่อย คือเวลา พระฉันภัตตาหารก่อนเที่ยง ดังนั้นพิธีเช้ามักเริ่มราวเก้าหรือสิบโมง เพื่อให้ถวายอาหารทันเวลา ถ้าพิธีเริ่มสายจนอาหารถวายไม่ทันก่อนเที่ยง พระจะฉันไม่ได้ ซึ่งแก้ด้วยการเลื่อนเวลาเริ่มให้เร็วขึ้น จึงควรนัดเวลากับวัดตั้งแต่ต้น

อีกเรื่องคือเรื่องฤกษ์ การเลือกวันขึ้นบ้านใหม่ตามฤกษ์มีหลายสาย อ่านแนวคิดได้ที่ วิธีดูฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ และถ้าอยู่คอนโดดูที่ ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่สำหรับคนอยู่คอนโด ซึ่งมีเงื่อนไขเรื่องนิติบุคคลเพิ่มเข้ามา

เช็กลิสต์ก่อนนิมนต์พระ

• ตัดสินจำนวนพระตามพื้นที่ที่วัดไว้แล้ว
• ติดต่อวัดล่วงหน้า แจ้งวัน เวลา สถานที่ และจำนวนรูป
• เตรียมอาสนะ โต๊ะหมู่บูชา และสายสิญจน์ให้ครบจำนวน
• เตรียมอาหารถวายพระและน้ำดื่ม
• เตรียมชุดของถวายและปัจจัยตามธรรมเนียมครอบครัว
• ตรวจวิธีเดินทางของพระ ทั้งรถรับส่งและที่จอด
• ถามนิติบุคคลหรือเพื่อนบ้านล่วงหน้าถ้าอยู่คอนโดหรือหมู่บ้าน

ของถวายที่นิยมคือชุดสังฆทาน การเลือกซื้อควรดูว่าในชุดมีของที่พระใช้ได้จริง ไม่หมดอายุ และไม่ใช้เป็นเพียงถังสีเหลืองที่ใส่ของคุณภาพต่ำ ชุดสำเร็จรูปสะดวก ขณะที่ชุดจัดเองควบคุมรายการได้ตรงกับที่วัดต้องการ

ข้อตกลงในครอบครัว ที่ควรคุยก่อนตัดสินใจ

บางบ้านผู้ใหญ่ยืนยันเลข 9 ในขณะที่ลูกหลานมีงบจำกัด วิธีลดความตึงคือบอกเหตุผลเรื่องพื้นที่ตรง ๆ เช่น ห้องรับแขกนั่งได้ไม่เกินห้ารูป และเสนอทำบุญเพิ่มภายหลัง เช่น ใส่บาตรหรือทำบุญที่วัด เพื่อให้ผู้ใหญ่รู้สึกว่าไม่ลดทอนความตั้งใจ ธรรมเนียมการทำบุญบ้านโดยรวมอ่านเพิ่มได้ที่ ฤกษ์ทำบุญบ้านต่างจากฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่อย่างไร

สรุป

เริ่มจากพื้นที่ในบ้าน ถ้านั่งพระได้สบาย 9 รูปคือทางที่ถูกธรรมเนียมที่สุด ถ้าไม่ถึง 7 หรือ 5 รูปก็ทำบุญได้เต็มความหมาย สิ่งสำคัญกว่าเลขคือเตรียมเวลา อาหาร และการติดต่อวัดให้เรียบร้อย ถ้าครอบครัวอยากทำพิธีให้เล็กลงอีก ดูแนวทางที่ ขึ้นบ้านใหม่แบบไม่จัดพิธีทำบุญ