เปลี่ยนชื่อในบัตรประชาชน ต้องใช้เอกสารและทำขั้นตอนอะไรบ้าง
การเปลี่ยนชื่อตัวในประเทศไทยดำเนินการที่สำนักทะเบียนท้องถิ่นหรืออำเภอตามหลักเกณฑ์ของกรมการปกครอง ผู้ขอควรเตรียมบัตรประชาชน ทะเบียนบ้านฉบับจริง และเอกสารตามที่เจ้าหน้าที่กำหนด เมื่อเปลี่ยนชื่อแล้วต้องไปแก้เอกสารอื่นต่อ เช่น บัญชีธนาคาร หนังสือเดินทาง และใบขับขี่ รายละเอียดและค่าธรรมเนียมให้สอบถามสำนักทะเบียนที่ไปใช้บริการโดยตรง
คนที่ตัดสินใจเปลี่ยนชื่อมักเริ่มจากคำถามว่าจะเปลี่ยนเป็นชื่ออะไร แต่พอถึงวันไปยื่นจริง เรื่องที่ทำให้เสียเวลาที่สุดมักเป็นเอกสารที่ลืมนำมา หรือไปผิดที่ บทความนี้เล่าลำดับแบบทั่วไปให้เห็นภาพก่อนไป ส่วนรายละเอียดและเงื่อนไขล่าสุดต้องตรวจกับสำนักทะเบียนที่จะไปเสมอ
ก่อนไปที่ว่าการ ตัดสินใจเรื่องชื่อให้เสร็จก่อน
ชื่อที่เลือกควรชัดตั้งแต่ก่อนยื่น ทั้งการสะกด การเว้นวรรค และการออกเสียง เพราะเมื่อยื่นแล้วการแก้กลับไม่ใช่เรื่องง่าย ถ้ายังเลือกอยู่ ให้ดูหลักการเปรียบเทียบความหมายและความเชื่อก่อนในเปลี่ยนชื่อจริงให้มีความหมายดี ต่างจากเปลี่ยนตามวันเกิดอย่างไร
เรื่องการเลือกชื่อตามอักษรมงคลหรือทักษาเป็นความเชื่อไทยที่ผู้ถือเลือกตามสายที่นับถือ กฎหมายไม่ได้บังคับให้ชื่อผ่านการดูอักษร แต่มีข้อกำหนดทั่วไปเรื่องการตั้งชื่อ เช่น ไม่ใช้คำหยาบหรือคำที่มีความหมายไม่เหมาะสม ซึ่งเจ้าหน้าที่อาจตรวจเมื่อยื่น ควรสอบถามหลักเกณฑ์ล่าสุดกับสำนักทะเบียน
เอกสารที่ควรเตรียมก่อนไป
รายการข้างล่างเป็นรายการทั่วไป เจ้าหน้าที่อาจขอเอกสารเพิ่มตามกรณี
- บัตรประจำตัวประชาชนฉบับจริง
- ทะเบียนบ้านฉบับจริงของบ้านที่มีชื่อ
- ชื่อใหม่ที่เขียนสะกดชัดเจนบนกระดาษ
- หลักฐานการเปลี่ยนชื่อครั้งก่อน ถ้าเคยเปลี่ยนมาแล้ว
- เอกสารประกอบกรณีพิเศษ เช่น ทะเบียนสมรส ใบหย่า หรือเอกสารรับรองจากโรงพยาบาล ถ้าเกี่ยวข้อง
- พยานบุคคลหรือผู้ปกครอง ถ้าผู้ขอเป็นผู้เยาว์
ข้อนี้คนมักข้าม เอกสารพิเศษแต่ละกรณีไม่เหมือนกัน โทรถามสำนักทะเบียนล่วงหน้าหนึ่งครั้งช่วยลดโอกาสเดินทางเสียเที่ยว
ลำดับการทำโดยทั่วไป
- ตรวจที่สำนักทะเบียนท้องถิ่น ว่ารับเรื่องวันไหนและต้องมีเอกสารใดบ้าง
- เตรียมเอกสารตามรายการและตรวจชื่อสะกดทุกตัวอักษร
- ยื่นคำร้องต่อเจ้าหน้าที่ที่สำนักทะเบียน
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและดำเนินการบันทึกในระบบทะเบียนราษฎร์
- รับหลักฐาน ตรวจชื่อบนเอกสารที่ได้ว่าถูกต้องก่อนออกจากที่ทำการ
- ขอเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชนใบใหม่ตามขั้นตอนของสำนักทะเบียน
ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาตรวจกับสำนักทะเบียนจริง ตัวเลขหรือกำหนดเวลาในบทความนี้ไม่มี เพราะต้องยึดตามหน่วยงานจริง
หลังเปลี่ยนชื่อ เอกสารที่ต้องตามไปแก้
ชื่อในบัตรเปลี่ยนแล้ว แต่สถาบันอื่นไม่ได้เปลี่ยนตาม ต้องแจ้งเอง จัดลำดับความสำคัญได้ดังนี้
| ลำดับ | เอกสาร | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| แรก | บัญชีธนาคารและบัตรเครดิต | กระทบการทำธุรกรรมโดยตรง |
| แรก | ใบขับขี่และทะเบียนรถ | ตรวจกับกรมการขนส่งทางบก |
| ถัดมา | หนังสือเดินทาง | ถ้ามีแผนเดินทาง ควรทำก่อน |
| ถัดมา | ประกันชีวิต สุขภาพ ประกันสังคม | แจ้งตามบริษัทหรือสำนักงาน |
| ภายหลัง | เอกสารการศึกษา สมาชิกต่าง ๆ | ทำเมื่อต้องใช้ |
รายการละเอียดกว่านี้ดูต่อได้ที่เปลี่ยนชื่อแล้วต้องทำอะไรบ้าง
ชื่อใหม่กับความเชื่อ ใช้ควบกันอย่างไร
บางครอบครัวเลือกฤกษ์ในการยื่นหรือรับบัตรใหม่ตามความเชื่อ เป็นสิ่งที่ทำได้ถ้าสำนักทะเบียนเปิดทำการวันนั้น ส่วนสิ่งที่หลีกเลี่ยงคือการเปลี่ยนชื่อซ้ำหลายครั้งเพราะตามหาชื่อที่ถูกใจใหม่ เพราะกระทบเอกสารทุกใบและมีเงื่อนไขทางกฎหมาย เรื่องเลขศาสตร์ชื่อเมื่อแต่งงานก็มีความเชื่อเฉพาะ ดูได้ที่แต่งงานแล้วเปลี่ยนนามสกุลตามสามี เลขศาสตร์ชื่อเปลี่ยนไหม
หนังสือช่วยเทียบชื่อก่อนยื่น
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเลือกชื่อไหน หนังสือคู่มือตั้งและเปลี่ยนชื่อช่วยเทียบหลักทักษาและเลขศาสตร์ได้ รายการนี้มีทั้งชุดคู่มือตั้งชื่อ-เปลี่ยนชื่อและเล่มตามหลักทักษา ข้อดีคือมีตารางให้เทียบเอง ข้อเสียคือแต่ละเล่มยึดตำราต่างสายกัน ผลที่ได้อาจไม่ตรงกัน ควรเลือกสายเดียวที่ครอบครัวนับถือ และอย่าตัดสินใจยื่นก่อนอ่านให้จบ
สรุป
โทรถามสำนักทะเบียนที่จะไปหนึ่งครั้งก่อน เพื่อยืนยันเอกสารและเงื่อนไขล่าสุด จากนั้นสะกดชื่อใหม่ให้ชัดบนกระดาษ แล้วทำรายการเอกสารที่ต้องแก้ตามหลังเรียงตามธนาคาร ใบขับขี่ และหนังสือเดินทาง ถ้ายังลังเลเรื่องตัวชื่อ อย่าเพิ่งยื่น
