เปิดร้านวันแรกลูกค้าน้อย ควรตกใจไหม ทำอะไรได้ในสัปดาห์แรก

เปิดร้านวันแรก ตั้งใจตื่นตีสี่มาเตรียมของ จัดโต๊ะไหว้เสร็จตั้งแต่เช้า ผ่านไปสามชั่วโมงมีลูกค้าสองคน และหนึ่งในนั้นเป็นแม่ของเจ้าของร้านเอง ความรู้สึกตรงนี้หนักมาก และเป็นช่วงที่หลายคนเริ่มโทษฤกษ์ โทษทำเล หรือโทษตัวเอง

ก่อนจะคิดไปไกลขนาดนั้น มีคำถามที่ตอบได้ด้วยตัวเลขและมีสิ่งที่ลงมือแก้ได้ในเจ็ดวัน บทความนี้เรียงตามลำดับที่ควรทำ

วันแรกเงียบ คือสถานการณ์ที่เจอบ่อยแค่ไหน

ร้านที่ไม่มีฐานลูกค้าเดิมมักเงียบในวันแรก เพราะคนที่เดินผ่านยังไม่รู้ว่าร้านนี้คืออะไร ขายอะไร ราคาเท่าไร ร้านที่ดังเร็วในวันแรกมักมีเหตุที่ชัด เช่น เปิดต่อจากร้านเดิมที่คนรู้จัก มีเพจที่สะสมผู้ติดตามไว้ก่อน หรือแจกของในวันเปิด

ลูกค้าส่วนใหญ่ในย่านจะรู้จักร้านผ่านการเห็นซ้ำหลายครั้ง คือเห็นป้ายวันนี้ เห็นคนนั่งอยู่เมื่อวานนี้ แล้วค่อยลองเข้าไปสัปดาห์หน้า กระบวนการนี้ใช้เวลา ซึ่งแปลว่าสัปดาห์แรกวัดผลระยะยาวไม่ได้

จดสามตัวเลขต่อวันก่อนทำอย่างอื่น

เอาสมุดเล็กวางไว้ที่เคาน์เตอร์ แล้วจดทุกวันปิดร้าน

• จำนวนคนเดินผ่านหน้าร้านใน 1 ชั่วโมงช่วงที่พลุกพล่านที่สุด
• จำนวนคนที่หยุดมองหรือเข้ามาถามแต่ไม่ซื้อ
• จำนวนบิล และยอดเฉลี่ยต่อบิล

ถ้าคนเดินผ่านเยอะแต่เข้าน้อย ปัญหาอยู่ที่หน้าร้าน ถ้าเข้าเยอะแต่ซื้อน้อย ปัญหาอยู่ที่ราคา สินค้า หรือการต้อนรับ ถ้าคนเดินผ่านน้อยตั้งแต่ต้น แปลว่าทำเลหรือช่วงเวลาที่เลือกอาจไม่ตรงกลุ่ม ซึ่งแก้ด้วยการเปลี่ยนวิธีบอกต่อ ไม่ใช่เปลี่ยนป้าย

สามตัวเลขนี้ช่วยให้บอกเพื่อนหรือที่ปรึกษาได้ชัดว่าติดตรงไหน แทนการพูดว่า "ร้านเงียบ"

แผนเจ็ดวัน

วัน	สิ่งที่ทำ
1	จดตัวเลขทั้งวัน ถ่ายรูปหน้าร้านจากฝั่งตรงข้ามถนน
2	ยืนฝั่งตรงข้ามถนนแล้วดูว่าป้ายอ่านออกในสามวินาทีไหม ปรับขนาดหรือสีถ้าไม่
3	วางป้ายตั้งหน้าร้านบอกสิ่งที่ขายและราคาเริ่มต้น
4	ชวนเพื่อนบ้านร้านข้างเคียงมาลองและขอคำติชมตรง ๆ
5	ทดลองโปรเล็ก เช่น ชิมฟรีหรือแถมของเล็กสำหรับลูกค้าเข้าครั้งแรก
6	ดูว่าสินค้าไหนมีคนถามบ่อยแต่ไม่มีให้ซื้อ จดไว้
7	สรุปตัวเลขทั้งสัปดาห์ แล้วเลือกปรับสิ่งเดียวสำหรับสัปดาห์หน้า

ข้อสุดท้ายสำคัญกว่าที่ดู ร้านที่เปลี่ยนหลายอย่างพร้อมกันจะไม่รู้ว่าอะไรได้ผล

ป้ายและหน้าร้านที่ลูกค้าอ่านจากระยะไกลได้

ลูกค้าตัดสินใจเข้าร้านจากสิ่งที่เห็นจากระยะสิบถึงยี่สิบเมตร ถ้าป้ายมีแต่ชื่อร้านที่เป็นคำอังกฤษ และไม่บอกว่าขายอะไร คนจะเดินผ่านไปเลย ป้ายตั้งพื้นเขียนว่า "กาแฟ 40 บาท" หรือ "ซ่อมโทรศัพท์ รอรับได้" ได้ผลกว่าโลโก้สวยมาก

เมนูหรือสินค้าตัวเด่นควรเห็นจากหน้าร้านโดยไม่ต้องเดินเข้ามา ถ้าร้านเป็นร้านอาหาร ให้วางตัวอย่างจริงหรือรูปที่ถ่ายชัด ถ้าเป็นร้านค้าปลีก ให้จัดชั้นหน้าสุดเป็นของที่คนซื้อบ่อยที่สุด ไม่ใช่ของที่เจ้าของชอบที่สุด

เรื่องฤกษ์เปิดร้านกับร้านที่เงียบ

ความเชื่อไทยพุทธนิยมเลือกวันเปิดร้านที่ไม่ตรงวันพระใหญ่หรือวันที่ผู้ใหญ่ถือว่าไม่เหมาะ ส่วนความเชื่อจีนดูวันในปฏิทินจันทรคติและราศีของเจ้าของ ทั้งสองแนวคิดเป็นเครื่องช่วยให้เจ้าของร้านสบายใจก่อนเริ่มงาน ซึ่งมีคุณค่าของมันเอง

ปัญหาเกิดเมื่อนำฤกษ์มาเป็นเกณฑ์ตัดสินหลังเปิดร้าน ถ้าร้านเงียบแล้วสรุปว่า "ฤกษ์ไม่ดี" ก็จะหยุดมองตัวเลขที่แก้ได้ ฤกษ์ไม่ได้ทำนายยอดขายสัปดาห์แรก และถ้าเปิดวันที่ฤกษ์ดีแต่ป้ายอ่านไม่ออก ร้านก็ยังเงียบอยู่ดี

ถ้าอยากทำพิธีเสริมกำลังใจสำหรับทีม เช่น ไหว้ขอบคุณอีกครั้งหรือจัดดอกไม้ใหม่ ทำได้ แต่ให้ทำควบกับการปรับหน้าร้าน ไม่ใช่ทำแทน เรื่องวันเปิดร้านมีรายละเอียดเพิ่มเติมใน เตรียมเปิดร้าน และ กรณีเปิดร้านวันหยุดแล้วลูกค้าน้อย

ถ้าอยากเลื่อนหรือเริ่มใหม่

บางร้านพบว่าเปิดไปแล้วขาดของ ขาดคน หรือครัวยังไม่พร้อม แล้วอยากหยุดทำใหม่ ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ทำได้ ควรประเมินต้นทุนค่าเช่า ค่าพนักงาน และความเสียหายต่อภาพลักษณ์ก่อน ตัวอย่างและแนวคิดอยู่ที่ ถ้าต้องเลื่อนวันเปิดร้านทำอย่างไร และ ความเชื่อเรื่องการเลื่อนวันเปิด

อีกทางที่หลายร้านใช้คือเปิดเบา ๆ ก่อน แล้วค่อยจัดงานเปิดใหญ่เมื่อพร้อม ดูแนวทางนี้ได้ที่ เปิดร้านแบบซอฟต์โอเพนนิงกับแกรนด์โอเพนนิง

สรุป

สัปดาห์แรกที่ร้านเงียบยังตัดสินอะไรไม่ได้ ให้จดสามตัวเลข แก้ป้ายและหน้าร้านก่อน แล้วเลือกปรับสิ่งเดียวต่อสัปดาห์ ถ้าครบสามเดือนแล้วตัวเลขยังไม่ขยับทั้งที่ปรับแล้ว ค่อยกลับมาคุยเรื่องทำเล ราคา และต้นทุนอย่างจริงจังกับคนที่ดูแลบัญชีร้าน ส่วนฤกษ์ให้ถือเป็นกำลังใจตอนเริ่ม ไม่ใช่ตัวชี้วัดตอนจบ