ไข่มุกน้ำจืดกับไข่มุกน้ำเค็ม ต่างกันอย่างไร และเก็บอย่างไร

เปิดกล่องสร้อยมุกของแม่ออกมาหลังเก็บไว้หลายปี บางเส้นยังนวลเงา บางเส้นผิวขุ่นเป็นฝ้า เชือกก็ยืดจนเม็ดขยับห่างกัน ความต่างนี้เกิดจากชนิดของมุกส่วนหนึ่ง และเกิดจากวิธีเก็บกับวิธีใส่อีกส่วนหนึ่ง

แยกชนิดจากแหล่งเลี้ยงก่อน

ไข่มุกที่ขายกันทั่วไปเป็นมุกเลี้ยง คือมนุษย์ใส่แกนเล็ก ๆ ลงไปในหอยแล้วรอให้หอยสร้างชั้นมุกหุ้มรอบ ไข่มุกน้ำจืดมาจากหอยแมลงภู่น้ำจืดในบ่อหรือทะเลสาบ ส่วนไข่มุกน้ำเค็มมาจากหอยนางรมมุกในทะเล

หอยน้ำจืดหนึ่งตัวใส่ได้หลายเม็ดพร้อมกัน ผลผลิตต่อรอบสูง ราคาต่อเม็ดจึงถูกกว่า ส่วนหอยทะเลมักใส่ได้ตัวละหนึ่งเม็ดและต้องรอนาน ชั้นมุกที่ได้จึงมีความหนาและความวาวเฉพาะตัว

ตารางเทียบลักษณะที่ตาเปล่ามองเห็น

จุดสังเกต	น้ำจืด	น้ำเค็ม
รูปทรง	มีทั้งกลม รูปข้าว รูปเม็ดแบน และบาร็อก	กลมสม่ำเสมอพบมากกว่า
ความวาว	วาวนุ่ม บางเม็ดคล้ายแป้ง	วาวคมและสะท้อนชัด
ชั้นมุก	มักหนาจนแทบทั้งเม็ดเป็นมุก	หุ้มแกนเป็นชั้นหนาบางต่างกัน
ราคา	ถูกกว่า เลือกได้หลายระดับ	สูงกว่าที่คุณภาพเท่ากัน
สี	ขาว ครีม ชมพู ม่วงอ่อน	ขาว ครีม เทา ทองจากสายพันธุ์หอย

ตารางนี้เป็นภาพรวม ไม่ได้ตัดสินคุณภาพรายเม็ด มุกน้ำจืดชั้นดีก็มีเม็ดที่สวยจนแยกยากเมื่อเทียบกับมุกทะเลเกรดกลาง

วิธีตรวจก่อนซื้อ

มีเทคนิคง่าย ๆ ที่ไม่ต้องใช้เครื่องมือ

• เอามุกสองเม็ดมาถูกันเบา ๆ แล้วลองสัมผัส มุกแท้จะรู้สึกหยาบละเอียดคล้ายผงแป้ง
• ดูรูเจาะ ขอบรูของมุกแท้มักเรียบและมีชั้นมุกหุ้มรอบ ส่วนลูกปัดแก้วเคลือบสีจะเห็นขอบกะเทาะ
• ดูการสะท้อนแสงในแสงธรรมชาติ ภาพเงาของหน้าต่างบนผิวมุกควรคม
• ถามร้านว่ามีใบรับรองหรือเงื่อนไขรับคืนหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อซื้อออนไลน์

ถ้าซื้อของมูลค่าสูง ให้ส่งตรวจกับห้องปฏิบัติการอัญมณีที่เชื่อถือได้ จะดีกว่าตัดสินด้วยตาและการถูกัน ส่วนข้อควรระวังการซื้อของปลอม มีบทความ วิธีตรวจพลอยปลอมหรือสังเคราะห์ในตลาดออนไลน์ ให้อ่านต่อ

ความเชื่อเรื่องมุกในไทยและต่างวัฒนธรรม

ในตำราไทยโบราณ มุกอยู่ในกลุ่มนพรัตน์และมักผูกกับวันจันทร์ คนที่เชื่อตามสายนี้จึงมองมุกเป็นพลอยที่ให้ความสงบเย็นและเหมาะกับคนเกิดวันจันทร์ บางสายใช้มุกเป็นพลอยประจำเดือนเกิด ซึ่งเป็นแนวคิดที่นำเข้ามาจากตะวันตก

ความเชื่อจีนมองมุกเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์และความเป็นผู้ใหญ่ มักให้เป็นของขวัญในพิธีสำคัญ ทั้งหมดนี้เป็นความเชื่อทางวัฒนธรรม ไม่มีผลทางวิทยาศาสตร์รับรอง และไม่ควรใช้เป็นเหตุให้ซื้อมุกราคาสูงเกินกำลัง ใครสนใจเทียบกับการเลือกพลอยตามวันเกิดอ่านต่อได้ที่ สร้อยข้อมือพลอยตามวันเกิด

ไข่มุกชนิดนี้ใส่อย่างไรไม่ให้เสียเร็ว

มุกประกอบด้วยแคลเซียมคาร์บอเนตกับสารอินทรีย์ จึงไวต่อกรดและสารเคมี สิ่งที่ทำลายผิวมุกเร็วที่สุดคือน้ำหอม สเปรย์ผม และเหงื่อ

ลำดับที่ควรทำคือแต่งหน้า ทำผม และฉีดน้ำหอมให้เสร็จก่อน แล้วค่อยสวมมุกเป็นขั้นสุดท้าย พอกลับถึงบ้านให้เช็ดด้วยผ้านุ่มแห้งหรือหมาดเล็กน้อย ทิ้งให้แห้งสนิทก่อนเก็บ

อย่าใส่ตอนออกกำลังกาย อาบน้ำ ว่ายน้ำ หรือเข้าครัว เพราะเหงื่อ ไอน้ำ และน้ำมันจะค่อย ๆ ทำให้ผิวขุ่น

เก็บอย่างไรให้เชือกและผิวมุกอยู่ได้นาน

เก็บในถุงผ้านุ่ม เช่น ผ้าไหมหรือผ้าฝ้ายเนื้อละเอียด แล้ววางในกล่องที่ไม่แน่นเกินไป อย่าใส่ถุงพลาสติกปิดสนิทเพราะมุกต้องการความชื้นเล็กน้อย ถ้าห้องแห้งจัดมากผิวอาจแตกลายได้

แยกเก็บจากอัญมณีแข็ง เช่น เพชรและทับทิม เพราะความแข็งต่างกันมาก มุกถูกขีดข่วนง่าย ให้วางแนวนอนแทนการแขวน เพราะการแขวนทำให้เชือกยืดตามน้ำหนัก

สร้อยมุกที่ใส่เป็นประจำควรร้อยเชือกใหม่ทุกสองสามปี ร้านเครื่องประดับทำได้ และมักผูกปมคั่นระหว่างเม็ดเพื่อกันกระจายเมื่อเชือกขาด

ถ้าอยากเริ่มมีมุกสักชิ้นโดยไม่ลงทุนมาก มุกน้ำจืดเป็นจุดเริ่มต้นที่เข้าถึงง่าย ข้อดีคือเลือกทรงได้หลากหลายและราคาไม่สูง ข้อเสียคือคุณภาพแต่ละร้านต่างกันมาก ควรอ่านรีวิวภาพจริงและเงื่อนไขการคืนสินค้า

สรุป

ถ้างบจำกัดและอยากได้ทรงหลากหลาย เลือกน้ำจืดแล้วดูเม็ดที่ผิวเรียบและเงาสม่ำเสมอ ถ้าต้องการสร้อยที่กลมเท่ากันทั้งเส้นและพร้อมจ่ายสูงขึ้น ให้พิจารณาน้ำเค็มที่มีใบรับรอง ไม่ว่าเลือกแบบไหน นิสัยการสวมเป็นอย่างสุดท้ายและเก็บในถุงผ้าแยกชิ้นช่วยยืดอายุได้มากกว่าราคาที่จ่าย