ตั้งรหัส PIN ให้เป็นเลขมงคลและจำง่ายพร้อมกันได้อย่างไร

ตู้เอทีเอ็มขอให้ตั้งรหัส PIN ใหม่ หลายคนอดใจไม่ไหวที่จะเลือกเลขมงคลของตัวเองใส่ลงไป แต่พอนึกถึงคำเตือนเรื่องความปลอดภัยที่ห้ามใช้วันเกิดตรง ๆ ก็เกิดคำถามว่าแล้วจะทำอย่างไรให้ได้ทั้งเลขมงคลและความปลอดภัยไปพร้อมกัน

โจทย์นี้ไม่ใช่เรื่องที่แก้ไม่ได้ เพียงแต่ต้องเข้าใจก่อนว่าเลขมงคลกับความปลอดภัยไม่ได้ขัดแย้งกันเสมอไป สิ่งที่ต้องหลีกเลี่ยงจริง ๆ คือการใช้ข้อมูลส่วนตัวที่คนอื่นหาได้ง่ายมาเป็น PIN ตรง ๆ ไม่ใช่การใช้เลขมงคลเอง

รหัส PIN ต่างจากรหัสผ่านทั่วไปตรงไหน ทำไมเรื่องเลขมงคลถึงถูกพูดถึงบ่อย

รหัส PIN มักเป็นตัวเลขล้วนที่มีความยาวสั้นกว่ารหัสผ่านทั่วไปมาก ส่วนใหญ่อยู่ที่ 4 ถึง 6 หลัก และใช้กับอุปกรณ์ที่ต้องกดรหัสบ่อยในชีวิตประจำวัน เช่น ตู้เอทีเอ็ม โทรศัพท์มือถือ หรือระบบล็อกประตู เพราะเป็นตัวเลขล้วนและสั้น คนไทยจำนวนมากจึงเผลอมองว่าเป็นโอกาสดีที่จะใส่เลขมงคลลงไปในชีวิตประจำวันแบบที่จับต้องได้จริง

แต่เพราะ PIN มีจำนวนหลักน้อย ความเสี่ยงที่คนอื่นจะเดาถูกจึงสูงกว่ารหัสผ่านที่ยาวกว่ามาก การเลือกตัวเลขให้ทั้งมีความหมายมงคลและปลอดภัยพร้อมกันจึงต้องใช้ความคิดมากกว่าการใช้เลขมงคลตรง ๆ

ทำไมเลขวันเกิดตรง ๆ ถึงเป็นตัวเลือกที่ไม่ควรใช้เป็น PIN

วันเกิดเป็นข้อมูลที่หลายคนใช้เป็นฐานในการคำนวณเลขมงคลของตัวเอง จึงเป็นเรื่องธรรมชาติที่จะอยากใช้วันเกิดหรือตัวเลขที่แปลงมาจากวันเกิดเป็น PIN แต่ปัญหาคือวันเกิดเป็นข้อมูลที่เปิดเผยอยู่แล้วบนบัตรประชาชน ใบขับขี่ หรือแม้แต่โซเชียลมีเดียที่หลายคนโพสต์อวยพรวันเกิดให้กันทุกปี

คนที่ต้องการเดารหัส PIN จึงมักลองตัวเลขวันเกิดเป็นอันดับต้น ๆ เพราะเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด การใช้วันเกิดตรง ๆ จึงไม่ใช่แค่เรื่องความปลอดภัยทั่วไป แต่เป็นรูปแบบที่ถูกเจาะได้ง่ายเป็นพิเศษ

สูตรผสมเลขมงคลเข้ากับ PIN แบบที่ยังจำง่ายอยู่

วิธีที่ได้ผลจริงคือไม่ใช้เลขมงคลทั้งชุดตรง ๆ แต่นำมาผสมกับตัวเลขอื่นที่มีความหมายเฉพาะตัวและไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ เช่น

• นำเลขมงคลหนึ่งหรือสองตัวมาวางในตำแหน่งกลางของ PIN แทนตำแหน่งแรกหรือตำแหน่งสุดท้ายที่คนมักเดาก่อน
• ผสมเลขมงคลเข้ากับตัวเลขที่มีความทรงจำส่วนตัว เช่น เลขที่เกี่ยวกับเหตุการณ์สำคัญที่ไม่มีใครนอกจากตัวเองรู้ แทนวันเกิดหรือเลขบัตรประชาชน
• สลับลำดับตัวเลขจากเลขมงคลเดิมให้เป็นรูปแบบใหม่ที่ตัวเองจำได้ แต่ไม่ตรงกับรูปแบบที่คนทั่วไปคาดเดาได้ทันที

วิธีเหล่านี้ช่วยให้ยังรู้สึกว่า PIN มีเลขมงคลอยู่ในนั้นจริง โดยไม่ทำให้รหัสอ่อนแอลงจนเสี่ยงเกินไป

ตัวอย่างแปลง PIN เดิมที่จำยากให้กลายเป็นเลขมงคลที่จำง่ายขึ้น

ลองสมมติสถานการณ์เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น คนหนึ่งมี PIN เดิมแบบสุ่มที่ธนาคารกำหนดให้ตอนเปิดบัตรใหม่และจำยากมาก เมื่อขอเปลี่ยน PIN ใหม่ได้ แทนที่จะใช้วันเกิดตรง ๆ ลองเลือกเลขมงคลที่ตนเองยึดถือหนึ่งตัว เช่น เลข 5 มาวางไว้ตำแหน่งที่สองของ PIN แล้วผสมกับตัวเลขอีกสามตัวที่มาจากความทรงจำส่วนตัว เช่น ลำดับขั้นบันไดบ้านเก่าที่เคยอยู่ ซึ่งเป็นข้อมูลที่ไม่มีใครนอกจากตัวเองรู้และไม่ได้เปิดเผยที่ไหน

ผลลัพธ์ที่ได้คือ PIN ที่มีเลขมงคลอยู่จริง จำง่ายเพราะผูกกับความทรงจำเฉพาะตัว และไม่ใช่รูปแบบที่คนอื่นเดาได้จากข้อมูลสาธารณะ

PIN 4 หลักกับ 6 หลัก มีพื้นที่ให้ใส่เลขมงคลต่างกันแค่ไหน

PIN แบบ 6 หลักมีพื้นที่ให้ผสมเลขมงคลได้มากกว่า เพราะสามารถใส่เลขมงคลได้มากกว่าหนึ่งตัวโดยยังเหลือพื้นที่ให้ใส่ตัวเลขเสริมที่ทำให้รหัสไม่คาดเดาง่ายได้เพียงพอ ส่วน PIN แบบ 4 หลักมีพื้นที่จำกัดกว่ามาก การใส่เลขมงคลมากเกินไปอาจทำให้เหลือพื้นที่ให้สุ่มน้อยจนรหัสอ่อนแอ

สำหรับ PIN 4 หลัก แนะนำให้เลือกใช้เลขมงคลที่สำคัญที่สุดเพียงหนึ่งตัว แล้วผสมกับตัวเลขอื่นให้ครบตามจำนวนหลักที่ต้องการ แทนที่จะพยายามยัดเลขมงคลทั้งหมดลงไปในพื้นที่ที่จำกัด

ข้อผิดพลาดที่คนมักทำตอนพยายามให้ PIN ทั้งมงคลทั้งปลอดภัย

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือเลือกใช้เลขเรียงติดกันทั้งหมด เช่น 1234 หรือเลขซ้ำทั้งชุด เช่น 8888 เพราะรู้สึกว่าจำง่ายและดูมีความหมายมงคลตามความเชื่อบางสาย แต่รูปแบบเหล่านี้เป็นรูปแบบที่คนอื่นลองเดาเป็นอันดับแรก ๆ เสมอไม่ว่าตัวเลขจะมีความหมายมงคลแค่ไหนก็ตาม

อีกข้อผิดพลาดคือใช้เลขมงคลผสมกับข้อมูลสาธารณะอื่น เช่น เลขทะเบียนรถหรือเบอร์โทรของตัวเอง เพราะแม้จะรู้สึกว่าจำง่าย แต่ข้อมูลเหล่านี้ก็เปิดเผยต่อสาธารณะเช่นเดียวกับวันเกิด ทำให้ความปลอดภัยลดลงโดยไม่รู้ตัว อ่านความเสี่ยงของการใช้รหัสตัวเลขล้วนเพิ่มเติมได้ในตั้งรหัสไวไฟหรือ PIN เป็นเลขมงคลทั้งมงคลทั้งปลอดภัยได้อย่างไร

สรุป

การตั้งรหัส PIN ให้ทั้งมงคลและจำง่ายพร้อมกันทำได้จริง เพียงแต่ต้องเลี่ยงการใช้ข้อมูลส่วนตัวที่เปิดเผยอยู่แล้วอย่างวันเกิดมาเป็นรหัสตรง ๆ วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือผสมเลขมงคลเข้ากับตัวเลขที่มีความหมายเฉพาะตัวและไม่มีใครรู้ วางตำแหน่งให้ไม่คาดเดาง่าย และเลือกใช้ความยาวของ PIN ให้เหมาะกับจำนวนเลขมงคลที่อยากใส่ ถ้าทำตามหลักนี้ ก็สามารถมี PIN ที่ทั้งรู้สึกดีตามความเชื่อและปลอดภัยเพียงพอในเวลาเดียวกัน