ตั้งชื่อแอปพลิเคชันมือถือหรือซอฟต์แวร์ให้มงคลและจำง่าย เช็กชื่อซ้ำใน App Store ยังไง
ชื่อแอปที่ดีต้องสั้น ออกเสียงง่าย และสื่อถึงหน้าที่หลักของแอปได้ในคำเดียวหรือสองคำ เพราะพื้นที่แสดงผลใต้ไอคอนบนหน้าจอมือถือมีจำกัดมาก ก่อนใช้จริงต้องค้นชื่อนั้นใน App Store และ Google Play ให้แน่ใจว่าไม่ซ้ำหรือคล้ายกับแอปที่มีอยู่แล้ว และถ้าตั้งใจทำเป็นแบรนด์ระยะยาวควรตรวจสอบเครื่องหมายการค้าเพิ่มเติมด้วย ส่วนความหมายมงคลใส่ได้แต่ควรให้เป็นส่วนเสริมของชื่อที่สื่อฟังก์ชันชัดเจนอยู่แล้ว ไม่ใช่แทนที่กัน
นักพัฒนามือใหม่หลายคนใช้เวลาเขียนโค้ดแอปตัวแรกไม่กี่สัปดาห์ แต่ใช้เวลาคิดชื่อแอปนานพอกัน เพราะพอเปิด App Store ขึ้นมาดูตัวอย่างแอปที่มีอยู่แล้วเป็นล้าน ๆ แอป ก็เริ่มไม่มั่นใจว่าชื่อที่คิดไว้จะไปซ้ำกับใครหรือเปล่า หรือจะหาไม่เจอในผลค้นหาเพราะชื่อกลืนไปกับแอปอื่นที่คล้ายกัน
ชื่อแอปมีเงื่อนไขเฉพาะตัวที่ต่างจากชื่อร้านหรือชื่อแบรนด์ทั่วไปพอสมควร เพราะต้องอยู่ในพื้นที่จำกัดใต้ไอคอนบนหน้าจอมือถือ ต้องแข่งกับระบบค้นหาของสโตร์ และต้องสื่อสารฟังก์ชันได้เร็วในเสี้ยววินาทีที่คนเลื่อนผ่าน บทความนี้จะพาตั้งชื่อแอปแบบครบขั้นตอน ตั้งแต่คิดโครงสร้างชื่อไปจนถึงเช็กชื่อซ้ำก่อนเปิดตัวจริง
ทำไมชื่อแอปต้องคิดต่างจากชื่อร้านหรือชื่อแบรนด์ทั่วไป
ชื่อร้านค้าทั่วไปมีพื้นที่ให้อธิบายเพิ่มเติมได้เสมอ ผ่านป้ายหน้าร้าน คำอธิบายบนโซเชียลมีเดีย หรือคำพูดของพนักงานตอนต้อนรับลูกค้า แต่ชื่อแอปต้องทำงานหนักกว่านั้นมาก เพราะพื้นที่แสดงผลใต้ไอคอนบนหน้าจอมือถือมีจำกัดเพียงไม่กี่ตัวอักษร หากชื่อยาวเกินไปจะถูกตัดด้วยจุดไข่ปลาจนอ่านไม่รู้เรื่อง
อีกจุดที่ต่างกันคือระบบค้นหาของ App Store และ Google Play ทำงานคล้ายเครื่องมือค้นหาทั่วไป คนมักพิมพ์คำที่บอกฟังก์ชันที่ต้องการมากกว่าจะจำชื่อแอปเป๊ะ ๆ เช่น พิมพ์ "แอปจดบันทึกรายจ่าย" มากกว่าจะจำชื่อแอปเฉพาะได้ทันที ชื่อแอปจึงต้องคิดร่วมกับคำค้นหาที่คนจริงจะใช้ ไม่ใช่คิดแค่ความไพเราะอย่างเดียว
โครงสร้างชื่อแอปที่ใช้กันจริงมีกี่แบบ
จากการสังเกตแอปยอดนิยมหลายประเภท พบว่าโครงสร้างชื่อที่ใช้กันจริงแบ่งได้เป็นสามแบบหลัก
- ชื่อที่บอกฟังก์ชันตรง ๆ: เช่นแอปที่ใช้คำบอกประเภทงานตรงตัว จำง่ายและค้นหาเจอง่ายที่สุด แต่ข้อเสียคือแยกความแตกต่างจากแอปคู่แข่งที่ทำหน้าที่คล้ายกันได้ยาก
- ชื่อบัญญัติใหม่ (Coined Word): คำที่ไม่มีอยู่ในพจนานุกรมแต่ออกเสียงง่ายและจำง่าย ข้อดีคือหาซ้ำยากและจดเครื่องหมายการค้าได้ง่ายกว่า แต่ต้องใช้เวลาสร้างการจดจำนานกว่าชื่อที่บอกฟังก์ชันตรง ๆ
- ชื่อผสม (แบรนด์ + ฟังก์ชัน): เอาชื่อแบรนด์มาผสมกับคำที่บอกประเภทงาน เช่นต่อท้ายด้วยคำบอกหมวดหมู่สั้น ๆ ช่วยให้ทั้งจำแบรนด์ได้และรู้ฟังก์ชันไปพร้อมกัน
การเลือกโครงสร้างไหนขึ้นอยู่กับว่าแอปนั้นแข่งขันในตลาดที่มีคู่แข่งเยอะแค่ไหน ถ้าตลาดแน่นมากอาจต้องเอียงไปทางชื่อบัญญัติใหม่เพื่อให้แยกตัวออกจากคู่แข่งได้ชัดเจนกว่า
ใส่ความหมายมงคลลงในชื่อแอปได้แบบไหนไม่ดูล้าสมัย
หลายคนอยากใส่ความหมายมงคลในชื่อแอปเพราะเชื่อว่าจะช่วยให้ผู้ใช้งานประทับใจตั้งแต่แรกเห็น แต่ถ้าใส่แบบตรงไปตรงมาเกินไปอาจทำให้แอปดูไม่ทันสมัย โดยเฉพาะแอปที่เจาะกลุ่มผู้ใช้วัยทำงานหรือวัยรุ่นที่คุ้นเคยกับชื่อแอปสไตล์สากล
วิธีที่ใช้ได้ผลคือผสมความหมายมงคลเข้ากับคำภาษาอังกฤษหรือคำทับศัพท์ที่ฟังดูทันสมัย เช่น เอาคำมงคลไทยมาผสมกับคำท้ายที่บ่งบอกความเป็นแอปหรือเทคโนโลยี หรือเลือกความหมายมงคลที่แปลเป็นแนวคิดสากลได้ เช่น ความเจริญรุ่งเรือง ความสำเร็จ หรือการเติบโต แล้วนำแนวคิดนั้นไปแปลงเป็นชื่อที่ฟังดูเป็นแอปจริง ๆ แทนที่จะทับศัพท์คำมงคลไทยตรง ๆ ซึ่งอาจฟังดูเหมือนชื่อร้านค้ามากกว่าชื่อแอป
วิธีเช็กชื่อซ้ำใน App Store และ Google Play ทีละขั้นตอน
ขั้นตอนนี้สำคัญมากเพราะการเผยแพร่แอปที่มีชื่อซ้ำหรือคล้ายกับแอปที่มีอยู่แล้วมากเกินไป อาจถูกปฏิเสธตอนส่งขึ้นสโตร์ หรือแม้ผ่านการตรวจสอบก็อาจทำให้ผู้ใช้สับสนดาวน์โหลดผิดแอป
| ขั้นตอน | สิ่งที่ต้องทำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| ค้นหาชื่อเต็มในสโตร์ | พิมพ์ชื่อที่คิดไว้ทั้งใน App Store และ Google Play | ตรวจว่ามีแอปที่ใช้ชื่อเดียวกันเป๊ะ ๆ อยู่แล้วหรือไม่ |
| ลองพิมพ์แบบมีช่องว่างต่างกัน | เช่นลองแบบคำเดียวติดกันและแบบแยกคำ | บางชื่อดูต่างแต่ออกเสียงเหมือนกันจนสับสนได้ |
| ดูไอคอนของแอปที่ค้นเจอ | เทียบว่าไอคอนคล้ายกับที่วางแผนไว้หรือไม่ | ชื่อกับไอคอนคล้ายกันพร้อมกันเพิ่มความเสี่ยงสับสนมากขึ้น |
| ตรวจสอบหมวดหมู่แอป | ดูว่าแอปที่ชื่อคล้ายกันอยู่ในหมวดเดียวกันหรือไม่ | หากอยู่คนละหมวดความเสี่ยงสับสนจะลดลง แต่ยังต้องระวังอยู่ |
ถ้าพบว่าชื่อที่คิดไว้ใกล้เคียงกับแอปที่มีผู้ใช้งานจำนวนมากอยู่แล้ว แนะนำให้ปรับชื่อใหม่ตั้งแต่ต้น มากกว่าจะฝืนใช้ชื่อเดิมแล้วหวังว่าจะไม่มีปัญหา
ตรวจสอบเครื่องหมายการค้าเพิ่มเติมก่อนใช้ชื่อแอปจริงจัง
การเช็กชื่อซ้ำในสโตร์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ครอบคลุมเรื่องกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา เพราะบางชื่ออาจยังไม่มีแอปใช้อยู่ในสโตร์ แต่มีบริษัทอื่นจดเครื่องหมายการค้าไว้แล้วในหมวดธุรกิจที่เกี่ยวข้อง หากนำไปใช้อาจถูกร้องเรียนภายหลังได้
สำหรับแอปที่เพิ่งเริ่มทดลองตลาดหรือทำเป็นโปรเจกต์ส่วนตัว การตรวจสอบเครื่องหมายการค้าอาจยังไม่จำเป็นเร่งด่วน แต่ถ้าตั้งใจทำเป็นธุรกิจจริงจังและมีแผนหารายได้ในระยะยาว ควรตรวจสอบกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาว่าชื่อที่จะใช้ไม่ไปซ้ำหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนไว้แล้วในหมวดซอฟต์แวร์หรือบริการที่เกี่ยวข้อง เพราะการแก้ไขชื่อหลังแอปมีผู้ใช้งานจำนวนมากแล้วสร้างความยุ่งยากกว่าการตรวจสอบตั้งแต่ต้นมาก
ตัวอย่างเปรียบเทียบชื่อแอปที่ค้นหาเจอง่ายกับชื่อที่หาไม่เจอ
| ลักษณะชื่อ | ผลลัพธ์เมื่อผู้ใช้ค้นหา | คำแนะนำ |
|---|---|---|
| ชื่อสั้น สื่อฟังก์ชันชัด | ขึ้นในผลค้นหาต้น ๆ เมื่อพิมพ์คำที่เกี่ยวข้องกับฟังก์ชัน | เหมาะกับแอปที่ต้องการให้คนใหม่ค้นเจอง่าย |
| ชื่อบัญญัติใหม่ที่ไม่สื่อฟังก์ชันเลย | ค้นเจอเฉพาะคนที่รู้ชื่อแอปมาก่อนแล้ว | ต้องพึ่งการโปรโมตนอกสโตร์เพื่อสร้างการจดจำ |
| ชื่อที่คล้ายแอปดังมากเกินไป | ปะปนกับแอปดังในผลค้นหา ผู้ใช้กดผิดแอปได้ | ควรหลีกเลี่ยง เพราะเสี่ยงทั้งเรื่องความสับสนและกฎหมาย |
| ชื่อยาวเกินพื้นที่แสดงผล | ถูกตัดด้วยจุดไข่ปลาบนหน้าจอ อ่านไม่รู้เรื่อง | ควรย่อให้สั้นลงหรือแยกชื่อแสดงผลกับชื่อเต็มออกจากกัน |
ตัวอย่างเปลี่ยนไอเดียเป็นชื่อแอปทีละขั้น
ลองดูตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพว่ากระบวนการนี้ใช้จริงยังไง สมมติกำลังพัฒนาแอปช่วยวางแผนการออมเงินสำหรับคนวัยเริ่มทำงาน
ขั้นแรกลองระดมคำที่เกี่ยวข้องกับฟังก์ชันหลัก เช่น "ออม" "เก็บ" "เงิน" "แผน" "เป้าหมาย" จากนั้นลองผสมกับแนวคิดมงคลเรื่องความเจริญงอกงามทางการเงิน อาจได้ชื่อผู้เข้ารอบเช่น "ออมเวลท์" หรือ "แผนออมพลัส" เมื่อนำไปเช็กในสโตร์พบว่าชื่อแรกไปพ้องเสียงกับแอปการเงินต่างประเทศที่มีผู้ใช้งานจำนวนมากอยู่แล้ว จึงตัดออกเพื่อลดความเสี่ยงสับสน ส่วนชื่อที่สองยังไม่มีแอปอื่นใช้ในสโตร์ไทย และเมื่อลองอ่านออกเสียงกับคนรอบตัวก็จำง่ายและเดาฟังก์ชันได้ทันที จึงเหลือเป็นตัวเลือกหลักไปตรวจสอบเครื่องหมายการค้าต่อ
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าการตั้งชื่อแอปที่ดีไม่ได้เกิดจากไอเดียแรกที่คิดออก แต่ต้องผ่านการทดสอบกับสโตร์จริงและคนจริงก่อนสรุปเป็นชื่อทางการ
ควรทดสอบชื่อแอปกับใครก่อนตัดสินใจใช้จริง
นอกจากเช็กชื่อซ้ำทางเทคนิคแล้ว การทดสอบชื่อกับคนจริงก่อนเปิดตัวก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะบางชื่อที่ทีมพัฒนาคุ้นเคยจนรู้สึกว่าเข้าใจง่าย อาจไม่ชัดเจนสำหรับผู้ใช้ใหม่ที่ไม่เคยเห็นแอปมาก่อนเลย
วิธีที่ได้ผลคือนำชื่อที่เหลือสองถึงสามชื่อไปให้กลุ่มเป้าหมายจริงลองอ่านโดยไม่บอกบริบทว่าแอปทำอะไร แล้วถามว่าเดาฟังก์ชันของแอปได้หรือไม่ ถ้าคนส่วนใหญ่เดาผิดทาง แสดงว่าชื่อยังสื่อสารไม่ชัดพอ ควรปรับก่อนนำไปใช้จริง อีกวิธีหนึ่งคือลองให้พิมพ์ชื่อนั้นด้วยตัวเองในช่องค้นหาของสโตร์ ถ้าพิมพ์ผิดบ่อยหรือใช้เวลานานกว่าจะพิมพ์ถูก อาจต้องพิจารณาปรับการสะกดให้เป็นธรรมชาติกว่านี้
ข้อควรระวังตอนตั้งชื่อแอป
- อย่าใช้ชื่อที่มีตัวเลขหรือสัญลักษณ์แทนตัวอักษรมากเกินไปเพื่อความไม่ซ้ำ เพราะทำให้คนพิมพ์ค้นหาผิดง่ายและพูดปากต่อปากลำบาก
- อย่าตั้งชื่อที่ต้องอาศัยบริบทเฉพาะกลุ่มถึงจะเข้าใจ เพราะผู้ใช้ใหม่ที่ยังไม่รู้จักแอปจะเดาฟังก์ชันจากชื่อไม่ออกเลย
- อย่าลืมตรวจสอบว่าชื่อไม่มีความหมายไม่ดีในภาษาอื่น หากตั้งใจเผยแพร่แอปในตลาดต่างประเทศด้วย
- อย่าเปลี่ยนชื่อแอปบ่อยหลังเผยแพร่แล้ว เพราะแต่ละครั้งที่เปลี่ยนชื่อ ผู้ใช้เดิมอาจหาแอปในเครื่องตัวเองไม่เจอ หรือแอปหลุดจากประวัติการค้นหาที่เคยสร้างไว้
สรุป
ตั้งชื่อแอปมีเงื่อนไขเฉพาะตัวที่ต่างจากชื่อร้านหรือชื่อแบรนด์ทั่วไป ทั้งเรื่องพื้นที่แสดงผลจำกัด ระบบค้นหาของสโตร์ที่ทำงานเหมือนเครื่องมือค้นหาทั่วไป และความจำเป็นต้องสื่อฟังก์ชันได้เร็วในเสี้ยววินาที เลือกโครงสร้างชื่อให้เหมาะกับความหนาแน่นของคู่แข่งในตลาด ใส่ความหมายมงคลแบบผสมผสานให้ยังดูทันสมัย แล้วอย่าลืมเช็กชื่อซ้ำทั้งในสโตร์และเครื่องหมายการค้าก่อนเปิดตัวจริง เพราะชื่อที่ผ่านการตรวจสอบมาอย่างรอบคอบจะช่วยประหยัดเวลาและลดความเสี่ยงต้องเปลี่ยนชื่อกะทันหันหลังแอปเริ่มมีผู้ใช้งานแล้ว
