ลายเซ็นกับชื่อ เซ็นแบบไหนอ่านออกและใช้ในเอกสารสำคัญได้ ตามหลักปฏิบัติ

ธนาคารส่งเอกสารกลับมาเพราะลายเซ็นไม่ตรงกับตัวอย่างที่ให้ไว้ นี่คือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับคนจำนวนไม่น้อย คนที่เซ็นเร็วทุกวันจนลายเซ็นกลายเป็นเส้นขยุกขยิก พอไปเซ็นสัญญาซื้อบ้านอย่างตั้งใจก็ออกมาอีกแบบหนึ่ง

ลายเซ็นเป็นเรื่องปฏิบัติที่ใช้ได้จริง และเป็นเรื่องความเชื่อที่เล่าต่อกันในวงเลขศาสตร์ชื่อ บทความนี้แยกสองส่วนให้ชัด ส่วนหลักปฏิบัติเอาไปใช้ได้ทันที ส่วนความเชื่อเอาไว้ประกอบ

ลายเซ็นที่ใช้งานได้ ต้องเซ็นซ้ำได้เหมือนเดิม

หลักที่ใช้ได้กับทุกกรณี ไม่ว่าจะเป็นเอกสารราชการ ธนาคาร หรือสัญญา คือลายเซ็นต้องสม่ำเสมอ ผู้ตรวจจะเทียบกับตัวอย่างที่เก็บไว้ ถ้าเซ็นแต่ละครั้งต่างกันมาก เอกสารอาจถูกปฏิเสธ

ลักษณะที่ลายเซ็นใช้งานได้ดี

• เซ็นด้วยความเร็วใกล้เคียงกันได้ทุกครั้ง ไม่ซับซ้อนเกินไป
• มีจุดเริ่มและจุดจบชัดเจน
• ขนาดพอดีกับช่องลงนาม ไม่ล้นออกนอกบรรทัด
• ยังเซ็นได้เหมือนเดิมเมื่อเซ็นบนพื้นที่เอียงหรือยืนเซ็น เช่น ที่เคาน์เตอร์

ลายเซ็นที่เส้นเยอะ วนหลายรอบ มักเซ็นซ้ำให้เหมือนเดิมยากกว่าลายเซ็นที่มีไม่กี่เส้น

ไม่ต้องอ่านออกทุกตัว แต่ควรกำกับชื่อ

ไม่มีหลักทั่วไปที่ระบุว่าลายเซ็นต้องอ่านออกทุกตัวอักษร หลายคนใช้ลายเซ็นเป็นสัญลักษณ์ที่ย่อมาจากชื่อ อย่างไรก็ตามเอกสารราชการและสัญญาจำนวนมากให้เขียนชื่อตัวบรรจงในวงเล็บใต้ลายเซ็น เพื่อให้ระบุตัวบุคคลได้ ถ้าลายเซ็นของคุณอ่านยาก ให้ทำเป็นนิสัยที่จะเขียนชื่อใต้ลายเซ็นทุกครั้ง

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 9 ลายมือชื่อต้องเขียนด้วยมือตนเอง และกรณีที่ใช้ลายพิมพ์นิ้วมือแทนต้องมีพยานรับรอง ตามที่กฎหมายกำหนด รายละเอียดของข้อบังคับเฉพาะเรื่อง เช่น เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ควรตรวจกับแหล่งกฎหมายทางการหรือผู้เชี่ยวชาญ

เอกสารแต่ละชนิดเซ็นต่างกันตรงไหน

เอกสาร	ข้อควรทำ
สัญญาและเอกสารกฎหมาย	เซ็นให้ตรงกับที่ใช้ในบัตรประชาชนหรือเอกสารอื่น และเขียนชื่อกำกับ
บัญชีธนาคาร	เซ็นตัวอย่างลายมือชื่ออย่างตั้งใจ เพราะจะใช้เป็นฐานตรวจทุกครั้ง
เอกสารราชการ เช่น ใบสมัคร แบบฟอร์ม	เซ็นภายในช่องที่กำหนด หากมีการแก้ไขข้อความให้เซ็นกำกับตามที่หน่วยงานระบุ
ใบเสร็จและเอกสารทั่วไป	ใช้ลายเซ็นปกติ ไม่ต้องตั้งใจเป็นพิเศษ

หากแก้ไขตัวเลขหรือข้อความในเอกสาร ให้ขีดฆ่าด้วยเส้นเดียวและเซ็นกำกับ ห้ามใช้น้ำยาลบคำผิด เพราะหลายหน่วยงานไม่รับ

ความเชื่อเรื่องลายเซ็นในเลขศาสตร์ชื่อ

ในวงเลขศาสตร์ชื่อและลายมือ มีความเชื่อที่เล่าต่อกันมาว่าลายเซ็นสะท้อนบุคลิกและพลังของผู้เซ็น เช่น เซ็นปลายพุ่งขึ้นหมายถึงความมุ่งมั่น ขีดเส้นใต้หมายถึงความมั่นใจในตนเอง หรือไม่ควรเซ็นทับชื่อตัวเองเพราะเชื่อว่ากดทับดวง

ความเชื่อเหล่านี้เป็นการตีความที่ต่างกันตามสำนัก ไม่ใช่หลักที่หน่วยงานรัฐหรือธนาคารนำมาใช้ และไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าลายเซ็นกำหนดโชคชะตา ใครอยากปรับลายเซ็นตามความเชื่อก็ทำได้ ตราบใดที่ยังเซ็นซ้ำได้เหมือนเดิมและแจ้งธนาคารเมื่อเปลี่ยน

ดูมุมเลขศาสตร์ของชื่อได้ในวิธีคำนวณเลขศาสตร์ชื่อ และสีหมึกปากกาที่ถือกันได้ในสีปากกาเซ็นเอกสารตามความเชื่อ

ถ้าอยากเปลี่ยนลายเซ็น ทำตามลำดับนี้

1. เลือกลายเซ็นใหม่ที่เซ็นซ้ำได้ง่าย แล้วฝึกบนกระดาษสิบถึงยี่สิบครั้งจนเหมือนกันทุกครั้ง
2. รวบรวมรายการที่เคยให้ตัวอย่างลายมือชื่อไว้ เช่น ธนาคาร ประกัน นายจ้าง และหน่วยงานราชการ
3. แจ้งเปลี่ยนตัวอย่างลายมือชื่อกับแต่ละที่ตามขั้นตอนของหน่วยงานนั้น ซึ่งแต่ละที่อาจกำหนดต่างกัน
4. ใช้ลายเซ็นใหม่ทุกที่หลังจากแจ้งครบ ไม่สลับไปมา

ข้อที่คนมักข้ามคือขั้นสาม ใช้ลายเซ็นใหม่ไปก่อนแล้วเอกสารถูกตีกลับ เสียเวลามากกว่าการไปแจ้งก่อน

ปากกาที่ใช้เซ็นเอกสารสำคัญ

เอกสารสำคัญส่วนใหญ่ควรเซ็นด้วยปากกาหมึกที่ลบยากและไม่ซีด เช่น หมึกน้ำเงินหรือหมึกดำแบบเจลหรือหมึกซึม หลีกเลี่ยงดินสอและปากกาลูกลื่นที่หมึกเลอะง่าย ส่วนสีหมึกแดงหลายหน่วยงานไม่นิยมในเอกสารทางการ ปากกาที่จับถนัดมือช่วยให้ลายเซ็นสม่ำเสมอขึ้น

ปากกาเซ็นสัญญาแบบเหล็กที่ดูหนักมือเหมาะกับคนที่ชอบเซ็นช้าและหนักแน่น แต่ถ้าถนัดเซ็นเร็ว ปากกาที่เบาจะให้ลายเซ็นที่สม่ำเสมอกว่า ควรลองจับก่อนเมื่อมีโอกาส

สรุป

ตัดสินใจจากคำถามเดียวว่า ลายเซ็นนี้เซ็นซ้ำสิบครั้งแล้วเหมือนกันหรือไม่ ถ้าเหมือน ให้ใช้ได้เลยและเขียนชื่อกำกับเมื่อเอกสารต้องการ ถ้าไม่เหมือน ให้ปรับให้เรียบง่ายขึ้นก่อนไปเซ็นเอกสารใหญ่ ส่วนจะเซ็นปลายขึ้นหรือขีดเส้นใต้ตามตำราหรือไม่ เป็นรสนิยมและความเชื่อส่วนตัว ที่ไม่ควรมาแลกกับความสม่ำเสมอของลายเซ็น