ตั้งชื่อสตาร์ทอัพที่ต้องพรีเซนต์นักลงทุนต่างชาติ ชื่อมงคลไทยเป็นจุดเด่นหรือจุดอ่อน

ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพหลายคนตั้งชื่อบริษัทตามหลักเลขศาสตร์หรือความหมายมงคลไทยตั้งแต่วันแรก แล้วพอถึงรอบที่ต้องเข้าพิตช์กองทุนต่างชาติหรือ VC ต่างประเทศ ก็เริ่มลังเลว่าชื่อที่เลือกไว้จะฟังดูแปลกหรือจดจำยากเกินไปหรือเปล่า คำถามนี้ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี เพราะขึ้นอยู่กับว่าชื่อนั้นสะกดอย่างไร ออกเสียงยากแค่ไหน และมีเรื่องราวรองรับหรือไม่

นักลงทุนต่างชาติมองชื่อธุรกิจไทยต่างจากคนไทยตรงไหน

นักลงทุนต่างชาติไม่ได้ตัดสินใจลงทุนจากชื่อบริษัทเป็นหลัก แต่ชื่อคือสิ่งแรกที่เขาต้องพิมพ์ค้นหา จดจำ และแนะนำต่อให้พาร์ทเนอร์คนอื่นฟัง ถ้าชื่อออกเสียงยากจนต้องสะกดซ้ำทุกครั้ง หรือพิมพ์ผิดบ่อยตอนค้นในอีเมล นั่นคือแรงเสียดทานเล็ก ๆ ที่สะสมได้ตลอดกระบวนการระดมทุน ตรงกันข้ามกับนักลงทุนไทยที่คุ้นเคยกับคำไทยอยู่แล้ว จึงไม่รู้สึกถึงอุปสรรคนี้เลย

อีกจุดที่ต่างกันคือนักลงทุนต่างชาติมักเช็กชื่อผ่านฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าและโดเมนในตลาดที่กองทุนสนใจลงทุนต่อ ถ้าชื่อไทยไปชนกับคำที่จดสิทธิ์ไว้แล้วในตลาดนั้น จะกลายเป็นประเด็นทางกฎหมายที่ต้องแก้ก่อนปิดดีล ไม่ใช่แค่เรื่องรสนิยมความชอบ

ชื่อมงคลไทยเป็น "จุดเด่น" ได้เมื่อไหร่

ชื่อมงคลไทยที่มีความหมายชัดและเล่าเรื่องได้ มักกลายเป็นจุดขายในการพิตช์มากกว่าจุดอ่อน โดยเฉพาะถ้าธุรกิจมีตัวตนผูกกับความเป็นไทยอยู่แล้ว เช่น ฟินเทคที่อ้างอิงภูมิปัญญาการออมแบบไทย หรือแบรนด์สุขภาพที่โยงกับสมุนไพรไทย การมีชื่อมงคลที่แปลความหมายให้ฟังแล้วเชื่อมโยงกับสินค้าได้ ช่วยให้นักลงทุนจำแบรนด์ได้แม่นกว่าชื่อสากลทั่วไปที่ฟังคล้ายบริษัทอื่นนับสิบราย

ข้อดีอีกอย่างคือความแตกต่าง ในตลาดที่เต็มไปด้วยชื่อบริษัทแนว "-ify" หรือ "-ly" ซ้ำ ๆ ชื่อไทยที่มีเสียงเฉพาะตัวกลับช่วยให้แบรนด์โดดออกมาจากฝูง ตราบใดที่ยังออกเสียงพอไหวสำหรับคนต่างชาติ

ชื่อมงคลไทยเป็น "อุปสรรค" ได้เมื่อไหร่

ปัญหาจริงเกิดเมื่อชื่อมีพยัญชนะหรือสระที่ไม่มีในภาษาอังกฤษ ทำให้นักลงทุนไม่สามารถออกเสียงได้ใกล้เคียงเลยแม้จะพยายามแล้ว หรือเมื่อสะกดเป็นอักษรโรมันแล้วบังเอิญไปพ้องกับคำที่มีความหมายไม่ดีในภาษาอื่นที่กองทุนใช้สื่อสาร กรณีแบบนี้พบได้จริงและควรตรวจสอบล่วงหน้าก่อนใช้ชื่อไปยื่นเอกสารระดมทุนอย่างเป็นทางการ

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือความยาวของชื่อ ชื่อมงคลไทยหลายชื่อมีที่มาจากคำสมาสหรือคำบาลีสันสกฤตที่ยาวกว่าคำอังกฤษทั่วไป เมื่อต้องใส่ในสไลด์พิตช์ นามบัตร หรือ URL สั้น ๆ ความยาวนี้อาจทำให้ดูรกกว่าที่ตั้งใจ

ทางเลือกที่สตาร์ทอัพหลายรายใช้จริง

สตาร์ทอัพไทยที่ระดมทุนจากต่างชาติสำเร็จ มักเลือกใช้หนึ่งในสามแนวทางนี้แทนการเลือกแบบสุดโต่งด้านใดด้านหนึ่ง

แนวทาง	ลักษณะ	เหมาะกับใคร
ชื่อคู่ (dual name)	ใช้ชื่อไทยจดทะเบียนนิติบุคคล ควบคู่ชื่อทางการค้าภาษาอังกฤษสำหรับสื่อสารต่างประเทศ	ธุรกิจที่อยากรักษาความหมายมงคลไว้ในเอกสารทางการ
ชื่อแปลความหมาย	แปลความหมายของชื่อมงคลเป็นคำอังกฤษที่ใกล้เคียง แล้วใช้เป็นแบรนด์หลัก	ธุรกิจที่อยากสื่อความหมายเดิมแต่เข้าถึงตลาดสากลง่ายขึ้น
ชื่อสร้างใหม่	ตั้งชื่อแบรนด์ใหม่ทั้งหมดสำหรับตลาดต่างประเทศ โดยชื่อไทยยังใช้ในประเทศ	ธุรกิจที่ตลาดหลักคือต่างประเทศตั้งแต่ต้น

ไม่มีแนวทางไหนถูกหรือผิดกว่ากันตายตัว ขึ้นอยู่กับว่าตลาดหลักของธุรกิจอยู่ที่ไหนและทีมมีกำลังดูแลสองแบรนด์พร้อมกันไหวหรือเปล่า

เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจตั้งชื่อที่ต้องพรีเซนต์นักลงทุนต่างชาติ

• ลองให้เพื่อนที่พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ออกเสียงชื่อดัง ๆ ดูว่าติดขัดหรือไม่
• เช็กว่าสะกดเป็นอักษรโรมันแล้วไม่พ้องเสียงกับคำหยาบในภาษาที่กองทุนเป้าหมายใช้
• ค้นหาชื่อในฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าของตลาดที่วางแผนขยายธุรกิจไป
• เช็กว่าโดเมนหรือชื่อบัญชีโซเชียลรูปแบบใกล้เคียงยังว่างอยู่
• เตรียมคำอธิบายความหมายชื่อเป็นภาษาอังกฤษสั้น ๆ ไว้เล่าในสไลด์แนะนำบริษัท

สรุป

ชื่อมงคลไทยไม่ใช่จุดอ่อนอัตโนมัติเมื่อต้องเผชิญนักลงทุนต่างชาติ แต่ก็ไม่ใช่จุดเด่นอัตโนมัติเช่นกัน สิ่งที่ตัดสินคือรายละเอียดเชิงปฏิบัติ ทั้งการออกเสียง การสะกด และเรื่องราวเบื้องหลังที่เล่าให้คนต่างวัฒนธรรมฟังแล้วเข้าใจได้ ถ้าชื่อที่เลือกไว้ยังมีจุดติดขัดในเรื่องเหล่านี้ การใช้ชื่อคู่หรือชื่อทางการค้าแยกต่างหากสำหรับตลาดต่างประเทศ มักเป็นทางออกที่ทำให้รักษาความหมายมงคลเดิมไว้ได้โดยไม่ต้องเสียโอกาสตอนคุยกับนักลงทุน