ไม่ชอบชื่อเดิมแต่ไม่อยากเปลี่ยนเอกสาร ใช้ชื่ออื่นได้ไหม
ใช้ชื่ออื่นในชีวิตประจำวันได้ เช่น ชื่อเล่นใหม่ ชื่อบนโซเชียลมีเดีย หรือชื่อที่เพื่อนร่วมงานเรียก โดยไม่ต้องไปแก้ทะเบียน แต่เอกสารที่ต้องยืนยันตัวตนตามกฎหมาย เช่น สัญญา ธนาคาร บัตรประชาชน หนังสือเดินทาง ยังต้องใช้ชื่อตามทะเบียน ถ้าอยากเปลี่ยนชื่อในทะเบียนจริง ต้องติดต่อสำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอ เพราะระเบียบและเงื่อนไขกำหนดโดยทางราชการ
บางคนอายุสามสิบกว่าแล้วยังไม่ชอบชื่อที่พ่อแม่ตั้งให้ อาจเพราะออกเสียงยาก ถูกล้อมาตั้งแต่เด็ก หรือถูกแม่หมอบอกว่าความหมายไม่เข้ากับดวง พอคิดถึงการไปเปลี่ยนชื่อที่อำเภอ ก็ท้อเพราะต้องแก้บัตร ทะเบียนบ้าน พาสปอร์ต และบัญชีธนาคาร
ทางออกที่ถูกกว่ามีอยู่ คือแยกชื่อที่ใช้เรียกกันออกจากชื่อในเอกสาร บทนี้ช่วยดูว่าชื่ออื่นใช้ที่ไหนได้ และที่ไหนยังต้องใช้ชื่อตามทะเบียน
ชื่ออื่นใช้ได้ในพื้นที่ไหนบ้าง
พื้นที่ที่ไม่ต้องยืนยันตัวตนตามกฎหมาย ใช้ชื่ออื่นได้อิสระ เช่น การเรียกกันระหว่างเพื่อน ชื่อบนโซเชียลมีเดียส่วนตัว ชื่อในกลุ่มไลน์ ชื่อที่เพื่อนร่วมงานเรียก ป้ายชื่อบนโต๊ะทำงาน และชื่อใช้ในงานเขียนหรือเพจสร้างสรรค์
ในไทย ชื่อเล่นเป็นเรื่องปกติที่ไม่ได้อยู่ในทะเบียน คนจำนวนมากจึงคุ้นกับการมีสองชื่ออยู่แล้ว การเพิ่มชื่อที่สามที่เหมาะกับสังคมใหม่ ๆ จึงไม่ถือว่าแปลก
ที่ที่ยังต้องใช้ชื่อตามทะเบียน
| เรื่อง | ใช้ชื่ออื่นได้ไหม | เหตุผล |
|---|---|---|
| บัตรประชาชน ใบขับขี่ พาสปอร์ต | ไม่ได้ | เอกสารยืนยันตัวตนตามกฎหมาย |
| เปิดบัญชีธนาคาร ทำสัญญา | ไม่ได้ | ต้องตรงกับบัตรประชาชน |
| สัญญาจ้าง ประกันสังคม ภาษี | ไม่ได้ | ใช้ข้อมูลตามทะเบียนในระบบราชการ |
| นามบัตร ป้ายชื่อ | ได้ในรูปชื่อเล่น | ควรมีชื่อจริงกำกับเมื่อใช้ทางการ |
| โซเชียลส่วนตัว | ได้ | ตามกติกาของแพลตฟอร์ม |
บางแพลตฟอร์มมีข้อกำหนดเรื่องชื่อ ถ้าใช้บัญชีธุรกิจหรือรับเงินผ่านแพลตฟอร์ม ต้องดูเงื่อนไขของแพลตฟอร์มนั้นด้วย
ลำดับลองใช้ชื่ออื่นก่อนตัดสินใจเปลี่ยนจริง
- เขียนเหตุผลที่ไม่ชอบชื่อเดิมให้ชัด เช่น ความหมาย เสียง ตัวสะกด หรือความเชื่อ
- เลือกชื่อใหม่ที่ออกเสียงง่ายและเขียนถูกต้องได้ ตรวจความหมายกับพจนานุกรมก่อน
- ใช้ชื่อใหม่ในพื้นที่ปลอดภัยก่อน เช่น กลุ่มเพื่อนสนิท หรือโซเชียลส่วนตัว
- แจ้งคนใกล้ตัวและที่ทำงานว่าอยากให้เรียกด้วยชื่อนี้ พร้อมบอกว่าเอกสารยังเป็นชื่อเดิม
- ลองใช้สามถึงหกเดือน แล้วประเมินว่าชื่อใหม่ช่วยให้สบายใจขึ้นจริงหรือไม่
ถ้าใช้แล้วยังชอบ และอยากทำให้เป็นทางการ จึงเริ่มศึกษาเรื่องเปลี่ยนชื่อในทะเบียน
ถ้าอยากเปลี่ยนชื่อในทะเบียนจริง
ขั้นตอนและเงื่อนไขการเปลี่ยนชื่อเป็นเรื่องทางกฎหมาย ควรติดต่อสำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอที่ดูแลทะเบียนบ้านของคุณ หรือตรวจข้อมูลกับสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง บทนี้ไม่ระบุค่าธรรมเนียมหรือแบบฟอร์ม เพราะอาจเปลี่ยนตามระเบียบ
หลังเปลี่ยนชื่อ ยังมีเอกสารอีกมากที่ต้องตามไปแก้ ซึ่งมีรายการตรวจสอบไว้ใน เช็กลิสต์หลังเปลี่ยนชื่อ ส่วนความเชื่อเรื่องการเปลี่ยนชื่อตามวันเกิดอ่านได้ที่ เปลี่ยนชื่อตามวันเกิด
ความเชื่อกับข้อเท็จจริงเรื่องชื่อ
ความเชื่อไทยเรื่องชื่อมาจากโหราศาสตร์ไทยที่ดูอักษรตามวันเกิดและตำราชื่อมงคลต่าง ๆ มีหลายฉบับที่ขัดแย้งกันเอง ไม่มีหลักฐานว่าชื่อเปลี่ยนชีวิต แต่ผู้ที่เปลี่ยนชื่อแล้วรู้สึกมั่นใจขึ้นมักรายงานผลทางใจจริง
ข้อเท็จจริงที่ตรวจได้คือ ชื่อที่ออกเสียงง่ายช่วยให้คนจำได้ และชื่อที่สะกดตรงกันทุกเอกสารช่วยลดปัญหาทางธุรการ ถ้าชื่อเล่นใหม่ของคุณช่วยให้คนเรียกถูกตั้งแต่ครั้งแรก ก็ได้ประโยชน์เกินครึ่งแล้ว ดูเกณฑ์ตรวจความหมายต่อได้ที่ ตรวจความหมายชื่อไทย และ ชื่อเล่นไทยกับอังกฤษ
สรุป
ถ้าไม่ชอบชื่อแต่ยังไม่พร้อมเปลี่ยนเอกสาร ให้เริ่มจากชื่อเล่นใหม่ในวงสังคมก่อน เก็บชื่อตามทะเบียนไว้ใช้กับสัญญาและราชการ ลองใช้สามถึงหกเดือนแล้วดูว่ายังชอบอยู่หรือไม่ ถ้าใช่ค่อยโทรถามสำนักงานเขตหรืออำเภอเรื่องขั้นตอนเปลี่ยนจริง การลองก่อนช่วยให้ไม่เสียเวลาแก้เอกสารเพื่อชื่อที่สุดท้ายเบื่อ
