บ้านสองชั้นหรือชั้นเดียว แบบไหนเหมาะกับครอบครัวตามหลักฮวงจุ้ย

คนที่กำลังเลือกบ้านมักถามผู้ใหญ่ในครอบครัวว่าสองชั้นดีไหม แล้วได้คำตอบที่ต่างกันสามแบบ บางคนว่าสองชั้นดูโอ่อ่า บางคนว่าชั้นเดียวอยู่สบาย บางคนยกเรื่องฮวงจุ้ยขึ้นมา ทั้งที่เรื่องที่ตัดสินจริงมักเป็นบันได เงิน และอายุของคนที่จะอยู่

เทียบสองแบบในตารางเดียว

เรื่อง	บ้านชั้นเดียว	บ้านสองชั้น
การเดินในบ้าน	ไม่มีบันได เดินสะดวกทุกวัย	ต้องขึ้นลงบันไดเป็นประจำ
ใช้ที่ดิน	กินพื้นที่ดินมากกว่าสำหรับจำนวนห้องเท่ากัน	ได้ห้องเยอะบนที่ดินเล็ก
ความเป็นส่วนตัว	ห้องนอนอยู่ระนาบเดียวกับห้องรับแขก	แยกชั้นนอนกับชั้นรับแขกได้
ซ่อมบำรุง	หลังคาและผนังเข้าถึงง่ายกว่า	งานหลังคาและผนังชั้นบนยากกว่า
ความร้อน	หลังคาโดนแดดโดยตรง ห้องใต้หลังคาร้อนได้	ชั้นบนร้อนกว่าถ้าฉนวนไม่ดี

ตารางนี้เป็นภาพกว้าง ๆ ผลจริงขึ้นกับการออกแบบและวัสดุแต่ละหลัง

ตำราฮวงจุ้ยพูดถึงจำนวนชั้นว่าอย่างไร

ฮวงจุ้ยแบบจีนที่แพร่หลายในไทยดูที่ตำแหน่งตั้งบ้าน ทิศประตู การไหลของลมและน้ำ และตำแหน่งบันได เป็นหลัก ส่วนจำนวนชั้นของบ้านพักอาศัยไม่ได้มีกฎตายตัวว่าชั้นเดียวหรือสองชั้นจะนำโชคกว่ากัน เป็นความเชื่อที่หลายสำนักตีความไม่เหมือนกัน

มีคนอ้างว่าบ้านสูงกว่าบ้านข้างเคียงมากจะรับลมแรงหรือ "โดดเด่นเกินไป" ในขณะที่บ้านเตี้ยกว่าอาจถูกบดบัง นี่คือแนวคิดเรื่องสมดุลกับสภาพแวดล้อม ซึ่งแปลเป็นเรื่องจริงได้ง่ายคือแสงแดด ลม และเสียงจากบ้านข้างเคียง ถ้าอยากอ่านเรื่องบันไดเฉพาะ ดูได้ที่ฮวงจุ้ยบันไดบ้าน

เด็กเล็กและผู้สูงอายุกับบันได

ข้อนี้เป็นเหตุผลที่จับต้องได้มากที่สุด บ้านที่มีเด็กวัยเตาะแตะต้องมีประตูกั้นบันได และต้องมีคนคอยระวัง ส่วนผู้สูงอายุที่ปวดเข่าหรือทรงตัวไม่ดีจะรู้สึกว่าบันไดคือด่านทุกครั้งที่ต้องขึ้นไปหยิบของ

ถ้าเลือกบ้านสองชั้นทั้งที่มีผู้สูงอายุ ให้ตรวจว่าห้องนอน ห้องน้ำ และมุมนั่งพักอยู่ชั้นล่างได้หรือไม่ ถ้าได้ ก็ใช้ชั้นบนเป็นห้องของคนหนุ่มสาวหรือเป็นห้องเก็บของได้โดยไม่ลำบาก ราวบันไดควรจับมั่นคงและแสงสว่างพอ ซึ่งมาตรฐานด้านนี้ควรตรวจกับผู้ออกแบบหรือหน่วยงานควบคุมอาคารในพื้นที่

ที่ดินเล็กหรือใหญ่ เป็นตัวกำหนดมากกว่าที่คิด

ที่ดินขนาดเล็กในเมือง บ้านชั้นเดียวมักเหลือสนามน้อยจนเกือบไม่มี ทำให้ลมและแสงเข้าตัวบ้านยาก ส่วนที่ดินกว้างแถวชานเมือง บ้านชั้นเดียวทำให้ได้ลานโล่ง ได้ปลูกต้นไม้ และทำให้ทุกห้องเปิดออกสวนได้

อย่าลืมว่าสองชั้นก็มีด้านที่ต้องจ่ายเพิ่ม เช่น โครงสร้างต้องแข็งแรงกว่า ค่าก่อสร้างต่อพื้นที่ใช้สอยอาจต่างกัน แต่ตัวเลขจริงขึ้นกับแบบและราคาวัสดุขณะนั้น จึงไม่ควรเชื่อตัวเลขลอย ๆ ให้ถามผู้รับเหมาหรือสถาปนิกที่ประเมินจากแบบจริง

ข้อสังเกตตอนไปดูบ้านจริง

ก่อนตัดสินใจจ่ายเงินจอง ลองเดินดูบ้านตามรายการนี้

• ยืนที่ประตูหน้า มองเห็นบันไดทอดตรงออกมาหรือไม่ ถ้าใช่ ควรคิดว่าจะวางฉากกั้นหรือไม่
• ห้องนอนหลักอยู่ชั้นไหน คนที่ต้องใช้บ่อยขึ้นลงลำบากหรือเปล่า
• ห้องน้ำชั้นล่างมีหรือไม่ เพราะคนเจ็บป่วยหรือแขกมักต้องใช้
• ช่วงบ่ายแดดส่องห้องไหนจนร้อน
• หน้าต่างเปิดรับลมได้สองทางหรือไม่ (ดูเรื่องตำแหน่งหน้าต่าง)
• มีที่เก็บของพอ โดยไม่ต้องยัดไว้ใต้บันได

ที่เก็บของมักเป็นปัญหาในบ้านเล็กทั้งสองแบบ ชั้นวางรองเท้าและชั้นเก็บของเอนกประสงค์ช่วยให้ทางเดินไม่รก ซึ่งตรงกับหลักฮวงจุ้ยที่ไม่ให้ของกองขวางทางเข้าบ้านอยู่แล้ว

สรุป

ถ้าในบ้านมีผู้สูงอายุหรือคนที่เดินขึ้นบันไดลำบาก ให้ตั้งต้นที่บ้านชั้นเดียว หรือสองชั้นที่มีห้องนอนชั้นล่าง ถ้าที่ดินแคบและคนในบ้านเป็นวัยทำงานทั้งหมด สองชั้นมักตอบโจทย์กว่า ส่วนฮวงจุ้ยใช้เป็นตัวตรวจรอง เช่น ตำแหน่งบันไดกับประตูหน้า ซึ่งอ่านเพิ่มได้ในหลักฮวงจุ้ยบ้านเบื้องต้น และถ้าสุดท้ายเป็นห้องชุด ก็ดูฮวงจุ้ยคอนโดประกอบ